Rada Ministrów przyjęła kompleksowy projekt ustawy, który po raz pierwszy tak głęboko przebudowuje system opieki nad dziećmi do lat 3. Nowe uprawnienia dla blisko 43 tysięcy opiekunów, zupełnie nowa forma placówki i obowiązkowe standardy żywienia — to tylko część zmian, które wejdą w życie już za niespełna dwa lata. Co jeszcze czeka dzieci, opiekunów, rodziców i polskie instytucje?
Nadchodzą potężne zmiany w zakresie opieki i świadczeń na rzecz dzieci i opiekunów. Rada Ministrów przyjęła projekt
Rada Ministrów przyjęła kompleksowy projekt ustawy, który po raz pierwszy tak głęboko przebudowuje system opieki nad dziećmi do lat 3. Nowe uprawnienia dla opiekunów, zupełnie nowa forma placówki i obowiązkowe standardy żywienia — to tylko część zmian, które wejdą w życie już za niespełna dwa lata.
Projekt ustawy to nie kolejna kosmetyczna nowelizacja. Rząd zapowiada kompleksową reformę obejmującą żłobki, kluby dziecięce, punkty opieki dziennej i pracę dziennych opiekunów. Zmiany dotyczą blisko 43 tysięcy osób zawodowo zajmujących się najmłodszymi dziećmi — ale ich skutki odczują przede wszystkim rodzice szukający bezpiecznego i dostępnego miejsca dla swoich maluchów. Celem jest potrojenie liczby miejsc opieki — do końca 2026 roku ma ich być ponad 300 tysięcy — przy jednoczesnym podniesieniu jakości usług w każdej placówce.
Opiekun małego dziecka — nowy zawód, ale taki z prawdziwego zdarzenia, ze statusem zbliżonym do funkcjonariuszy publicznych
Opiekun małego dziecka — nowy zawód. To prawdopodobnie najważniejsza część projektu. Po raz pierwszy opiekunowie w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej zyskają status zbliżony do funkcjonariuszy publicznych. Oznacza to ochronę prawną nie tylko w trakcie dyżuru, ale też w związku z wykonywaniem obowiązków — tak jak policjanci czy strażacy.
Do tego dochodzi legitymacja służbowa — dostępna cyfrowo w aplikacji mObywatel lub w tradycyjnej, plastikowej formie. Opiekunowie otrzymają też 33-procentową ulgę w komunikacji miejskiej, płatny czas na rozwój zawodowy (16 godzin, czyli 2 dni rocznie) oraz możliwość nagradzania za szczególne zasługi przez ministra, wojewodów i samorządowców.
4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka
Istotne jest również ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka — święta, na które ta grupa zawodowa opiekunów czekała od lat.
Krótsza ścieżka dla jednych, dłuższa dla innych — nowe zasady kształcenia
Ustawa porządkuje i ujednolica wymagania kwalifikacyjne. Osoby z wyższym wykształceniem kierunkowym będą musiały odbyć 80-godzinne praktyki i 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki. Pozostali przejdą kompleksowe, 310-godzinne szkolenie wstępne. Co istotne — wszyscy opiekunowie będą zobowiązani do regularnego podnoszenia kompetencji, a koszty szkoleń pokryje placówka, nie pracownik. W ciągu dwóch lat od wejścia przepisów w życie każdy opiekun ukończy dodatkowe 30-godzinne szkolenie kwalifikacyjne.
Co trafi na talerz malucha? Koniec z przypadkowym żywieniem w żłobkach
Projekt wprowadza obowiązkowe standardy żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych. Normy opracuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, a szczegóły określi rozporządzenie ministra zdrowia we współpracy z ministrem rodziny. Główny kierunek zmian jest jasny: mniej produktów wysoko przetworzonych, mniej cukru i soli w diecie najmłodszych. To odpowiedź na rosnącą świadomość rodziców, którzy coraz częściej pytają, czym karmione są ich dzieci poza domem.
Plac zabaw obowiązkowy — nawet jeśli żłobek jest w bloku
Każdy żłobek będzie musiał zapewnić na swoim terenie plac zabaw dostosowany do potrzeb dzieci poniżej trzeciego roku życia. Kluby dziecięce i punkty opieki dziennej — które nie zawsze dysponują własnym terenem — będą zobowiązane do zapewnienia dzieciom dostępu do bezpiecznej przestrzeni na świeżym powietrzu. To zmiana, która może wymusić na wielu placówkach poważne inwestycje — szczególnie w gęstej zabudowie miejskiej.
Punkt opieki dziennej — żłobek w wersji mini i na wyciągnięcie ręki
Najciekawszą nowością organizacyjną jest punkt opieki dziennej — zupełnie nowa forma, która ma wypełnić lukę między domem a żłobkiem. W jednym lokalu pod okiem kilku opiekunów będzie mogło przebywać do 16 dzieci. Pojedynczy dzienny opiekun zaopiekuje się maksymalnie piątką maluchów — lub ósemką, jeśli będzie miał wsparcie osoby z odpowiednimi kwalifikacjami. Ale prawdziwy przełom dotyczy ciągłości opieki. Do tej pory choroba jednego opiekuna oznaczała zamknięcie placówki i panikę rodziców. Teraz zastępstwo będzie możliwe bez zamykania punktu — co szczególnie ucieszy mieszkańców mniejszych miejscowości, gdzie alternatyw po prostu nie ma.
Kiedy ustawa wejdzie w życie? Nie od razu
Większość przepisów zacznie obowiązywać 1 stycznia 2028 roku. Część rozwiązań — przede wszystkim te dotyczące statusu i uprawnień opiekunów — wejdzie wcześniej, bo już 1 stycznia 2027 roku. Standardy żywienia ruszą od 1 września 2027 roku, żeby placówki miały czas na dostosowanie kuchni i menu. Projekt trafia teraz do Sejmu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu