Wykrywanie mutacji nowotworowych i nowe peptydy w leczeniu zwyrodnień [EUREKA]Metodę wykrywania mutacji onkogennych w DNA oraz jej zastosowanie do badania pochodzenia pojedynczych komórek opracował zespół dr hab. Aleksandry Markiewicz z Zakładu Onkologii Translacyjnej Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUM. Z kolei nowatorski sposób leczenia zwyrodnień stawów powstał w laboratorium zespołu prof. Michał Pikuły z Zakładu Embriologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. To kolejne z nominacji w konkursie „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki” organizowanego przez redakcję „Dziennika Gazety Prawnej”. Anna Piotrowska•09 czerwca 2026
Kompas dla niewidomych i nowy typ ogniw słonecznych [EUREKA]Proste rozwiązanie techniczne może być znakomitym uzupełnieniem zaawansowanej elektroniki ułatwiając poruszanie się po mieście osobom niewidomym oraz nowy typ ogniw słonecznych, które mogą stanowić konkurencję dla chińskiej masówki to dwie kolejne nominacje konkursie Dziennika Gazety Prawnej „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki”. Anna Piotrowska•03 czerwca 2026
Substancja spowalniająca starzenie? I bakterie zjadające plastik [EUREKA]Zgłoszenie zespołu z Torunia „Nowy szczep bakterii termofilnej, jego zastosowanie oraz sposób izolacji i selekcji bakterii termofilnych” oraz badana w Poznaniu 4-N-furfurylocytozyna, która zatrzymuje procesy starzeniowe u myszy to kolejna z nominacji w ramach konkursu „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki” Dziennika Gazety Prawnej. oprac. Anna Piotrowska•02 czerwca 2026
Polski lek będzie działał 10 razy szybciej? Naukowcy z przełomem [EUREKA]Choć jedno z rozwiązań dotyczy farmacji, a drugie produkcji grafitu łączy je wspólny obszar nauki z pogranicza inżynierii wynalazki materiałowej, fizyki i chemii. Dwie nominacje do konkursu „Eureka! Odkrywamy polskie” zgłoszone przez prof. Karolinę Jurkiewicz z Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach mogą wspomóc dwa obszary przemysłu: farmaceutycznego i bateryjnego.Anna Piotrowska•27 maja 2026
Orteza do rehabilitacji ręki i sterownik do nanosatelitów [EUREKA]Przełomowe rozwiązanie łączące robotykę z rehabilitacją powstało w Zielonej Górze. Autorem wynalazku wraz z grupą studentów jest mgr inż. Zdzisław Wałęga z Instytutu Inżynierii Mechanicznej Uniwersytetu Zielonogórskiego. Z kolei w Warszawie powstał sterownik silnika dla nanosatelitów wykorzystujących jako materiał pędny nadtlenek wodoru. To wynalazek zespołu Michała Piwowarczyka z Instytutu Lotnictwa, który należy do Sieci Badawczej Łukasiewicz. Oto kolejne nominacje w konkursie Dziennika Gazety Prawnej „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki”.oprac. Łukasz Dobrzyński•15 maja 2026
Komórki macierzyste na zwyrodnienia i implant z antybiotykiemBadane przez naukowców z Krakowa komórki macierzyste mogą zostać wykorzystane w leczeniu m.in. choroby zwyrodnieniowej stawów, dotykającej nie tylko seniorów, ale również osoby aktywne fizycznie czy sportowców. Z kolei nowy typ implantu - stomatologicznego lub ortopedycznego - pokrytego specjalną warstwą polifenolową z antybiotykiem stworzył zespół z Poznania. Anna Piotrowska•05 maja 2026
Naturalny preparat przeciwgrzybowy oraz dedykowana kobietom kamizelka balistyczna [EUREKA DGP]Bakteria wyizolowana w ostatnich latach, może być znakomitym środkiem przeciwgrzybowym wspomagającym rozwój roślin uprawnych. Z kolei dzięki wynalazkowi z Łodzi funkcjonariuszki policji, służby więziennej czy straży granicznej zyskały nowy, stworzony dla nich element wyposażenia służbowego. Oto dwie kolejne nominacje w konkursie Dziennika Gazety Prawnej „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki”.29 kwietnia 2026
Wynalazki made in Poland [EUREKA]Specjalna leżanka dająca się przekształcić w wózek inwalidzki oraz przydomowe, ekologiczne wytwórnie wodoru – to kolejne wynalazki prezentowane w ramach nominacji w konkursie „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki” organizowanego przez Dziennik Gazetę Prawną. Anna Piotrowska•14 kwietnia 2026
Polska nauka w natarciu [EUREKA]Lepsza terapia nowotworów oraz redukcja szkodliwego gazu w biogazowniach są możliwe dzięki dwóm opracowaniom nominowanym do finałowej 20-tki w konkursie „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki” organizowanym przez Dziennik Gazetę Prawną. Anna Piotrowska•08 kwietnia 2026
Odkrywamy polskie wynalazki [EUREKA]Zazwyczaj w „Eurece - odkryciu tygodnia” omawiamy najciekawsze odkrycia oraz publikacje ostatnich dni, ale teraz skupimy się na konkursie „Dziennika Gazety Prawnej” pt. „Eureka - odkrywamy polskie wynalazki”.Anna Piotrowska•02 kwietnia 2026
Dlaczego sztuczna inteligencja kłamie i oszukuje? [EUREKA-odkrycie tygodnia]Wszystkie duże modele sztucznej inteligencji mogą uczestniczyć w tworzeniu pseudonauki – dowodzi publikacja w jednym z ostatnich Nature. Jak to się dzieje, że AI kłamie i oszukuje opowiadał w ostatniej „Eurece – odkryciu tygodnia” Piotr Sankowski, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.Anna Piotrowska•24 marca 2026
Czy zamieszkamy kiedyś na Księżycu? [EUREKA-odkrycie tygodnia]Chińczycy stawiają kolonizację niewidocznej z Ziemi strony Księżyca. Amerykanie i Europejczycy na jego południowy biegun. W czasopiśmie „Research” chińscy naukowcy ujawnili, że regolit – księżycowa skała - w zależności od pochodzenia może mieć różne właściwości. Badania tej skały planują też polscy naukowcy o czym w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiadał Filip Wylęgała z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH w Krakowie.Anna Piotrowska•17 marca 2026
Czy kosmiczne śmieci są niebezpieczne? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Spalające się w górnych warstwach atmosfery kosmiczne śmieci mogą być źródłem szkodliwych związków chemicznych. Czy są one niebezpieczne w „Eurece-odkryciu tygodnia” opowiada prof. Krzysztof Markowicz z Zakładu Fizyki i Atmosfery na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.Anna Piotrowska•10 marca 2026
Skąd wziął się człowiek? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Najstarsze szczątki Homo erectusa w zachodniej Azji – w Chinach - odkrył międzynarodowy zespół pod kierunkiem Guanjun Shena z Uniwersytetu Nankińskiego oraz Uniwersytetu Shantou. Liczą ponad 1,7 mln lat. Zrekonstruowane wizerunki tych istot dowodzą, że nasi przodkowie z pewnością nie byli małpoludami, a inne znaleziska – że dysponowali „ludzką” inteligencją.Anna Piotrowska•03 marca 2026
Czy chcemy zostać cyborgami? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Aż 60 proc. badanych Polaków akceptuje różnego typu „ulepszenia”, które mogłyby wydłużyć im życie lub przywrócić zdrowie - wynika z raportu Centrum HumanTech Uniwersytetu SWPS. - Do pewnego stopnia niemal wszyscy jesteśmy już cyborgami, bo mamy jakieś modyfikacje ciała – mówi dr Konrad Maj, autor publikacji. W świetle najnowszych badań jesteśmy jednak gotowi na znacznie więcej.Anna Piotrowska•23 lutego 2026
Czy bakterie jelitowe sterują nami z tylnego fotela? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Bakterie, które mamy w jelitach, sterują naszym zdrowiem na różne sposoby. Zespół prof. Tomasza Wypycha, kierownika Pracowni Badań Mikrobiomu w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN odkrył, że opiekują się nami w szczególny sposób wysyłając „sekretne liściki” do płuc. Publikacja na ten temat ukazała się niedawno w „Signal Transduction and Targeted Therapy”, prestiżowym czasopiśmie naukowym z grupy „Nature".Anna Piotrowska•17 lutego 2026
Planety swobodne. Dlaczego samotnie przemierzają kosmos? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Odkrycie nowej klasy planet pozasłonecznych – planet swobodnych - ogłosili niedawno na łamach prestiżowego „Science” polscy naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego UW. O tych niezwykłych obiektach, samotnie przemierzających kosmos w „Eurece – odkryciu tygodnia” opowiada dr hab. Radosław Poleski, prof. UW.Anna Piotrowska•10 lutego 2026
Czy mini-mózgi mają świadomość? [Eureka - odkrycie tygodnia]Mini-mózgi, czyli organoidy lub asembloidy, to sztuczne biologiczne konstrukcje wykorzystujące ludzkie tkanki. W tygodniku „Science” ukazała się praca na temat etycznych kwestii wykorzystania tego typu mini-organów w badaniach. Czy mini-mózgi mają świadomość w „Eurece – odkryciu tygodnia” odpowiada prof. Jacek Jaworski z Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej, prezes Polskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego.Anna Piotrowska•03 lutego 2026
Czy kiszone buraki zabiły żołnierzy Napoleona? [EUREKA - odkrycie tygodnia]Możliwe, że miały w tym swój udział. Przede wszystkim jednak francuską armię wracającą z Moskwy pokonały choroby wywołane przez mikroby - Salmonella enterica i Borrelia recurrentis – przekonują na łamach „Current Biology” naukowcy pod wodzą dr Nicolasa Rascovana z Instytutu Pasteura w Paryżu. O tym, co naprawdę mogło się wydarzyć zimą 1812 r. w podkaście „Eureka - odkrycie tygodnia” opowiada dr Maria Joanna Turos, doktor nauk medycznych, etyk i filozof z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.Anna Piotrowska•27 stycznia 2026
Czy ekstazy może być lekiem? [EUREKA- odkrycie tygodnia]Tak, MDMA - składnik tabletek ekstazy - może być wykorzystywany w terapii np. PTSD, ale pod pewnymi określonymi warunkami – przekonują naukowcy na łamach czasopisma „Psychedelics”. Ale nie tylko on sprawdza się w leczeniu zaburzeń psychicznych, lecz także LSD czy psylocybina. O wykorzystaniu psychodelików w medycynie w podkaście „Eureka – odkrycie tygodnia” opowiada dr Jan Szczypiński z Centrum Badań Mózgu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.Anna Piotrowska•19 stycznia 2026