Środowisko

Karol Nawrocki zawetował ustawę o programach ochrony powietrza (POP), tłumacząc, że umożliwi ona „blokowanie ważnych lokalnych inwestycji”, takich jak drogi czy fabryki. Samorządy i prawnicy nie podzielają jednak jego obaw, ponieważ POP nie dotyczą takich projektów. Prezydent sprzeciwił się też „kosztownym zmianom”, ale zawetowana ustawa umożliwiała przyjęcie aktualizacji POP w uproszczonej – i tańszej – formie. Niektóre samorządy przyznają, że przez weto będą miały problem z przygotowaniem POP na czas.

Wody Polskie aktualizują plan przeciwdziałania skutkom suszy. Mimo że oficjalnie bardziej stawiają na naturalną retencję, przedstawiciele Koalicji Ratujmy Rzeki (KRR) mówią, że w praktyce w działaniach organizacji niewiele się zmieniło.

Od 2024 r. branża wodociągowo-kanalizacyjna zapłaciła 16,4 mln zł za uruchamianie przelewów burzowych, które zanieczyszczają rzeki. Problem narasta wraz z coraz częstszymi intensywnymi deszczami.

Programem „Mikroretencja” interesują się właściciele domów zwłaszcza w województwach górskich. W przyszłości program może objąć też domy w zabudowie szeregowej i bliźniaczej – dowiedział się DGP. Tymczasem różne resorty pracują nad zwiększeniem retencji, częściowo odcinając się od celu wyznaczonego przez poprzedni rząd.

Nie trzeba już zgadywać, czy konkretna butelka lub puszka jest objęta systemem kaucyjnym. Kaucja.pl uruchomiła ogólnodostępną wyszukiwarkę, która po wpisaniu kodu EAN sprawdza opakowanie w bazie zarejestrowanych produktów. Użytkownik otrzymuje dwie podstawowe informacje: czy za opakowanie pobierana jest kaucja oraz ile pieniędzy powinien otrzymać przy jego zwrocie. Narzędzie może być przydatne również wtedy, gdy butelkomat odrzuca opakowanie, które zdaniem klienta powinno zostać przyjęte.

W lipcu zebrano 900 mln opakowań kaucyjnych, a od wejścia w życie systemu kaucyjnego - 3,2 mld. Wiceministra Anita Sowińska przekonuje, że raporty roczne i udział w opłacie produktowej są bezpiecznikami, które motywują operatorów do poprawienia systemu.

Dwa miesiące, które Komisja Europejska dała Polsce na odpowiedź w sprawie nieosiągnięcia celu recyklingu odpadów komunalnych za 2020 r., niedługo się kończą. A rząd nadal nie zakończył prac nad reformą, która pomogłaby ten problem rozwiązać.

Ponad połowa największych polskich tam ma ponad pół wieku. Zdaniem prawników budowle weszły w okres, w którym stwarzają większe zagrożenie i generują koszty. Mimo to nikt nie ocenia ich oddziaływania na środowisko.

Ustawa szkodowa miała wdrażać zasadę „zanieczyszczający płaci”, a na przedsiębiorców nałożyć obowiązek zapobiegania zagrożeniom ekologicznym oraz naprawy wyrządzonych szkód. Problem: jest niezwykle trudna do stosowania. – Literalna interpretacja przepisów zwykle jest pierwszą i główną stosowaną przez nasze organy administracji i sądy. Niestety cierpi na tym ich efektywność – uważa Magdalena Bar, wspólniczka kancelarii Jendrośka Jerzmański Bar i Wspólnicy, specjalizująca się w prawie gospodarczym i prawie ochrony środowiska, wiceprezes Centrum Prawa Ekologicznego.

Od września część mieszkańców zapłaci więcej za odbiór odpadów komunalnych, a nieprzestrzeganie zasad selektywnej zbiórki może oznaczać znacznie wyższy rachunek. W jednej z gmin opłata podwyższona wyniesie 100 zł miesięcznie od osoby. Podobne rozwiązania działają już jednak w wielu częściach Polski, a miejscami stawki są jeszcze wyższe i sięgają 152, 160, a nawet 176 zł od mieszkańca.

System kaucyjny w Polsce wszedł w etap masowego wykorzystania. Do końca czerwca 2026 r. konsumenci zwrócili około 2,3 mld opakowań po napojach, a zdecydowana większość z nich trafiła do systemu za pośrednictwem automatów kaucyjnych. Sam zwrot i odzyskanie 50 gr lub 1 zł kaucji to jednak dopiero początek dalszej drogi opakowania.

System kaucyjny w Polsce może zostać uchylony niespełna rok po uruchomieniu. 6 sierpnia 2026 roku do Sejmu wpłynął projekt ustawy przygotowany przez grupę 17 posłów Konfederacji. Dokument nie zmienia jeszcze obowiązujących zasad. Za oznaczone butelki i puszki nadal pobierana jest kaucja, a konsumenci mogą ją odzyskać po zwrocie opakowań.

Komisja Europejska zakładała, że od 27 września 2026 r. komunikacja spółek będzie zgodna z przepisami zapobiegającymi greenwashingowi, czyli „pseudoekologicznemu marketingowi”. I choć przeniesienie zapisów unijnej dyrektywy do polskich przepisów się przedłuża, dużo firm dostosowuje już swoją komunikację lub zleca jej audyt. Jak firmy w Polsce przygotowują się do nadchodzących zmian?

Młode karaczany prusaki tuż po wykluciu nie posiadają własnego mikrobiomu jelitowego, dlatego pozyskują go, zjadając odchody osobników z tej samej grupy. Jak wykazali naukowcy z North Carolina State University na łamach „Proceedings of the Royal Society B”, to właśnie ten mechanizm pozwala im zapamiętać unikalny zapach stada i tworzyć więzi społeczne. Przełomowe odkrycie rzuca nowe światło na zachowania owadów i może pomóc w opracowaniu znacznie skuteczniejszych metod ich zwalczania.

Koszty społeczne i ekologiczne nieuregulowanego rozwoju centrów danych coraz mocniej dają o sobie znać za Oceanem. W raporcie specjalnym analizujemy sytuację branży w USA i zastanawiamy się, jakie wnioski może wyciągnąć Europa?

Z niepokojem przyjmujemy publiczne wypowiedzi wskazujące, że decyzja o objęciu szkła jednorazowego systemem kaucyjnym została de facto przesądzona – oświadczyła Konfederacja Lewiatan. Z kolei organizacje pozarządowe wyliczają korzyści środowiskowe.

Według unijnej dyrektywy firmy powinny stosować się do przepisów dotyczących pseudoekologicznego marketingu już od 27 września 2026 r. Część biznesu prosiła o wprowadzenie okresu przejściowego dla produktów wyprodukowanych przed tą datą, a Sejm zaapelował o „przemyślenie projektu”. Tymczasem niektóre przedsiębiorstwa szykowały się do zmian nawet od 2024 r. – wynika z informacji uzyskanych przez DGP.