Finanse publiczne

PYTANIE: Wójt ma wątpliwości, czy bez zgody rady gminy może inwestować wolne środki finansowe, np. w obligacje skarbowe. Z przepisów ustawy o finansach publicznych (tj. art. 48 ust. 1 i art. 264 ust. 3) nie wynika to jednoznacznie. Jaka jest wzajemna relacja tych przepisów? W jakim zakresie wójt może sam podejmować decyzje?

Tworzy się Rada Fiskalna, która ma oceniać zgodność budżetu z regułami fiskalnymi i analizować prognozy makroekonomiczne. Pierwszy budżet pod jej lupą to ten na 2027 rok. Poznaliśmy nazwiska kandydatów, spośród których Sejm wybierze siedmiu członków nowego organu.

Ostatnie miesiące roku to tradycyjnie okres prac nad budżetami jednostek samorządu terytorialnego na kolejny rok budżetowy. Projekt uchwały przygotowuje zarząd, a przyjmuje rada gminy, powiatu czy sejmiku województwa. Obowiązują przy tym liczne wymogi formalne i terminy. Dlatego trzeba starannie zaplanować porządek prac i zadbać o odpowiednią dyscyplinę organizacyjną. Jak zatem przebiega procedura uchwalania budżetu JST, o czym należy pamiętać, przygotowując projekt, a także jakie są podstawowe zasady realizacji budżetu, wskazujemy w poradniku.

Ministerstwo Finansów prognozuje, że państwowy dług publiczny w Polsce zbliży się do konstytucyjnego limitu 60 proc. PKB już w 2029 roku. Nowa strategia pokazuje wyraźnie gorszy scenariusz niż rok temu – zadłużenie przekroczy próg ostrożnościowy wcześniej niż zakładano.

Banki i państwowe giganty przemysłowe zdominowały listę największych płatników CIT w 2024 roku. PKO BP, Pekao i Santander zapłaciły łącznie niemal 5,8 mld zł podatku. Sprawdź, kto zapłacił najwięcej podatku CIT nie tylko w roku ubiegłym, ale i w ostatnich pięciu latach.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2026 r., przedłożony przez Ministra Finansów i Gospodarki – podała w piątek kancelaria premiera. W projekcie budżetu wydatki zaplanowano na 918,9 mld zł, dochody na 647,2 mld zł, a deficyt na maksymalnie 271,7 mld zł.

Na jutrzejszym posiedzeniu rząd zajmie się projektem ustawy budżetowej na 2026 r. We wstępnym projekcie aktu zaplanowano dochody budżetu na ok. 647 mld zł i deficyt nie większy niż 272 mld zł, czyli czyli 6,5 proc. PKB.

Druga w ciągu zaledwie dwóch tygodni agencja obniża perspektywę ratingu Polski. Moody’s wskazuje na rosnące ryzyko fiskalne, polityczny impas oraz presję wydatkową jako główne zagrożenia dla finansów publicznych Polski. Co to oznacza dla budżetu i przyszłości naszej gospodarki?

Deficyt budżetu państwa na koniec sierpnia sięgnął 172 mld zł – to ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej. Ministerstwo Finansów wskazuje, że na słabsze dochody wpływ mają zmiany w sposobie rozliczenia podatków dochodowych z samorządami.

– Zamiast trzymać regiony i rolników w niepewności, lepiej rozmawiać o tym, jak dostosować wspólną politykę rolną i politykę spójności do nowych celów UE w zakresie bezpieczeństwa – mówi DGP Siegfried Mureșan, rumuński europoseł, wiceprzewodniczący grupy Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim i główny negocjator Parlamentu w sprawie kolejnego długoterminowego budżetu Unii Europejskiej.

Żywność i chemia domowa, rachunki oraz transport – to kategorie wydatków, które pochłaniają najwięcej budżetu młodych Polaków. Tegoroczne badanie pokazuje, że znacząco spadło obciążenie spłatami kredytów hipotecznych oraz spłatami rat i pożyczek.

Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce stoi przed poważnymi wyzwaniami. Najnowszy raport Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP) ujawnia, że w 2026 roku w budżecie na ten cel zabraknie co najmniej 23 mld zł. Co więcej, koszty świadczeń medycznych dla NFZ rosną w tempie 2,5-krotnie szybszym niż inflacja, co pogłębia problemy płynnościowe systemu,

Na podwyżkę ratingu trzeba zapracować. Na obniżkę również. Na dokonane właśnie przez pierwszą agencję obniżenie perspektywy oceny wiarygodności kredytowej Polski zapracowały obie strony sceny politycznej. I pracują dalej. A finanse publiczne wymagają leczenia.