W piątek, 24 lipca 2026 roku, Prezydent RP Karol Nawrocki ogłosił rozstrzygnięcie w sprawie kolejnego pakietu ustaw uchwalonych przez parlament. Głowa państwa podpisała pięć aktów prawnych – w tym długo wyczekiwaną, poprawioną nowelizację ustawy o ochronie zwierząt oraz pionierską ustawę o systemach sztucznej inteligencji. Z kolei kontrowersyjna ustawa nakładająca podatek od nadzwyczajnych zysków na spółki paliwowe została w trybie kontroli prewencyjnej skierowana do Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent zadeklarował, że przy podejmowaniu decyzji kierował się trzema zasadami: dobrem obywateli, zdrowym rozsądkiem oraz zasadami Konstytucji RP.
Przełom w ochronie zwierząt: Koniec ze stałym więzieniem na łańcuchu
Pierwszą z podpisanych przez prezydenta regulacji jest nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt, nazywana potocznie „ustawą łańcuchową”. Decyzja ta stanowi zwieńczenie wielomiesięcznych prac legislacyjnych po tym, jak poprzedni projekt w tej sprawie został przez głowę państwa zawetowany pod koniec 2025 roku. Prezydent zaznaczył, że ówczesna decyzja zmusiła rząd do ponownej analizy i stworzenia przepisów bardziej życiowych, uwzględniających m.in. głosy środowisk rolniczych.
Co się zmienia?
Wprowadzono bezwzględny zakaz stałego trzymania psów oraz kotów na uwięzi (łańcuchach czy linach). Przepisy dopuszczają jedynie tymczasowe uwiązanie w ściśle określonych sytuacjach (np. podczas transportu, wystaw czy krótkiego postoju przed sklepem). Dopuszczalne jest trzymanie psów w kojcach, jednak pod warunkiem zapewnienia im odpowiedniej powierzchni i stałego dostępu do codziennego ruchu. Aby właściciele zwierząt oraz gospodarstwa rolnicze mogły bezstresowo dostosować się do wymogów infrastrukturalnych, ustawa przewiduje 12-miesięczny okres przejściowy od dnia ogłoszenia.
Polska kontroluje rozwój algorytmów: Rusza Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji
Kolejnym kluczowym dokumentem powiązanym z podpisem prezydenta jest ustawa o systemach sztucznej inteligencji. Nowela tworzy krajowe ramy prawne umożliwiające egzekwowanie unijnego rozporządzenia AI Act.
Co się zmienia?
Ustanowiony zostaje oficjalny organ nadzorczy – Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), składająca się m.in. z przedstawicieli UOKiK, KNF, KRRiT oraz UKE. Komisja będzie mogła przeprowadzać kontrole, rozpatrywać skargi obywateli oraz nakładać kary finansowe za nielegalne wykorzystanie AI (np. tworzenie deepfake'ów, kradzież tożsamości czy wykorzystywanie technologii przeciwko dzieciom). Przedsiębiorcy dostaną z kolei dostęp do tzw. piaskownic regulacyjnych, pozwalających na bezpieczne testowanie innowacyjnych rozwiązań bez ryzyka natychmiastowych sankcji.
Wstrzymany podatek od zysków paliwowych: Sprawa trafi do Trybunału Konstytucyjnego
Najważniejszym rozstrzygnięciem o charakterze gospodarczym była odmowa bezpośredniego podpisu i skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych (tzw. windfall tax). Przepisy miały nakładać 60-procentowy podatek na zyski oszacowane od marca do grudnia 2026 r.
Co się zmienia?
Dzięki procedurze kontroli prewencyjnej ustawa nie wchodzi w życie. Prezydent uargumentował wniosek naruszeniem fundamentalnej zasady prawnej lex retro non agit (prawo nie działa wstecz), zwracając uwagę, że rząd chciał opodatkować dochody generowane wstecznie od marca. Głowa państwa podkreśliła ponadto, że próba narzucenia tak wysokiej daniny w okresie po wygaśnięciu tarczy osłonowej CPN przełożyłaby się na bezpośredni wzrost cen paliw na stacjach. To z kolei wywołałoby efekt domina i skok inflacyjny m.in. w cenach żywności i usług transportowych. O losie podatku zdecyduje sędziowski skład TK.
Cyfryzacja branży turystycznej: Bezpieczniejsze vouchery i mniej biurokracji
Trzecim zaakceptowanym aktem prawnym jest nowelizacja ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.
Co się zmienia?
Regulacja uszczelnia i cyfryzuje zasady wydawania oraz rozliczania voucherów turystycznych i instrumentów zabezpieczeń finansowych branży na wypadek niewypłacalności biur podróży. Przepisy upraszczają procedury zwrotu środków dla klientów oraz zmniejszają obciążenia sprawozdawcze po stronie organizatorów turystyki, co ułatwi funkcjonowanie mniejszym podmiotom na rynku.
Twarde uderzenie w przestępczość narkotykową: Nowe narzędzia dla służb
Karol Nawrocki złożył również podpis pod nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Co się zmienia?
Nowelizacja aktualizuje i rozszerza oficjalny wykaz substancji zabronionych o nowe, syntetyczne związki psychoaktywne (tzw. dopalacze nowej generacji), pojawiające się na rynku. Rozwiązanie to daje policji, straży granicznej i prokuraturze bezpośrenie podstawy prawne do ścigania handlu nowymi preparatami chemicznymi i ich natychmiastowej konfiskaty.
Stabilność i ciągłość leczenia: Zmiany w Krajowej Sieci Onkologicznej
Ostatnim z podpisanych dokumentów jest nowela ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej.
Co się zmienia?
Nowelizacja wprowadza korekty harmonogramu wdrażania wymogów strukturalnych dla szpitali włączonych do sieci onkologicznej oraz optymalizuje systemy przepływu danych o pacjentach. Decyzja prezydenta gwarantuje, że placówki medyczne nie stracą finansowania ze środków publicznych w okresie przejściowym, a ciągłość diagnostyki i leczenia pacjentów z chorobami nowotworowymi nie zostanie zakłócona przez formalne procedury.
Źródła informacji: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (prezydent.pl), Polska Agencja Prasowa (PAP).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu