Jakie są zasady opłacania składek za pracujących w kilku państwach UE

Osoba zatrudniona tylko w swoim kraju podlega jego prawu. Wątpliwości pojawiają się, gdy trzeba ustalić, gdzie należy opłacać składki na ubezpieczenia społeczne, gdy pracuje ona jednocześnie w kilku państwach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Norwegia, Islandia, Lichtenstein) lub Szwajcarii. Podstawę prawną w tej sytuacji stanowi rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L 166/1) oraz także rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Składki tam, gdzie praca

Zasada jest prosta – ta sama osoba podlega ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu tylko jednego państwa. Decyduje miejsce wykonywania pracy. Pracownik najemny zatrudniony na terytorium danego kraju podlega jego ustawodawstwu, nawet jeżeli zamieszkuje gdzie indziej. Ta reguła działa także wtedy, gdy przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego. Ważne przy tym jest, że pojęcie „pracownik” należy – zgodnie z prawem wspólnotowym – interpretować szerzej, niż ma to miejsce np. w polskim prawie. Jest nim każdy, kto wykonuje przez pewien czas pracę na rzecz i pod kierownictwem innej osoby w zamian za wynagrodzenie. Zatem jest nim zatrudniony zarówno na podstawie stosunku pracy, jak i umowy-zlecenia.