Zmiany w rentach od 2027 roku. ZUS skieruje na dodatkowe badania lub wyśle lekarza do domu

Zmiana nie dotyczy wysokości rent. Obejmuje sposób prowadzenia postępowań orzeczniczych i ma uporządkować przepisy, które dotychczas w dużej mierze wynikały z rozporządzeń.

Renta z ZUS od 1 stycznia 2027 roku. Jakie zmiany w badaniach i orzekaniu wprowadzą nowe przepisy?

Najważniejsza zmiana polega na tym, że zasady kierowania na dodatkową diagnostykę zostaną wpisane bezpośrednio do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dzięki temu procedura będzie miała jednoznaczną podstawę prawną. ZUS będzie mógł skierować osobę ubiegającą się o świadczenie na:

• badanie lekarza orzecznika,
• badanie psychologa lub lekarza konsultanta,
• dodatkowe badania diagnostyczne,
• obserwację w warunkach szpitalnych, jeśli będzie to uzasadnione stanem zdrowia.

Nie oznacza to, że każdy wnioskodawca trafi do szpitala. Obserwacja ma być stosowana wtedy, gdy sama dokumentacja medyczna nie pozwala na wydanie jednoznacznego orzeczenia.

Nie stawisz się na badanie ZUS? Nowe przepisy przewidują poważne konsekwencje

Nowe przepisy przewidują również konsekwencje dla osób, które bez uzasadnienia nie stawią się na wyznaczonym badaniu lub obserwacji. Jeżeli zainteresowany nie pojawi się w wyznaczonym terminie, będzie miał 7 dni na wyjaśnienie przyczyn nieobecności. Gdy ZUS uzna, że nieobecność nastąpiła z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, wyznaczy nowy termin. Jeżeli jednak taki wniosek nie zostanie złożony albo wpłynie po terminie, Zakład będzie mógł:

• umarzyć postępowanie o przyznanie świadczenia,
• wstrzymać wypłatę świadczenia, jeśli sprawa dotyczy osoby już pobierającej rentę.

To właśnie ten element nowych przepisów budzi największe zainteresowanie osób planujących złożenie wniosku o rentę.

Badanie w domu zamiast wizyty w ZUS. Kto skorzysta z nowego rozwiązania?

Nowelizacja przewiduje także rozwiązanie dla osób, których stan zdrowia uniemożliwia dotarcie na badanie. Jeżeli lekarz prowadzący potwierdzi, że osobiste stawienie się jest niemożliwe, badanie będzie mogło zostać przeprowadzone w miejscu pobytu zainteresowanego, za jego zgodą. Ustawa dopuszcza również szersze wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej przy prowadzeniu postępowań, co ma usprawnić kontakt między ZUS a osobą ubiegającą się o świadczenie.

Zobacz także

215,84 zł co miesiąc z MOPS. Przy jakich chorobach przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?

Dodatkowe badania przed przyznaniem renty. Kogo nowe przepisy mogą dotyczyć najczęściej?

Wyobraźmy sobie osobę, która od kilku lat leczy się neurologicznie i składa wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Dokumentacja medyczna jest niepełna, a ostatnie specjalistyczne badania wykonano kilka lat wcześniej. W takiej sytuacji lekarz orzecznik może uznać, że do wydania rzetelnego orzeczenia potrzebna jest dodatkowa diagnostyka lub kilkudniowa obserwacja w szpitalu. Dopiero po jej zakończeniu ZUS podejmie decyzję w sprawie świadczenia. Jak zwraca uwagę Rynek Zdrowia, takie rozwiązanie może pomóc w przypadkach, gdy dotychczasowa dokumentacja nie daje pełnego obrazu stanu zdrowia, zwłaszcza przy niektórych schorzeniach neurologicznych, psychiatrycznych czy zaburzeniach snu.

Zmiany w rentach od 1 stycznia 2027 roku. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Nowe regulacje zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Wynikają z ustawy z 18 grudnia 2025 r. zmieniającej ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektóre inne ustawy. Przepisy dotyczące badań, obserwacji szpitalnej i nowych zasad postępowania zostały przewidziane właśnie z tą datą wejścia w życie.

Zmiany w rentach od 2027 roku – najczęściej zadawane pytania (FAQ)