We wrześniu na konta seniorów trafi 14. emerytura w wysokości nawet 1978,49 zł brutto. Osoby, wobec których prowadzona jest egzekucja komornicza, często zastanawiają się, czy te pieniądze mogą zostać zajęte. Wyjaśniamy, co mówią obowiązujące przepisy, kto dostanie pełną kwotę i kiedy komornik może potrącić pieniądze z emerytury.
Czternasta emerytura przysługuje osobom, które mają prawo do emerytury lub renty na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego termin wypłaty. Świadczenie jest przyznawane automatycznie - nie trzeba składać żadnego wniosku. W 2026 r. 14. emerytura wynosi 1978,49 zł brutto, czyli tyle, ile najniższa emerytura obowiązująca po marcowej waloryzacji.
Ile wyniesie 14. emerytura "na rękę"? ZUS potrąci tylko składkę zdrowotną i podatek
Od 14. emerytury zostaną potrącone składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczka na podatek dochodowy. Poza tym z dodatkowego świadczenia nie będą dokonywane żadne inne potrącenia ani egzekucje. W efekcie po odliczeniu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy senior otrzyma 1800,43 zł netto.
Pełną kwotę dostaną osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie. W przypadku wyższych świadczeń obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę". Oznacza to, że każda złotówka przekraczająca próg 2900 zł brutto pomniejsza wysokość czternastej emerytury o taką samą kwotę. Jeżeli po takim pomniejszeniu wysokość świadczenia byłaby niższa niż 50 zł brutto, 14. emerytura nie zostanie wypłacona
Jeżeli emeryt otrzymuje 3400 zł brutto emerytury, przekracza limit o 500 zł. Oznacza to, że jego 14. emerytura zostanie pomniejszona o 500 zł i wyniesie 1478,49 zł brutto. Jeżeli emerytura lub renta wynosi 4828,49 zł brutto lub więcej, 14. emerytura nie będzie przysługiwać. Po zastosowaniu mechanizmu "złotówka za złotówkę" wysokość świadczenia spada bowiem do zera
Czy komornik może zająć 14. emeryturę? Przepisy jasno wskazują, co jest chronione
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przed wrześniowymi wypłatami. Wielu emerytów obawia się, że dodatkowe świadczenie może zostać przejęte na spłatę długów. Tak się jednak nie stanie. Obowiązujące przepisy chronią 14. emeryturę przed egzekucją komorniczą. Oznacza to, że komornik nie może zająć tego świadczenia ani dokonać z niego potrąceń. Ochrona ta wynika wprost z ustawy o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Na takich samych zasadach chroniona jest również 13. emerytura.
Komornik może zająć emeryturę, ale nie 14. emeryturę. Ile maksymalnie może potrącić?
Ochrona nie oznacza jednak, że osoba zadłużona jest całkowicie zwolniona z egzekucji. Jeżeli przeciwko emerytowi prowadzone jest postępowanie komornicze, potrącenia mogą być dokonywane z podstawowej emerytury, z zachowaniem limitów i kwot wolnych od potrąceń wynikających z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W 2026 roku przy egzekucji długów z emerytury kluczowe znaczenie ma rodzaj zobowiązania. To od niego zależy, jaką część świadczenia komornik może potrącić. W przypadku zwykłych długów, takich jak niespłacone kredyty, pożyczki, rachunki za prąd, gaz czy telefon, komornik może zająć maksymalnie 25 proc. emerytury brutto. Oznacza to, że co najmniej 75 proc. świadczenia pozostaje do dyspozycji emeryta (z uwzględnieniem obowiązującej kwoty wolnej od potrąceń wynikającej z przepisów).
Inaczej wygląda sytuacja przy zaległościach alimentacyjnych. Są one traktowane przez przepisy priorytetowo, dlatego komornik może potrącić nawet 60 proc. emerytury. W takim przypadku emerytowi pozostaje 40 proc. świadczenia.
Emeryt ma komornika. Co stanie się z jego 14. emeryturą?
Emeryt otrzymuje 3 000 zł brutto emerytury i ma niespłacony kredyt. Ponieważ jest to zwykły dług cywilnoprawny, komornik nie może potrącić więcej niż 25 proc. świadczenia brutto, czyli maksymalnie 750 zł. Pozostała część świadczenia pozostaje do dyspozycji emeryta, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów o kwocie wolnej od potrąceń.
Jeżeli jednak ten sam emeryt miałby zaległości alimentacyjne, komornik mógłby potrącić nawet 60 proc. emerytury, czyli 1 800 zł, pozostawiając 40 proc. świadczenia.
Dodatkowa 14. emerytura korzysta jednak ze szczególnej ochrony. Nawet jeśli komornik prowadzi egzekucję z emerytury, nie może zająć samej czternastki.
Przykład
Pan Jan pobiera emeryturę w wysokości 2800 zł brutto. Jest wobec niego prowadzona egzekucja komornicza. We wrześniu ZUS wypłaci mu również pełną 14. emeryturę. Oznacza to, że:
- z podstawowej emerytury mogą zostać dokonane potrącenia zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- 14. emerytura w wysokości 1978,49 zł brutto (1800,43 zł netto) nie podlega zajęciu przez komornika i powinna trafić do seniora.
Inny przykład dotyczy pani Marii, która otrzymuje 3500 zł brutto emerytury. Jej czternastka zostanie pomniejszona zgodnie z zasadą "złotówka za złotówkę", ale kwota, którą ostatecznie otrzyma, również będzie chroniona przed egzekucją komorniczą.
Komornik zajął 14. emeryturę? Sprawdź, co zrobić i gdzie zgłosić sprawę
Jeżeli mimo obowiązujących przepisów doszło do zajęcia dodatkowego świadczenia, warto niezwłocznie skontaktować się z komornikiem prowadzącym sprawę oraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy wyłączające 14. emeryturę spod egzekucji mają charakter bezwzględny, dlatego świadczenie to nie powinno zostać przeznaczone na spłatę zadłużenia.
Nie tylko emeryci. Kto jeszcze otrzyma 14. emeryturę w 2026 roku?
Czternastka przysługuje osobom, które w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty mają prawo do jednego z ustawowo wskazanych świadczeń. Oznacza to, że mogą ją otrzymać m.in. osoby pobierające:
- emeryturę,
- emeryturę rolniczą,
- rentę z tytułu niezdolności do pracy,
- rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy,
- rentę rodzinną,
- rentę socjalną,
- okresową emeryturę rolniczą,
- rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Mama 4+).
Jedna 14. emerytura nawet przy kilku świadczeniach. Kiedy wypłaci ją ZUS, a kiedy KRUS?
Osoby pobierające więcej niż jedno świadczenie emerytalno-rentowe nie otrzymają dwóch 14. emerytur. Przepisy przewidują, że dodatkowe roczne świadczenie przysługuje tylko raz, niezależnie od liczby pobieranych emerytur lub rent. To, która instytucja wypłaci 14. emeryturę, zależy od rodzaju pobieranych świadczeń.
Jeżeli senior otrzymuje z KRUS emeryturę lub rentę rolniczą wypłacaną w zbiegu ze świadczeniem z ZUS, dodatkową 14. emeryturę wypłaci KRUS. Inaczej jest w przypadku osób, które pobierają dwie odrębne emerytury - jedną z ZUS i drugą z KRUS - albo rentę wdowią obejmującą świadczenia z obu instytucji. W takich sytuacjach 14. emeryturę wypłaci ZUS.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu