Czy pracownik może przerwać pracę z powodu upału bez zgody pracodawcy?

W związku z utrzymującymi się wysokimi temperaturami Państwowa Inspekcja Pracy ponownie wyjaśniła zasady stosowania przepisów Kodeksu pracy dotyczących pracy w czasie upałów. Inspekcja zwraca uwagę, że choć obowiązujące przepisy nie określają maksymalnej dopuszczalnej temperatury w pomieszczeniach pracy, nie oznacza to, że pracodawca jest zwolniony z obowiązku zapewnienia bezpiecznych warunków pracy.

Pracownik nie musi czekać na zgodę przełożonego

Jeżeli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik może samodzielnie zdecydować o powstrzymaniu się od wykonywania obowiązków. Powinien jednak niezwłocznie poinformować o tym przełożonego. Przepisy nie uzależniają skorzystania z tego prawa od uzyskania wcześniejszej zgody pracodawcy.

Ocena, czy zagrożenie jest na tyle poważne, aby przerwać pracę, należy w pierwszej kolejności do pracownika. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy wysoka temperatura powoduje złe samopoczucie, zawroty głowy, trudności z oddychaniem lub inne objawy mogące świadczyć o zagrożeniu zdrowia.

Powstrzymanie się od pracy nie oznacza możliwości opuszczenia zakładu

PIP przypomina jednocześnie, że skorzystanie z prawa do powstrzymania się od pracy nie oznacza automatycznie możliwości zakończenia dnia pracy i powrotu do domu. Pracownik powinien pozostać do dyspozycji pracodawcy do końca swojej zmiany. W tym czasie pracodawca może powierzyć mu inne obowiązki, które będą wykonywane w bezpieczniejszych i bardziej komfortowych warunkach.

Obowiązki pracodawcy podczas upałów

Pracodawca ma obowiązek podejmować działania ograniczające negatywny wpływ wysokich temperatur na pracowników. W praktyce może to oznaczać m.in.:

• organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki,
• wprowadzanie dodatkowych przerw,
• skracanie czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione warunkami,
• dostosowywanie organizacji pracy do aktualnych zagrożeń wynikających z wysokiej temperatury.

Zakres tych obowiązków wynika z art. 207 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.). Przepis nakłada na pracodawcę obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz reagowanie na zmieniające się warunki wykonywania pracy.

Kiedy pracownik może przerwać pracę?

Prawo do powstrzymania się od wykonywania pracy reguluje art. 210 § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem pracownik może przerwać pracę, jeżeli warunki pracy nie odpowiadają wymaganiom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia albo gdy wykonywana praca może narazić na takie niebezpieczeństwo inne osoby. Jedynym obowiązkiem pracownika jest niezwłoczne zawiadomienie o tym przełożonego.

PIP uruchomiła infolinię dotyczącą pracy w czasie upałów

Osoby, które mają wątpliwości dotyczące stosowania przepisów o bezpieczeństwie pracy podczas upałów, mogą skorzystać ze specjalnej infolinii Państwowej Inspekcji Pracy. Jest ona dostępna od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 15.00 pod numerem 22 626 43 67.

Źródło: PAP