Rewolucja w żłobkach i klubach dziecięcych. Rząd przyjął ważne zmiany dla rodziców i opiekunów

Rząd chce zwiększyć dostępność opieki nad najmłodszymi

Ministerstwo rodziny podkreśliło, że projekt jest odpowiedzią na potrzeby dzieci, rodziców, a także blisko 43 tys. opiekunów pracujących w żłobkach, klubach dziecięcych i jako dzienni opiekunowie.

Projekt nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech przewiduje m.in. wprowadzenie punktów opieki dziennej, które mają być nową formą opieki instytucjonalnej. Oznacza to, że dzienny opiekun nie będzie już jednoosobową instytucją opieki (z wyjątkiem osoby działającej na własny rachunek i w swoim własnym imieniu).

Nowa forma opieki ma być niezależna od osoby oraz definiowana jako miejsce, w którym opiekę świadczą dzienni opiekunowie. Projekt reguluje również kwestię wymogów dotyczących lokalu, w którym prowadzony może być punkt opieki dziennej.

W punkcie opieki dziennej opiekę nad nie więcej niż grupą 16 dzieci sprawować będzie przynajmniej dwóch opiekunów (jeden opiekun będzie mógł sprawować opiekę nad ośmiorgiem dzieci). Miejsca sprawujące opiekę, w których limit zostanie przekroczony, będą musiały przekształcić się w żłobek lub klub dziecięcy do 31 grudnia 2031 r.

Zwiększona zostanie również z pięciorga do ośmiorga liczba dzieci, która może znajdować się pod opieką dziennego opiekuna, a w grupie, w której jest dziecko do roku życia lub niepełnosprawne albo wymagające szczególnej opieki – z trojga do pięciorga. Będzie to możliwe pod warunkiem, że opiekun będzie sprawował opiekę z osobą go wspierającą (rodzicem lub osobą spełniającą ustawowe wymagania).

Obecnie funkcjonują rejestry żłobków i klubów dziecięcych, które prowadzone są przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, a dzienni opiekunowie podlegają wpisowi do wykazu dziennych opiekunów. Projekt zakłada utworzenie nowego rejestru instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech, w którym gromadzone będą m.in. dane o żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej.

Projekt przewiduje również przyznanie opiekunom w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Jak czytamy w uzasadnieniu, podobne rozwiązanie zastosowano w prawie oświatowym wobec nauczycieli.

Opiekunowie oraz dzienni opiekunowie mają również zyskać uprawnienia do 33-procentowej ulgi przy przejazdach publicznym transportem kolejowym. Planowane są dwa terminy wejścia w życie tych przepisów. W przypadku osób zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki – od 1 kwietnia 2028 r., a tych zatrudnionych przez pozostałe podmioty – od początku 2032 r. Pracownikom wydawana będzie mLegitymacja.

Nowe wymagania dla opiekunów w żłobkach i klubach dziecięcych

Zmianie mają ulec również kwalifikacje osoby ubiegającej się o stanowisko opiekuna w żłobku i klubie dziecięcym. Zgodnie z projektowanymi przepisami uprawniać będzie do tego ukończenie studiów lub studiów podyplomowych na kierunku lub specjalności: pielęgniarstwo, położnictwo, pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, studia w zakresie pedagogiki przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola i klas I-III szkoły podstawowej albo studia podyplomowe przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola i klas I-III szkoły podstawowej. Do stanowiska uprawniać będzie też ukończenie szkoły policealnej na kierunku opiekunka dziecięca lub studia na dowolnym kierunku, których program obejmuje zagadnienia związane z opieką nad małym dzieckiem lub jego rozwojem.

Osoby te będą musiały jednak ukończyć 80 godzin praktyki zawodowej oraz 30 godzin szkolenia.

Kandydaci mający co najmniej wykształcenie średnie, średnie branżowe, zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe będą musieli odbyć 310 godzin szkolenia wstępnego. W przypadku osób z co najmniej trzyletnim doświadczeniem w pracy z dziećmi w wieku do lat trzech w żłobku, klubie dziecięcym lub punkcie opieki dziennej, limit szkolenia z zakresu standardów opieki będzie wynosił 30 godzin.

Opiekunowie w żłobkach i klubach dziecięcych oraz opiekunowie dzienni otrzymają prawo do płatnego czasu wolnego od obowiązków służbowych w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych w wymiarze wynoszącym 16 godzin lub dwa dni rocznie.

Projekt wprowadza także obowiązkowe standardy żywienia w żłobkach i klubach dziecięcych. Wymagania żywieniowe będą oparte na normach żywienia opracowywanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, a ich szczegółowy zakres określi rozporządzenie ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem rodziny.

Projekt przewiduje również ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka.

Projekt trafi teraz do Sejmu. Większość przepisów wejdzie w życie 1 stycznia 2028 r., a część rozwiązań dotyczących m.in. statusu i uprawnień opiekunów – 1 stycznia 2027 r., natomiast standardy żywienia – od 1 września 2027 r. (PAP)

kkr/ joz/