Finanse publiczne

Ministerstwo Finansów (MF) chce, aby w Centralnym Rejestrze Umów wskazywana była wartość umowy bez VAT. W uwagach część jednostek podnosi, że będzie to wymagało od urzędników dodatkowych wyliczeń, ponieważ w zawieranych dokumentach wpisywane są kwoty brutto. Wątpliwości dotyczą też tego, jak w niektórych przypadkach prawidłowo udostępnić informację o czasie obowiązywania umowy.

W uruchamianym od 1 lipca 2026 r. Centralnym Rejestrze Umów ustawodawca wymaga ujawnienia szczegółowych danych – od numeru i daty zawarcia kontraktu przez jego wartość i oznaczenie stron aż po źródła finansowania i adnotację o aktualnym statusie. Z publikacji będą zwolnione m.in. informacje niejawne, stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy i dane osobowe.

Rekordowy deficyt budżetowy zawdzięczamy w dużej mierze zmianom w finansowaniu samorządów, które przełożyły się na niższe dochody państwa. Przyglądamy się też trendom demograficznym. Spadek liczby ludności jest niekorzystny sam w sobie, ale przekłada się też na to, że gorzej wypada obraz zmniejszania "śladu węglowego" naszej gospodarki.

Ujemne saldo kasy państwa było o 13 mld zł mniejsze od planu z ustawy budżetowej. Wyraźnie poniżej prognoz były dochody, ale nie zrealizowano też ponad 50 mld zł wydatków.

Pytanie: RIO stwierdziła nieważność uchwały rady powiatu w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla gminy. Zarzuciła, że rada nie ujęła tego wydatku w uchwale budżetowej powiatu. Tymczasem my uważamy, że można wprowadzić zmianę do uchwały budżetowej w dowolnym czasie w roku budżetowym – ważne, aby stało się to przed udzieleniem dotacji. Czy RIO mogła unieważnić uchwałę?

Po okresie wysokiej inflacji z lat 2022–2024 nastąpiła normalizacja nastrojów. Polskie gospodarstwa domowe są obecnie bardziej optymistyczne niż w Rumunii czy na Słowacji

Według związkowców, zaproponowane stawki dla nauczycieli powinny być wypłacane w euro. Wtedy byliby usatysfakcjonowani ze swojej pracy i kolejnych obowiązków nakładanych na nich przy okazji wprowadzania reformy Kompas Jutra 2026. Departament Prawny MEN wskazuje, że nie ma takiej możliwości z uwagi na to, że środkiem płatniczym w naszym kraju wciąż pozostaje złoty.

Stabilizacja długu publicznego powinna być priorytetem polityki gospodarczej i przedstawiane dotychczas przez rząd działania mogą okazać się niewystarczające dla realizacji tego celu, ocenia Rada Fiskalna (RF). Według rady konsolidacja fiskalna musi obejmować wiele rozwiązań, zarówno po stronie wydatkowej, jak również trwałe zwiększenie dochodów publicznych.

Pytanie: Spółka jest dłużnikiem gminy z tytułu podatku od nieruchomości. Jednocześnie ma ona wobec gminy nadpłatę wynikającą z umów dzierżawy lokalu gminnego. Czy gmina może zaliczyć nadpłatę z tytułu dzierżawy na poczet zaległości podatkowej?

– W ramach troski o właściwe wydatkowanie pieniędzy publicznych wydajemy dodatkowe kwoty na publikację danych – zauważa w rozmowie z DGP dr Grzegorz Kubalski, zastępca dyrektora biura Związku Powiatów Polskich. Absurdów związanych z ostatecznym kształtem Centralnego Rejestru Umów jego zdaniem jest wiele.

Ponieważ w życie weszła ustawa budżetowa na 2026 r. z 9 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 26), pojawiła się podstawa prawna do wydania rozporządzeń w sprawie 3-proc. podwyżek dla budżetówki. Dokumenty dotyczące żołnierzy i nauczycieli trafiły do konsultacji społecznych.

Pytanie: Regionalna Izba Obrachunkowa w trakcie kontroli stwierdziła, że wójt nie informował urzędu skarbowego o podmiotach, które nie składają deklaracji podatkowych (np. dotyczących podatku od nieruchomości, podatku rolnego). Czy wójt musi informować o takich zaniechaniach? Czy naruszył dyscyplinę finansów publicznych w związku z uszczupleniem dochodów?

Niekorzystny trend demograficzny w Polsce generuje niższe wpływy z podatków PIT oraz składek zdrowotnych i emerytalnych. Potrzeby pożyczkowe państwa rosną, zwiększają się koszty obsługi długu publicznego. Wszystko po to, by sfinansować deficyt wynikający z niekorzystnej demografii.

Trudna sytuacja finansowa szpitali powiatowych powoduje, że wstrzymują się one z decyzją o tworzeniu izb porodowych w miejsce likwidowanych porodówek.

Przed zapowiadaną decyzją Karola Nawrockiego w sprawie budżetu przedstawiciele Pałacu Prezydenckiego dawali do zrozumienia, że głowa państwa nie jest zadowolona z ustawy. O "fatalnym budżecie i otchłani deficytu" mówił w poniedziałek Zbigniew Bogucki, szef kancelarii prezydenta.