Ceuta, czyli hiszpańska eksklawa w Afryce Północnej, mierzy się z poważnym kryzysem migracyjnym. Według hiszpańskich władz w ostatnich dniach co najmniej 60 tys. migrantów przedostało się z Maroka właśnie do Ceuty. Szefowa KE oceniła, że sytuacja na południu jest „nie do przyjęcia”.
60 tys. migrantów przekroczyło granicę Hiszpanii
Według hiszpańskich władz w ostatnich dniach co najmniej 60 tys. migrantów przedostało się z Maroka do hiszpańskiej enklawy Ceuta. To ponad połowa populacji Ceuty, która wynosi około 85 tys. mieszkańców. Tylko w ciągu ostatnich 24 godzin, pomimo licznej obecności wojska i Gwardii Cywilnej na przejściu granicznym po stronie hiszpańskiej, 49 tys. osób przedostało się drogą morską i lądową do Hiszpanii. Rząd poinformował jednak w piątek późnym rankiem, że 25 tys. z nich wróciło już do Maroka.
Według wstępnych informacji życie straciły co najmniej 34 osoby, które próbowały przedostać się do Hiszpanii. Większość migrantów utonęła podczas próby dopłynięcia do wybrzeża, natomiast część ofiar zginęła w wyniku paniki i ścisku na falochronie Tarajal, położonym przy głównym przejściu granicznym łączącym Maroko z hiszpańską Ceutą.
Premier Hiszpanii, Pedro Sánchez, udał się do Ceuty, aby osobiście przekonać się, jak rozwija się kryzys. Po przybyciu imigrantów nazwał ich „atakiem na integralność terytorialną Hiszpanii” i wskazał, że przyczyną tej „lawiny” jest „egoistyczna interpretacja” orzeczenia Sądu Najwyższego dokonana przez „mafie handlujące ludźmi”.
Chodzi o orzeczenie Sądu Najwyższego Hiszpanii z początku tego miesiąca. Stwierdza ono, że migranci przechwyceni na morzu podczas próby dotarcia do Ceuty lub Melilli, czyli innego hiszpańskiego miasta autonomicznego w północnym Maroku, nie mogą zostać deportowani w ramach specjalnego systemu zamknięcia granicy obowiązującego na tych enklawach.
Komisja Europejska reaguje: „Nie do przyjęcia”
Głos zabrała szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Jak podkreśliła polityczka, „obrazy napływające z Ceuty są nie do przyjęcia”.
Nie możemy pozwolić, aby ktokolwiek przybywał do naszej Unii bez przestrzegania naszych zasad. Niebezpieczne przekraczanie granic musi natychmiast ustać. Sieci przemytnicze muszą zostać zlikwidowane. A powroty muszą być szybkie, zgodnie z naszymi zasadami – napisała.
Szefowa KE poinformowała także, że ze strony Komisji do wsparcia Hiszpanii zostali skierowani komisarz Unii Europejskiej ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner i komisarz Unii Europejskiej ds. regionu śródziemnomorskiego Dubravka Šuica. - Jestem przekonana, że nasza bliska współpraca z Marokiem pomoże osiągnąć konkretne rezultaty – dodała von der Leyen.
Brunner poinformował na platformie X, że jest w stałym kontakcie z władzami w Madrycie, w tym z ministrem spraw wewnętrznych Hiszpanii Fernando Grande-Marlaską. Wyjaśnił, że UE jest gotowa do zwiększenia wsparcia dla Hiszpanii, w tym poprzez Frontex, w celu opanowania sytuacji. - Kontynuujemy również rozmowy z marokańskimi władzami, aby zapewnić podjęcie wszystkich niezbędnych działań zapobiegających tym niebezpiecznym podróżom – dodał.
Ochrona zewnętrznych granic Unii jest kluczowym elementem naszych działań na rzecz zwalczania nielegalnej migracji – stwierdził Brunner.
Sąsiedzi wzmacniają kontrole graniczne; Włochy chcą zamknięcia strefy Schengen z Hiszpanią
Włoscy politycy domagają się wykluczenia Hiszpanii ze strefy Schengen. - Obrazy napływające z Ceuty są szokujące i po raz kolejny pokazują, że niekontrolowana nielegalna imigracja stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa granic Europy — napisała na X premierka Włoch Giorgia Meloni.
Jak podkreśliła, jej rząd jest gotowy do podjęcia nadzwyczajnych środków, w celu „obrony granic i bezpieczeństwa obywateli”. Szefowa włoskiego rządu razem ze swoim wicepremierem Matteo Salvinim i ministrem spraw zagranicznych Antonio Tajanim wezwała do zawieszenia układu z Schengen lub wykluczenia Hiszpanii ze strefy swobodnego przemieszczania się.
