ETPCz dał Polsce termin do 20 maja. Rząd finalizuje odpowiedź ws. TK

MSZ finalizuje odpowiedź dla Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Wewiór przypomniał, że na początku maja ETPCz wydał zarządzenie tymczasowe dotyczące czworga sędziów, którzy nie zostali do dzisiaj dopuszczeni do obowiązków sędziowskich w TK i wyznaczył wówczas termin dla polskiego rządu na przekazanie informacji w sprawie tych sędziów właśnie do 20 maja.

- Trybunał wnosi, by odpowiednie organy RP powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez te osoby do czasu podjęcia dalszych decyzji w sprawie. Prosi także o przekazanie informacji na temat aktualnego stanu - przypomniał rzecznik MSZ. Jak dodał, „Polska ma czas do dzisiaj, do 20 maja, na przekazanie do Trybunału odpowiedzi, i jeszcze finalizujemy jej ostatnią wersję i oczywiście dzisiaj ją przekażemy”.

Wewiór zaznaczył, że nadano bieg tej sprawie zgodnie ze standardową procedurą postępowania przy takich sytuacjach - czyli przy środkach tymczasowych.

- To znaczy przekazaliśmy informację na temat zarządzenia ETPCz do organów takich jak TK, Kancelaria TK, Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Sejmu i Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Planujemy przekazać odpowiedź (do ETPCz - przyp. PAP) zgodnie z terminem, czyli dzisiaj do końca dnia. Informacja jest przygotowywana na podstawie informacji zebranych od tych organów. Obowiązek respektowania zarządzeń tymczasowych Trybunału wynika z faktu związania się przez Polskę Europejską Konwencją Praw Człowieka - dodał rzecznik MSZ.

Na początku maja ETPCz wydał decyzję o zabezpieczeniu, nakazującą Polsce zaprzestanie utrudnień w objęciu i wykonywaniu obowiązków sędziowskich przez wybranych w marcu sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz wyznaczył rządowi termin do 20 maja na przekazanie informacji o sytuacji sędziów. Decyzja zapadła w sprawie zainicjowanej w ETPCz przez: Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, Marcina Dziurdę i Annę Korwin-Piotrowską. To czworo z sześciorga wybranych 13 marca przez Sejm sędziów TK.

TK i prezydent w sporze o ślubowanie sędziów

Prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich do złożenia wobec niego ślubowania, złożyli je w Sejmie, używając sformułowania „wobec prezydenta”, a później przekazali dokumenty do KPRP. Nawrocki odebrał ślubowania tylko od dwojga sędziów: Dariusza Szostka i Magdaleny Bentkowskiej. Prezes TK Bogdan Święczkowski powiedział później, że Markiewicz, Taborowski, Dziurda i Korwin-Piotrowska nie objęli urzędów, bo nie może uznać wydarzenia w Sejmie z ich udziałem za ślubowanie „wobec prezydenta”. Czworo sędziów zwróciło się zatem do ETPC z wnioskiem o zabezpieczenie. Na złożenie właściwej skargi mają czas do 2 czerwca br.

W poniedziałek Trybunał Konstytucyjny poinformował w komunikacie o przekazaniu na prośbę MSZ stanowiska w sprawie informacji przygotowywanej przez MSZ dla ETPCz. Datowane na miniony piątek pismo było skierowane do pełnomocnika ministra spraw zagranicznych ds. postępowań przed Trybunałem w Strasburgu.

Prezes TK Bogdan Święczkowski stwierdził w nim, że nie utrudnia on objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez skarżących, albowiem „nie są oni sędziami TK”. Jak wskazał, osoby te zostały wybrane na sędziów Trybunału, jednak w jego ocenie „nie nawiązali stosunku służbowego i nie podjęli obowiązków z uwagi na fakt, że nie złożyli ślubowania wobec Prezydenta RP, jak tego wymaga ustawa o statusie sędziów TK”. Przypomniał też o wydanym w minionym tygodniu wyroku TK, zgodnie z którym przepis ustawy o statusie sędziów Trybunału „rozumiany w ten sposób, że wyznacza Prezydentowi RP obowiązek odebrania ślubowania” od osoby wybranej przez Sejm na sędziego TK, jest niekonstytucyjny.

Święczkowski przypomniał też, że przed Trybunałem toczy się postępowanie z inicjatywy prezydenta Karola Nawrockiego dotyczące sporu kompetencyjnego z Sejmem w sprawie ślubowania sędziów TK – w tym złożenia przez nich ślubowania w kwietniu w Sali Kolumnowej w Sejmie. Dodał, że postępowanie to ma m.in. „rozstrzygnąć, czy wygłoszenie przez skarżących roty ślubowania bez udziału Prezydenta RP może wywoływać skutki prawne w postaci objęcia urzędu sędziego TK”.

Wniosek prezydenta Nawrockiego ws. sporu kompetencyjnego dotyczący ślubowania sędziów TK był zapowiadany przez szefa KPRP Zbigniewa Boguckiego jeszcze w początkach kwietnia, tuż po uroczystości w Sejmie z 9 kwietnia. We wniosku podkreślono m.in., że czynności dokonane w Sejmie „nie wywołały jakichkolwiek skutków prawnych w sferze objęcia urzędu sędziego TK”.

Z kolei w przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Sejm uznał też m.in., że dwaj obecnie orzekający w TK - Justyn Piskorski i Jarosław Wyrembak - nie są sędziami Trybunału Konstytucyjnego. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. (PAP)