Przełomowa decyzja dla 2 milionów pracowników. Rewolucja w prawie pracy 2026

Przełom w Kodeksie pracy 2026: B2B i zlecenia wliczone do stażu

Dotychczasowe przepisy prawa pracy nie były sprzyjające dla osób, które przez lata prowadziły własną działalność gospodarczą lub były zatrudnione w firmach na tzw. "śmieciówkach", a pracują w sektorze prywatnym. Ich doświadczenie zawodowe nie było brane pod uwagę podczas przy określaniu uprawnień pracowniczych, jakie przysługują etatowcom.

Kto zyska najwięcej od 1 maja? Nowa lista okresów zaliczanych do stażu pracy

Kodeks pracy czekają ważne zmiany, które dotyczą milionów pracowników. Do ogólnego stażu pracy zostaną bowiem dopisane okresy:

1. opłacania składek emerytalnych, rentowych lub wypadkowych przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracującą z taką osobą,
2. zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i niepodlegająca ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym przez pierwsze 6 miesięcy działalności (tzw. „ulga na start”),
3. opłacania składek przez osobę współpracującą z osobą korzystającą z ulgi na start,
4. za które zostały opłacone składki emerytalne i rentowe w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem podczas zawieszenia działalności gospodarczej,
5. za które składki emerytalne i rentowe były opłacone przez osobę współpracującą przy sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem,
6. podlegania ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia; wykonywania umowy agencyjnej; współpracy z osobą wykonującą umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług lub umowę agencyjną; członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej; członkostwa w spółdzielni kółek rolniczych.

Nowe zasady doliczania stażu pracy weszły w życie 1 stycznia 2026 roku. Jednak początkowo reformą objęta była budżetówka. Od 1 maja 2026 roku zmiany mają obowiązywać również w sektorze prywatnym.

Większe pieniądze i lepsza ochrona. Zobacz pełną listę korzyści z doliczenia stażu

Na nowych zasadach obliczania stażu pracy zyskają zatrudnieni na etacie, którzy dotychczas nie mogli wliczyć wszystkich okresów aktywności zawodowej. Co konkretnie zyskają? Dłuższy staż pracy może w ich przypadku wpłynąć na:

1. długość okresu wypowiedzenia,
2. prawo do nagrody jubileuszowej,
3. wymiar urlopu wypoczynkowego,
4. wysokość dodatku stażowego,
5. wysokość odpraw przy zwolnieniu lub przejściu na emeryturę.

Szybsza droga do 26 dni urlopu. Jak doliczyć lata pracy na "śmieciówkach"?

Dla przeciętnego pracownika najważniejszą korzyścią płynącą z doliczonego stażu pracy będzie szybsze przekroczenie progu 10 lat. Dlaczego? Obecnie staż pracy poniżej dekady uprawnia zatrudnionego do 20 dni wypoczynku, a po jego przekroczeniu wymiar ten wzrasta do 26 dni.

W praktyce oznacza to, że dzięki doliczeniu lat spędzonych na umowach zleceniach lub samozatrudnieniu, tysiące osób niemal z dnia na dzień zyska dodatkowe 6 dni wolnego w roku. Reforma nie zadziała jednak wstecz w kontekście zaległych urlopów wypoczynkowych – nowe uprawnienia zaczną obowiązywać od momentu wejścia w życie przepisów i udokumentowania stażu.

Zobacz także

Przełom w ZUS od poniedziałku: Kto wyda orzeczenie od 13 kwietnia? Na liście nowe zawody – sprawdź, co się zmieni

Zapisz na później

Wyższa pensja i dodatki stażowe. Budżetówka to dopiero początek

Szczególne powody do zadowolenia mają pracownicy sektora publicznego. Chodzi tutaj m.in. o urzędników, nauczycieli oraz pracowników medycznych. W ich przypadku staż pracy bezpośrednio przekłada się na konkretne kwoty w portfelu:

1. Dodatek stażowy: Comiesięczny dodatek do wynagrodzenia za wysługę lat wzrośnie dzięki uwzględnieniu wcześniejszej pracy na zleceniu.
2. Nagrody jubileuszowe: Wiele osób szybciej osiągnie progi (np. 20 czy 25 lat pracy) uprawniające do wysokich premii.
3. Odprawy emerytalne: Wyższy staż to również wyższa odprawa podczas przechodzenia na emeryturę.

Tabela korzyści 2026: O ile wzrośnie Twoja odprawa i dodatek stażowy?

Uwaga na terminy! Masz czas tylko do końca 2027 roku na złożenie dokumentów

Mimo że zmiany weszły w życie 1 stycznia 2026 roku, uprawnienia nie zostaną naliczone automatycznie. Aby skorzystać z doliczania stażu pracy, konieczne jest otrzymania zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i przedstawienie go pracodawcy. Jak zdobyć dokument?

Należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy (druk USP). Można to zrobić wyłącznie drogą elektroniczną, poprzez konto w systemie eZUS (PUE).

To właśnie tam pojawią się specjalne formularze, które należy złożyć drogą elektroniczną. Co istotne, ustawodawca przewidział ograniczony czas na dopełnienie formalności – dokumenty trzeba złożyć najpóźniej do końca 2027 roku.

Zobacz także

Rewolucja w DPS-ach: mają być ostatecznością. Co z seniorami i osobami z niepełnosprawnymi?

Wniosek USP do ZUS: Instrukcja krok po kroku, jak doliczyć staż w eZUS

1. Osoby zainteresowane doliczeniem do stażu muszą zalogować się w serwisie eZUS i odnaleźć na panelu głównym użytkownika zakładkę Usługi. Następnie należy wybrać Katalog usług i odnaleźć formularz „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” – USP.
2. Po wybraniu druku USP, konieczne jest wybranie roli. W praktyce oznacza to wpisanie danych identyfikacyjnych i adresowych.
3. W tym momencie powinien wyświetlić się intuicyjny formularz wniosku o wydanie zaświadczenia o USP. Na pierwszej stronie wypełnia się dane wnioskodawcy. Potrzebne będą takie informacje jak: imię i nazwisko, PESEL, seria i numer dowodu oraz data urodzenia. Jeśli nie pojawią się automatycznie informacje dotyczące adresu zamieszkania, należy je uzupełnić samodzielnie.
4. W dalszej kolejności dokonuje się wyboru zakresu danych do potwierdzenia. Co mamy do wyboru? Można wnioskować potwierdzenie wszystkich tytułów do ubezpieczeń lub potwierdzenie tylko jednego.
5. Jeśli wnioskodawca chce potwierdzić wszystkie tytuły – może zapisać i wysłać do ZUS. W drugim przypadku konieczne jest przejście do kolejnej strony i uzupełnienie informacji zgodnie z preferencjami.
6. Gotowy wniosek o doliczenie stażu pracy należy wysłać do ZUS. Konieczne będzie podpisanie formularza. Można wykorzystać do tego:
7. podpis profilem PUE,
8. podpis profilem zaufanym (PZ ePUAP),
9. podpis osobisty (e-dowód),
10. kwalifikowany podpis elektroniczny.

Wielki nieobecny reformy: Czy umowa o dzieło wlicza się do stażu pracy od 1 maja 2026 roku?

Choć reforma jest rewolucyjna, zawiera istotne zastrzeżenie. Nowe przepisy mają na celu wzmocnienie uprawnień osób zatrudnionych na umowę o pracę (etat). Oznacza to, że jeśli ktoś nadal współpracuje z firmą wyłącznie na zasadach B2B, zmiana stażu nie wpłynie na jego obecną relację z kontrahentem. Beneficjentami będą wyłącznie ci, którzy posiadają status pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy lub wkrótce na taki etat przejdą. Warto pamiętać, że na nowych zasadach umowa o dzieło nie wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.