Od 1 maja 2026 r. prywatni pracodawcy muszą stosować nowe zasady ustalania stażu pracy. Zmiany mogą mieć istotny wpływ nie tylko na wymiar urlopu, ale również na długość okresu wypowiedzenia. Wbrew obiegowym opiniom nie każda wcześniejsza umowa zlecenia wydłuży jednak wypowiedzenie.
Od 1 maja 2026 r. weszły w życie ważne zmiany dla pracowników zatrudnionych w prywatnych firmach. Dzięki nowym zasadom ustalania stażu pracy do pracowniczego stażu można doliczyć m.in. okresy pracy na umowie zleceniu, prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy wykonywanej za granicą.
Dla części osób oznacza to nie tylko wyższy wymiar urlopu, ale także dłuższy okres wypowiedzenia i większą ochronę przy zwolnieniu. Nie każdy jednak skorzysta na nowych przepisach w taki sam sposób. Kluczowe znaczenie ma to, dla kogo wykonywana była wcześniejsza praca.
Zlecenie może wydłużyć okres wypowiedzenia. Ale tylko w jednej sytuacji
Nowe przepisy budzą wiele nieporozumień. Błędne jest przekonanie, że każda umowa zlecenia automatycznie zwiększa staż mający wpływ na długość wypowiedzenia. Przepisy rozróżniają dwa rodzaje stażu pracy, tj. ogólny i zakładowy. Ma to bezpośrednie znaczenie dla uprawnień pracownika. Staż ogólny obejmuje wszystkie okresy aktywności zawodowej. Może np. zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego.
Natomiast przy ustalaniu okresu wypowiedzenia liczy się wyłącznie staż zakładowy, czyli praca u obecnego pracodawcy. Dlatego umowa zlecenia ma znaczenie tylko wtedy, gdy była wykonywana dla tego samego pracodawcy. W innych przypadkach nie wpływa na okres wypowiedzenia.
Polecamy » Inspekcja pracy chce nowych obowiązków dla firm. Chodzi o stres pracowników
3 miesiące wypowiedzenia zamiast miesiąca? To możliwe
Zgodnie z Kodeksem pracy długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy:
- do 6 miesięcy - 2 tygodnie,
- co najmniej 6 miesięcy - 1 miesiąc,
- co najmniej 3 lata - 3 miesiące.
Jeżeli więc pracownik był wcześniej związany z firmą umową zleceniem, a po doliczeniu tego okresu przekroczy próg 3 lat, może zyskać prawo do trzymiesięcznego wypowiedzenia. Dla pracownika oznacza to dłuższy czas ochrony przed utratą dochodu albo wyższą kwotę należną przy zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy.
Przepisy przejściowe - wpływ na trwające wypowiedzenia
Ustawodawca wprowadził zasadę ochrony trwających stosunków prawnych. Jeżeli w dniu wejścia w życie nowych przepisów (1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym) biegnie już okres wypowiedzenia, stosuje się dotychczasowe zasady.
W takim przypadku nie uwzględnia się nowych reguł wliczania okresów do stażu pracy, a długość wypowiedzenia pozostaje bez zmian. Oznacza to, że dodatkowe okresy, takie jak umowy zlecenia czy działalność gospodarcza, nie mogą wpłynąć na wypowiedzenie, które już się rozpoczęło.
Co ważne, decyduje moment złożenia wypowiedzenia:
- wypowiedzenia dokonane przed 1 maja 2026 r. podlegają starym zasadom,
- wypowiedzenia dokonane od 1 maja 2026 r. mogą uwzględniać nowe zasady ustalania stażu pracy.
Pracodawca nie przeliczy stażu automatycznie
Nowe przepisy nie oznaczają, że firmy same zaczną doliczać wcześniejsze okresy aktywności zawodowej. To pracownik musi złożyć wniosek, przedstawić dokumenty, wykazać wcześniejsze okresy pracy lub działalności.
Podstawowym dokumentem jest zaświadczenie z ZUS potwierdzające podleganie ubezpieczeniom społecznym albo opłacanie składek. Problem pojawia się jednak w przypadku osób, które wykonywały zlecenie bez obowiązku składkowego, np. jako studenci do 26. roku życia. W takich sytuacjach ZUS może nie mieć danych o wykonywanej pracy.
Brak zaświadczenia z ZUS nie wyklucza możliwości zaliczenia wcześniejszych okresów do stażu pracy. Pracownik może wykazać te okresy innymi dowodami, w szczególności umowami, rachunkami, potwierdzeniami przelewów, dokumentami podatkowymi, zaświadczeniami od zleceniodawców lub dokumentacją dotyczącą pracy za granicą.
U pracodawcy prywatnego termin biegnie od 1 maja 2026 r.
Jeżeli pracownik był zatrudniony 1 maja 2026 r. i nadal pracuje u tego samego pracodawcy prywatnego, ma 24 miesiące na przedstawienie dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy. Po tym czasie ich uwzględnienie może być utrudnione.
Jeżeli zatrudnienie rozpoczęło się po 1 maja 2026 r., termin 24 miesięcy nie ma zastosowania. Dokumenty można złożyć przy zatrudnieniu albo później. Nie warto jednak zwlekać. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach, co może ograniczyć korzyści ze zwiększonego stażu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu