Rekordowe pożary zbierają żniwo w państwach położonych na południu i zachodzie Europy. Francja i Hiszpania wydają się być tymi, które zostały najbardziej dotknięte. W ramach unijnego mechanizmu ochrony ludności swoją pomoc przekazały m.in. Niemcy, Portugalia, Grecja czy Włochy. Strażaków i sprzęt wysyła także Polska.
Rekordowe pożary we Francji i w Hiszpanii
Europę południową i zachodnią od tygodni nawiedzają upały. Pierwsza fala 40-stopnowych temperatur przyszła w czerwcu, ale na tym się nie skończyło. Padały kolejne rekordy. Teraz, strażacy w Hiszpanii i Francji walczą z pożarami, których wielkość zaskoczyła wszystkich.
We Francji najbardziej dotknięte zostały południowo-zachodnie regiony Gironde i Landes. Pożar w Gironde zniszczył dotąd około 42 tys. hektarów ziemi i około 240 domów. W okolicach Bordeaux ogień strawił już około 40 tys. hektarów. W sumie ponad 220 tys. osób musiało opuścić swoje domy w regionie Gironde.
Podobnie wygląda sytuacja w Hiszpanii. Według premiera Pedro Sáncheza, w całej Hiszpanii spłonęło już 130 tys. hektarów. Pożary pojawiły się m.in. w okolicach miejscowości Burgohondo niedaleko Madrytu i kilka kilometrów dalej, w regionach Ávila, Toledo i Castellón. Około 70 tys. osób z tych czterech obszarów musiało opuścić swoje domy, a kolejne 40 tys. objęto lockdownem — nie wolno im wychodzić z domów. Hiszpański rząd ogłosił narodowy stan wyjątkowy. To pierwszy raz w historii Hiszpanii, kiedy stan wyjątkowy ogłoszono w związku z pożarami.
We wtorek premier Hiszpanii Pedro Sanchez, po spotkaniu w ramach Stanowego Komitetu ds. Koordynacji i Zarządzania (hiszp. Comité Estatal de Coordinación y Dirección, CECOD) stwierdził, że zaczyna się pojawiać „światełko w tunelu”.
Rząd Hiszpanii będzie nadal mobilizował wszystkie zasoby, dopóki ostatni płomień nie zgaśnie. Dzisiaj ogłosiliśmy obszary dotknięte pożarami strefami klęski żywiołowej i w ten sposób rozpoczęliśmy wdrażanie programów pomocowych. Chciałbym zaapelować do społeczeństwa o odpowiedzialne i wspólne działania w walce z pożarami – mówił.
Szef rządu zaapelował również do władz regionalnych mówiąc, że negowanie zmian klimatycznych jest najgorszym paliwem w walce z kryzysem klimatycznym. A to on pogłębia się z roku na rok i powoduje rekordowe zjawiska.
Unijny mechanizm ochrony ludności. Strażacy z państw członkowskich pomagają w walce z pożarami
Zarówno do Francji jak i Hiszpanii skierowana została pomoc z państw członkowskich Unii Europejskiej. Także w ramach unijnego mechanizmy ochrony ludności. Mechanizm polega na tym, że kiedy kraj prosi o pomoc za jego pośrednictwem, wniosek o wsparcie jest udostępniany wszystkim 37 krajom uczestniczącym. Każdy z nich może zaoferować dostępne samoloty, śmigłowce, zespoły strażackie, sprzęt lub ekspertów, a Komisja Europejska koordynuje i współfinansuje ich rozmieszczenie. Jeśli oferty krajowe okażą się niewystarczające, UE może skorzystać z rescEU, czyli własnej rezerwy strategicznej, obejmującej flotę 22 samolotów i 5 helikopterów.
W ramach mechanizmu do Francji wysłano 7 samolotów i 4 śmigłowce z Czech, Chorwacji, Niemiec, Portugalii, Słowacji, Szwecji i Turcji. Większość z nich należy właśnie do floty gaśniczej rescEU . W Hiszpanii UE zmobilizowała 6 samolotów z Grecji, Włoch i Turcji oraz 134 osoby i 41 pojazdów z Portugalii.
Także Polska wyśle swoją pomoc. Jak poinformował wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, w gotowości są już załogi wojskowych samolotów CASA, na pokładzie których do Hiszpanii zostaną przetransportowani polscy strażacy wraz ze sprzętem. W walce z pożarami pomóc mają m.in. strażacy z modułu GFFF (Ground Forest Fire Fighting), czyli specjaliści od walki z pożarami lasów.
Co ważne, w ramach działań przygotowawczych UE przed tegorocznym sezonem pożarów lasów, ekipy strażackie z innych krajów europejskich zostały już wcześniej rozmieszczone we Francji i Hiszpanii. Ta decyzja pozwoliła na natychmiastowe wzmocnienie sił krajowych, kiedy potrzebne było wsparcie.
W tej chwili setki tysięcy ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, podczas gdy strażacy walczą z falami ognia w dramatycznych warunkach, aby ratować ludzkie życie i społeczności. Żaden kraj nie powinien stawiać czoła katastrofie na taką skalę samotnie. Właśnie dlatego Europa zbudowała wspólny potencjał reagowania: samoloty w powietrzu, strażaków na ziemi i więcej wsparcia gotowych do natychmiastowej reakcji – oceniła komisarz ds. gotowości i zarządzania kryzysowego Hadja Lahbib.
Unijny mechanizm ochrony ludności – na czym polega?
W październiku 2001 r. Komisja Europejska utworzyła unijny mechanizm ochrony ludności. Ma on na celu wzmocnienie współpracy w zakresie ochrony ludności między krajami UE a 10 dodatkowymi państwami uczestniczącymi: Albanią, Bośnią i Hercegowiną, Czarnogórą, Islandią, Macedonią Północną, Mołdawią, Norwegią, Serbią, Turcją i Ukrainą.
Każdy kraj dotknięty katastrofą, w Europie i poza nią, może zwrócić się o pomoc doraźną za pośrednictwem mechanizmu. Na tę prośbę, Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego UE (ERCC) mobilizuje pomoc lub udostępnia wiedzę specjalistyczną. Komisja odgrywa kluczową rolę w koordynacji reagowania na katastrofy oraz w pokryciu kosztów transportu i/lub operacyjnych działań pomocowych.
Uruchamianie mechanizmu krok po kroku:
- Dotknięty katastrofą kraj prosi o pomoc za pośrednictwem ERCC.
- Państwa członkowskie i uczestniczące oferują pomoc, np. w postaci sprzętu lub zespołów reagowania.
- ERCC może również zmobilizować pomoc ze strategicznej rezerwy UE – rescEU (samoloty gaśnicze, sprzęt ochronny, generatory itp.).
- Dotknięty kraj przyjmuje oferty odpowiadające jego potrzebom operacyjnym.
- ERCC koordynuje i współfinansuje dostarczanie pomocy
- Pomoc została udzielona, a operacja zamknięta.
Pożary zbierają żniwo w całej Europie
Członkowie Wspólnego Centrum Badawczego (Joint Research Centre - JRC), czyli jednej z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej, przeanalizowali zeszłoroczne pożary, które wybuchały w krajach członkowskich Unii Europejskiej.
W swoim raporcie ocenili, że sezon pożarów w 2025 roku był najgorszym w historii Unii Europejskiej. Bazując na analizie satelitarnej Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS) zauważono, że ponad 1 mln hektarów lasów na terytorium państw UE został spustoszony przez pożary.
Łącznie w 25 z 27 państw członkowskich UE odnotowane zostały 7 783 pożary. Doprowadziły one do spalenia 1 079 538 hektarów lasów. Od ognia uchroniła się jedynie Malta i Luksemburg. EFFIS analizuje także obszary, które nie należą do Unii Europejskiej – inne państwa położone w Europie, Bliski Wschód oraz Afrykę Północną. W 2025 r. na wszystkich analizowanych przez EFFIS terytoriach spłonęło 2 242 195 hektarów lasów. W szczególności pożary zniszczyły 1 092 095 hektarów w krajach europejskich spoza UE oraz 70 562 hektarów na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu