Sejm zdecydował. Rewolucja w żłobkach i klubikach. Co zmienia ustawa, która czeka tylko na podpis prezydenta?

Celem noweli przygotowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest podniesienie jakości opieki nad dziećmi uczęszczającymi do żłobków oraz klubików dziecięcych oraz znajdującymi się pod opieką opiekuna dziennego. Regulacja wprowadza także nową formę opieki instytucjonalnej nad małymi dziećmi – punkty opieki dziennej.

Poprawki zaproponowane przez Senat miały charakter redakcyjny, korygujący błędne odesłania i ujednolicający terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów. Poparło je 440 posłów, jeden był przeciwny, jeden się wstrzymał.

O dalszym losie ustawy zdecyduje prezydent. Co ma się zmienić?

W następnym kroku ustawa zostanie skierowana do prezydenta Karola Nawrockiego. Ten będzie miał 21 dni żeby ją podpisać, zawetować lub zdecydować o jej skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego.

Nowelizacja zakłada, że dzienny opiekun nie będzie już jednoosobową instytucją opieki (z wyjątkiem osoby działającej na własny rachunek i w swoim własnym imieniu). Nowa forma opieki - punkty opieki dziennej - ma być niezależna od osoby oraz definiowana jako miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie.

W punkcie opieki dziennej opiekę nad nie więcej niż 16-osobową grupą dzieci sprawować będzie przynajmniej dwóch opiekunów (jeden opiekun może sprawować opiekę nad ośmiorgiem dzieci).

Przepisy uwzględniają również wymogi lokalowe dla punktów opieki dziennej – uproszczone w porównaniu do żłobków. Ponadto zmiany umożliwią czasowe zastępstwa opiekunów lub zmianę opiekuna bez nadmiernych formalności.

Dzienni opiekunowie wciąż będą mogli pracować także poza punktem opieki dziennej, prowadząc działalność na własny rachunek. Będą mogli sprawować opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci samodzielnie oraz ośmiorgiem, jeśli opiekunowi pomaga druga osoba z wymaganymi kwalifikacjami. Jeżeli w grupie będzie znajdowało się dziecko, które nie ukończyło pierwszego roku życia, jest niepełnosprawne lub wymaga szczególnej opieki, limit ten będzie wynosił maksymalnie troje dzieci lub pięcioro, jeśli opieka będzie sprawowana także przez osobę wspomagającą.

Zmieniono również kwalifikacje osoby ubiegającej się o stanowisko opiekuna w żłobku i klubie dziecięcym. Dla kandydatów z wyższym wykształceniem kierunkowym przewidziane są 80-godzinne praktyki zawodowe oraz 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Dla pozostałych – kompleksowe 310-godzinne szkolenie wstępne. Wszyscy opiekunowie będą zobowiązani do systematycznej aktualizacji wiedzy i umiejętności, a koszty szkoleń pokryje podmiot prowadzący placówkę.

Opiekunowie mają zyskać prawo do 16 godzin lub dwóch dni płatnego czasu na szkolenia rocznie. Oprócz tego – ulgę na publiczny transport zbiorowy i legitymację służbową. Ponadto opiekunowie zostaną objęci ochroną prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.

Nowe zasady żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych staną się faktem

Nowe przepisy wprowadzą też m.in. obowiązkowe standardy żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych. Wprowadzony zostanie także całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej. Zdjęcia dzieci nie będą mogły być udostępniane publicznie, nawet jeśli rodzic wyrazi na to zgodę. Wyjątkiem będzie sytuacja, w której wizerunek dziecka będzie jedynie szczegółem całości (np. zgromadzenia, krajobrazu, imprezy publicznej) lub gdy będzie on udostępniany wyłącznie rodzicom dzieci objętych opieką w danej placówce.

Nowela przewiduje również ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka. Większość przepisów ma wejść w życie do 2028 r.

Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na koniec 2024 r. w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3 zatrudnionych było ok. 33 tys. opiekunów. Blisko połowa z nich pracowała w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.