Przekroczenie dopuszczalnej prędkości w Polsce stanowi wykroczenie drogowe, które skutkuje nałożeniem mandatu karnego oraz przypisaniem punktów karnych zgodnie z obowiązującym taryfikatorem. W niniejszym opracowaniu przedstawiono aktualne – obowiązujące na 2026 rok – stawki mandatów za przekroczenie prędkości, zasady naliczania punktów karnych, mechanizm recydywy oraz przypadki, w których dochodzi do administracyjnego zatrzymania prawa jazdy. Całość opiera się na aktualnych przepisach Kodeksu wykroczeń oraz aktach wykonawczych regulujących system kar w ruchu drogowym.
Taryfikator mandatów karnych za przekroczenie dopuszczalnej prędkości – aktualny stan prawny
Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnej prędkości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika w szczególności z:
- ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (w szczególności art. 92a),
- ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
- rozporządzenia w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego,
- rozporządzenia w sprawie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (system punktów karnych).
Wykroczenia polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości podlegają karze grzywny nakładanej w drodze mandatu karnego oraz przypisaniu punktów karnych.
Wysokość grzywien i liczba punktów karnych
W przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej prędkości stosuje się następujące stawki mandatów oraz odpowiadające im liczby punktów karnych:
- do 10 km/h – 50 zł oraz 1 punkt karny,
- od 11 do 15 km/h – 100 zł oraz 2 punkty karne,
- od 16 do 20 km/h – 200 zł oraz 3 punkty karne,
- od 21 do 25 km/h – 300 zł oraz 5 punktów karnych,
- od 26 do 30 km/h – 400 zł oraz 7 punktów karnych,
- od 31 do 40 km/h – 800 zł oraz 9 punktów karnych,
- od 41 do 50 km/h – 1 000 zł oraz 11 punktów karnych,
- od 51 do 60 km/h – 1 500 zł oraz 13 punktów karnych,
- od 61 do 70 km/h – 2 000 zł oraz 14 punktów karnych,
- powyżej 70 km/h – 2 500 zł oraz 15 punktów karnych.
Zasada recydywy
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku ponownego popełnienia tego samego rodzaju wykroczenia w okresie 2 lat od dnia jego popełnienia, wysokość mandatu karnego ulega podwyższeniu (tzw. recydywa wykroczeniowa).
Mechanizm ten znajduje zastosowanie w szczególności do najpoważniejszych naruszeń przepisów dotyczących przekroczenia dopuszczalnej prędkości.
Zatrzymanie prawa jazdy
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy na okres 3 miesięcy.
Środek ten ma charakter administracyjny i jest stosowany niezależnie od wymierzenia grzywny oraz punktów karnych.
Organy uprawnione do nakładania kar
Mandaty karne za przekroczenie prędkości mogą być nakładane przez uprawnione organy, w szczególności Policję.
W przypadku ujawnienia naruszeń przy użyciu urządzeń rejestrujących (m.in. fotoradarów lub odcinkowego pomiaru prędkości), postępowania prowadzone są przez właściwe organy wyspecjalizowane, w tym Inspekcję Transportu Drogowego oraz Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym.
Charakterystyka systemu sankcji
Obowiązujący system odpowiedzialności za przekroczenie dopuszczalnej prędkości ma charakter progresywny, co oznacza, iż wysokość sankcji finansowych oraz liczba punktów karnych wzrastają wraz ze stopniem naruszenia przepisów.
System ten obejmuje również mechanizmy prewencyjne, w tym:
- zaostrzenie sankcji w przypadku recydywy,
- automatyczny nadzór nad ruchem drogowym,
- środki administracyjne w postaci zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami.
Podsumowując, przekroczenie dopuszczalnej prędkości stanowi wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym i podlega sankcjom w postaci grzywny oraz punktów karnych, których wysokość uzależniona jest od stopnia naruszenia przepisów. W przypadku rażących naruszeń przepisów możliwe jest również zastosowanie dodatkowych środków administracyjnych, w tym czasowego zatrzymania prawa jazdy.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu