Pracodawca nie może już tego zrobić. Tysiące Polaków nie zna swoich praw

Q: O co pracodawca może pytać podczas rozmowy kwalifikacyjnej?

Na to pytanie odpowiada art. 22[1] Kodeksu pracy. Pracodawca żąda od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących: imię (imiona) i nazwisko; datę urodzenia; dane kontaktowe wskazane przez taką osobę; wykształcenie; kwalifikacje zawodowe; przebieg dotychczasowego zatrudnienia (z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach pracy). Co więcej, o wykształcenie, kwalifikacje i przebieg zatrudnienia może pytać tylko, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku.

Q: O co pracodawca może dopytać pracownika już po zatrudnieniu?

Pracodawca żąda od pracownika podania dodatkowo danych osobowych obejmujących: adres zamieszkania; numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość; inne dane osobowe pracownika, a także dane osobowe dzieci pracownika i innych członków jego najbliższej rodziny, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy; wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, jeżeli nie istniała podstawa do ich żądania od osoby ubiegającej się o zatrudnienie; numer rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

Q: Kiedy pracodawca może zażądać danych osobowych wybiegających poza katalog podany w art. 22[1] Kodeksu pracy?

Danych osobowych innych niż określone w art. 22[1] Kodeksu pracy wymienionych w § 1 i 3 pracodawca może zażądać, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Pracodawca nie może już tego zrobić w 2026 roku. Tysiące Polaków nie zna swoich praw, a obowiązują już od 6 miesięcy. Kodeks pracy chroni pracowników i nakłada nowe obowiązki na pracodawców. Czego dotyczą?

Skrót artykułu

Pracodawca nie może już tego zrobić

Ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dziennik Ustaw z 2025, poz. 807), która weszła w życie w grudniu 2025 r., zakazuje pracodawcy zadawania pytań o poprzednie wynagrodzenie kandydata do pracy podczas procesu rekrutacyjnego. Dotychczas Kodeks pracy nie zawierał regulacji o tego typu zakazie i rzeczywiście dochodziło do sytuacji wypytywania przez rekruterów o poprzednie zatrudnienie i zarobki.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 22¹§1 Kodeksu pracy pracodawca żąda od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:

imię (imiona) i nazwisko;
datę urodzenia;
dane kontaktowe wskazane przez taką osobę;
wykształcenie;
kwalifikacje zawodowe;
przebieg dotychczasowego zatrudnienia, z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach pracy.

Tysiące Polaków nie zna swoich praw

Zmiany w Kodeksie pracy polegały również na dodaniu art. 18^3ca. Niestety mimo upływu kilku miesięcy, tysiące Polaków wciąż nie zna swoich praw. Według nowelizacji kodeksowej osoba ubiegająca się o zatrudnienie na danym stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o wynagrodzeniu, jego początkowej wysokości lub jego przedziale - opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci, oraz odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania (w przypadku gdy pracodawca jest objęty układem zbiorowym pracy lub obowiązuje u niego regulamin wynagradzania). Ustawodawca traktując o wynagrodzeniu bierze pod uwagę wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna. Informacja od pracodawcy powinna obejmować oczywiście wynagrodzenie na stanowisku, na którym ma zostać zatrudniony kandydat do pracy.

Co więcej, pracodawca przekazuje wskazane dane z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z nimi, w postaci papierowej lub elektronicznej, osobie ubiegającej się o zatrudnienie. Nowe przepisy mają na celu zapewnienie świadomych i przejrzystych negocjacji. Dopuszcza się przekazanie informacji już w ogłoszeniu o pracę, ale nie jest to jedyna możliwość spełnienia obowiązku pracodawcy. Może poinformować kandydata przed rozmową kwalifikacyjną (jeśli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu) lub przed nawiązaniem stosunku pracy.

Neutralne stanowiska pracy w ogłoszeniu o pracę

Dodatkowo nowe przepisy nakazują używania neutralnych pod względem płci nazw stanowisk pracy w ogłoszeniach o pracę, a sam proces rekrutacyjny musi przebiegać w sposób niedyskryminujący.

Nowe przepisy mają na celu zachowanie przejrzystości wynagrodzeń, równości i niedyskryminacji w rekrutacji, a także ochronę danych osobowych dotyczących wysokości wynagrodzenia kandydatów do pracy. Stanowią wdrożenie postanowień unijnej dyrektywy o transparentności płac.