Reforma pomocy społecznej 2026. Nowe opłaty za DPS i zmiany w opiece

Rząd przygotowuje dużą reformę systemu pomocy społecznej, która zmieni zasady kierowania do domów pomocy społecznej (DPS). Nowe przepisy mają przesunąć ciężar wsparcia z instytucji całodobowych na pomoc świadczoną bliżej miejsca zamieszkania. Jak to ma wyglądać w praktyce?

Skrót artykułu

Rewolucja w skierowaniach do DPS. Co rząd chce zmienić?

Zgodnie z projektem ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (nr UD315), priorytetem stanie się rozwój usług środowiskowych oraz mieszkań treningowych i wspomaganych. Będą one dostępne także dla osób wymagających stałej opieki — wcześniej nie miały one takiej możliwości. Dopiero gdy te formy wsparcia okażą się niewystarczające, możliwe będzie skierowanie konkretnej osoby do DPS. Wyjątkiem pozostaną sytuacje nagłe, zagrażające życiu lub zdrowiu.

Zobacz także

Alzheimer zaczyna się nawet 20 lat wcześniej. Pierwsze objawy pojawiają się na długo przed diagnozą [LISTA]

Dzieci znikną z DPS-ów. Rząd wprowadzi nowe obowiązki dla powiatów?

Jedną z istotnych zmian jest całkowite odejście od umieszczania dzieci w DPS-ach. W ich przypadku powiaty będą zobowiązane do zapewnienia opieki w rodzinnej pieczy zastępczej.

Zobacz także

Legitymacja emeryta-rencisty 2026: pełna lista zniżek i przywilejów. Co się należy seniorom? [LISTA]

Kto zapłaci za pobyt w DPS? Nowe zasady dla spadkobierców i obdarowanych

Projekt przewiduje również uporządkowanie zasad odpłatności za pobyt w DPS. W pierwszej kolejności koszty mają ponosić osoby, które wcześniej otrzymały od mieszkańca nieruchomość lub nabyły ją w ramach umowy dożywocia (do 10 lat wstecz). Opłaty będą dotyczyć wyłącznie osób pełnoletnich, a w przypadku osób ubezwłasnowolnionych ciężar finansowy przejmie gmina.

Pomoc sąsiedzka i streetworking: Nowe narzędzia walki z izolacją

Nowelizacja wzmacnia też mniej formalne formy wsparcia. Usługi sąsiedzkie mają obowiązkowo przeciwdziałać izolacji społecznej, a streetworking — czyli pomoc udzielana bezpośrednio w terenie — stanie się nowym narzędziem pracy z osobami w kryzysie bezdomności.

Projekt wprowadza również nowe definicje, m.in. deinstytucjonalizacji, streetworkingu czy osoby wymagającej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Rozszerzony zostanie także krąg osób uprawnionych do pomocy — obejmie on m.in. opiekunów oraz osoby z innymi uzależnieniami niż alkohol czy narkotyki.