Pracownik, który uzna, że jest dyskryminowany, nie będzie musiał tego nawet uprawdopodobnić

Trwają prace nad zmianami w zakresie równości i przejrzystości płac

Zmiany dotyczące równości i przejrzystości płac nadal są na etapie procedowania. Choć termin, w jakim państwa członkowie były zobowiązane dokonać implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania już minął, nadal nie znamy nawet terminu, od którego znowelizowane przepisy miałyby w Polsce obowiązywać. W przestrzeni publicznej największa część uwagi pracodawców skupia się na tym, co dzieje się tu i teraz, czyli reformie PIP i zagrożeniach związanych z potencjalnym przekształcaniem umów cywilnoprawnych w stosunki pracy oraz na zmianach dotyczących dyskryminacji i mobbingu. Można oczywiście zauważyć, że temat równości płac się pojawia, a niektórzy pracodawcy – głównie ci zatrudniający powyżej 100 pracowników – rozpoczęli przygotowania do wdrożenia zmian i mają świadomość, że być może już w najbliższym czasie będą musieli być gotowi na identyfikowanie i raportowanie ewentualnej luki płacowej. Jednak mniejsze podmioty oraz jednostki budżetowe wydają się czekać na to, co będzie dalej i żywić przekonanie, że konsekwencje omawianych zmian ich akurat nie dotkną. Niestety, są w dużym błędzie.

POLECAMY: Liczy się praktyka, nie zapis w umowie. O wyniku kontroli PIP przesądzą realia

Wzmocniony odwrócony ciężar dowodu

Zmiany w zakresie równości i przejrzystości płac, które są elementem zachodzącego już od kilku lat procesu mającego na celu wzmocnienie pozycji pracownika, będą dotyczyły wszystkich pracodawców. Gdy znowelizowane przepisy zaczną obowiązywać, każdy pracodawca będzie miał obowiązek nie tyle stosować zasadę równości płac – bo przecież tego przepisy wymagają od niego już wielu lat – co stosować w zakładzie pracy rozwiązania i procedury, które ją istotnie wzmocnią i nie tylko pozwolą pracownikom łatwo ocenić swoją sytuację płacową, ale też pozwolą pracodawcom wykazać, że taka równość i przejrzystość w jego zakładzie pracy faktycznie obowiązują. Co jeśli tego nie zrobi? Zastosowanie znajdzie wzmocniony odwrócony ciężar dowodu, co oznacza, że w sprawach dotyczących zarzucanej bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji wynikającej z naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, w przypadku gdy pracodawca naruszył obowiązki związane z przejrzystością wynagrodzeń, to na nim będzie spoczywał obowiązek udowodnienia, że kierował się obiektywnymi powodami, nawet jeżeli osoba, która zarzuca pracodawcy naruszenie zasady równego traktowania nie uprawdopodobni występowania bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji. Mówiąc potocznie, każdy pracownik, któremu będzie się wydawało, że jest na gruncie płacowym traktowany gorzej niż inni pracownicy, będzie mógł zarzucić pracodawcy dyskryminację i nie będzie musiał nawet uprawdopodobnić swojego twierdzenia. Ustawodawca zakłada bowiem, że naruszenie obowiązków w zakresie przejrzystości wynagrodzeń prowadzi do nieprzejrzystości systemu wynagrodzeń. W takim stanie pracownik nie dysponuje informacjami pozwalającymi na skuteczne dochodzenie roszczeń. W związku z tym nie wymaga się od pracownika nawet uprawdopodobnienia faktu wystąpienia dyskryminacji. To pracodawca będzie zobowiązany wykazać, że do takiej sytuacji nie doszło, co wobec tego, że nie wdrożył przewidzianych w obowiązujących przepisach rozwiązań, w wielu przypadkach może okazać się niemożliwe. Między innymi dlatego każdy pracodawca, bez względu na to, czy działa w sektorze publicznym, czy prywatnym, jeśli zatrudnia choćby dwóch pracowników, powinien już dziś skierować swoją uwagę na zmiany, które zachodzą w omawianym zakresie na gruncie prawa pracy i rozpocząć przygotowania do nich.

POLECAMY: Fundusz alimentacyjny: będzie waloryzacja kryterium dochodowego