Choć początkowo Włochy w swojej reakcji były osamotnione, wraz z pojawianiem się kolejnych informacji o sytuacji w Ceucie, koalicja Meloni się powiększa. Minister spraw wewnętrznych Finlandii Mari Rantanen wyraziła w piątek poparcie dla wykluczenia Hiszpanii ze strefy Schengen.
Hiszpania całkowicie zawiodła w ochronie zewnętrznej granicy strefy Schengen przed nielegalną migracją. To nie może trwać wiecznie. Wszystkie kraje europejskie muszą poprzeć propozycję Meloni. Kraje, które nie wywiązują się z obowiązku ochrony swoich granic zewnętrznych, nie mogą być członkami strefy Schengen – napisała Rantanen na portalu X.
Również premierka Danii Mette Frederiksen oceniła, że UE powinna rozważyć wszystkie opcje w związku z masowym napływem migrantów z Maroka do Ceuty, w tym wykluczenie Hiszpanii z układu Schengen. „Jest oczywiste, że UE musi natychmiast podjąć wszelkie niezbędne kroki i rozważyć wszystkie możliwości, w tym zawieszenie współpracy w ramach Schengen” – oświadczyła. Frederiksen podkreśliła, że niekontrolowana migracja stanowi „zagrożenie” dla Europy i Danii i konieczne jest utrzymanie kontroli nad zewnętrznymi granicami UE.
Premier Szwecji Ulf Kristersson podkreślił w piątek, że władze hiszpańskie muszą „odzyskać kontrolę nad sytuacją” w Ceucie, również zapewniając, że rząd w Sztokholmie jest gotowy podjąć kolejne kroki, jeśli sytuacja się pogorszy. - Ważne jest, aby Hiszpania podjęła natychmiastowe działania w celu odzyskania kontroli nad sytuacją i wypełnienia zobowiązań w ramach współpracy Schengen – oświadczył Kristersson.
Natomiast francuski minister spraw wewnętrznych Laurent Nuñez poinformował w piątek, że kontrole na granicach z Hiszpanią zostaną wzmocnione. Jednocześnie nie przychylił się do propozycji wysnuwanych przez Meloni i kolejne rządy. - Biorąc pod uwagę sytuację obserwowaną w enklawie Ceuta, od wczoraj wieczorem wydałem polecenie niezwłocznego wzmocnienia kontroli na granicy z Hiszpanią. Ponadto uruchomiłem Siły Szybkiej Interwencji Granicznej w celu przeprowadzenia dokładnych kontroli – napisał Nuñez.
Co ważne, kodeks graniczny strefy Schengen nie przewiduje wykluczenia czy wyrzucenia konkretnego państwa. Możliwe jest jednak przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych wyniku pojawienia się zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Strefa Schengen, a tymczasowe kontrole na granicach
Strefa Schengen jest jednym z filarów Unii Europejskiej. Jej ustanowienie pozwoliło na znoszenie kolejnych barier między państwami, przede wszystkim w zakresie swobody przemieszczania się. Zasady strefy Schengen znoszą kontrole na jej wewnętrznych granicach, jednocześnie harmonizując i wzmacniając bezpieczeństwo jej zewnętrznych granic. Ogólna zasada stanowi, że gdy ktoś dostanie się do strefy Schengen, może podróżować z jednego kraju członkowskiego do drugiego bez kontroli na granicach.
Jednak kodeks graniczny Schengen zezwala państwom członkowskim na tymczasowe przywrócenie kontroli granicznych na wszystkich lub wybranych granicach państwowych. Jest to możliwe w przypadku poważnego zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.
Przywrócenie kontroli na granicach jest tak naprawdę środkiem ostatecznym i musi być proporcjonalne do zagrożenia. Trwanie kontroli jest uzależnione od powodu, dla którego zostało wprowadzone. Tymczasowe kontrole na granicach wprowadziło aktualnie 9 państw należących do strefy Schengen, w tym Francja, Polska, Niemcy, Włochy.
Powody przywracania przez państwa kontroli granicznych są zróżnicowane, choć większość jest związana z nielegalną migracją. Przykładowo, Austria powołuje się na ciągłe zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego ze strony nielegalnej migracji szlakami bałkańskimi, a Norwegia na zagrożenie skierowane przeciwko sektorowi energetycznemu i groźby sabotażu ze strony rosyjskiego wywiadu
Włochy wskazują na zagrożenie infiltracją terrorystów przedostających się ze szlaku zachodniobałkańskiego. Również Francja podnosi kwestię terroryzmu - ciągłych zagrożeń ze strony dżihadystów, wzrostu liczby ataków antysemickich, rozrastających się siatek przestępczych ułatwiających nielegalną migrację i przemyt.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu