Minister Nowacka ma powody do radości. Rząd przyjął jeden z kluczowych projektów MEN

- Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że Rada Ministrów przyjęła we wtorek zapowiadany wcześniej pakiet projektów ustaw służących ochronie dzieci, w tym projekt ustawy regulującej korzystanie przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach.

Jakie zapisy znalazły się w projekcie?

W projekcie przyjętym przez rząd znalazły się zapisy dotyczące zakazu korzystania przez uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych oraz "innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu i dźwięku – zarówno na terenie szkoły, jak i podczas zajęć edukacyjnych poza szkołą".

Zakaz nie obejmie wycieczek szkolnych i pobytu w internacie (gdzie decyzję o warunkach korzystania pozostawiono szkołom), a także korzystania poza godzinami zajęć z infrastruktury szkoły (np. sportowej, którą szkoła udostępnia mieszkańcom).

Rządowy projekt zakłada też, że szkoły ponadpodstawowe będą miały możliwość wprowadzenia zakazu albo określenia innych warunków korzystania z urządzeń elektronicznych w statutach, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.

Wyjątki potwierdzające regułę

Rządowy projekt przewiduje pewne odstępstwa od zakazu korzystania z telefonów komórkowych. Ma to być dozwolone w sytuacjach, gdy:
a) gdy korzystanie z urządzenia odbywa się za zgodą nauczyciela i służy realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy lub kontaktowi z rodzicem w sytuacji nagłej; b) gdy uczeń posiada okresową zgodę dyrektora szkoły ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność lub szczególne potrzeby;
c) zagrożenia życia, zdrowia lub dla mienia.

Zgodnie z projektem ustawy, szkoły dostaną możliwość zorganizowania miejsca lub miejsc przechowywania urządzeń oraz – jeśli szkoła takie miejsce lub miejsca zorganizuje – obowiązku odkładania do nich telefonów komórkowych i pokrewnych urządzeń przez uczniów, z jednoczesnym zagwarantowaniem poszanowania prawa do prywatności. Szczegółowe rozwiązania będą ustalane przez społeczność szkolną – w porozumieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zasięgnięciu opinii uczniów.

Co będzie grozić uczniom za złamanie zakazu?

W projekcie ustawy przyjętej przez rząd doprecyzowane zostały jasne wytyczne, dotyczące złamania przez uczniów zakazu korzystania z telefonów. Według regulacji to szkoła stosuje środki przewidziane w przepisach prawa i statucie, w szczególności:

a) działania wychowawcze (np. upomnienie, kontrakt wychowawczy),
b) kary statutowe,
c) obniżenie oceny zachowania.

W wyniku ponownej analizy uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych oraz rekomendacji ekspertów i młodzieży przedstawionych podczas spotkań „Konsultacje: Cyfrowa Przyszłość Młodzieży” (29 kwietnia i 29 maja 2026 r.) zdecydowano o rozszerzeniu projektowanego zakazu również na niepubliczne szkoły podstawowe. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie powszechnej i równej ochrony dzieci przed negatywnymi skutkami nadmiernego korzystania z technologii cyfrowych.

Planowane jest, aby ustawa weszła w życie 1 września 2026 r. Szkoły będą miały czas do 31 października 2026 r. na dostosowanie swoich statutów do zmienionych przepisów (dostosowanie przepisów wewnętrznych do treści ustawy, a także wskazanie zasad korzystania z urządzeń podczas wycieczek szkolnych i w internatach, jeśli w szkołach działają). Projekt zostanie teraz skierowany do prac w Sejmie.

Projektowane regulacje stanowią element szerszej, spójnej polityki edukacyjnej państwa. Równolegle, od 1 września 2026 r., w szkołach zostaną wzmocnione treści dotyczące higieny cyfrowej i edukacji medialnej – zarówno w ramach zmian podstaw programowych (Kompas Jutra), jak i w związku z wprowadzeniem obowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna. Działania te wzajemnie się uzupełniają i wspierają bezpieczny oraz odpowiedzialny rozwój uczniów w środowisku nowych technologii.