Wykluczenie cyfrowe w Polsce. 8 proc. Polek i Polaków nigdy nie korzystało z internetu

Dostęp do internetu – Polska na 9 miejscu w UE

Wykluczenie cyfrowe, czyli brak dostępu, kompetencji i motywacji do korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych, niesie ze sobą poważne konsekwencje psychiczne i społeczne. Brak uczestnictwa w cyfrowym, coraz bardziej dominującym świecie, oznacza nie tylko utrudniony dostęp do informacji czy usług zdrowotnych, ale także pogłębiające się poczucie izolacji, osamotnienia i wykluczenia z życia społecznego.

Wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski, w odpowiedzi na interpelację, poinformował, że w 2025 r. 96 proc. gospodarstw domowych w Polsce miało dostęp do internetu. Tym samym Polska znalazła się na 9 miejscu wśród państw UE, gdzie średnia wyniosła 95 proc. Dla porównania w 2021 r. ten wskaźnik wyniósł 92 proc.

Co ważne, różnice w dostępnie do internetu między miastami a wsią w niemal zatarły się, ponieważ 96 proc. wiejskich gospodarstw domowych i 97 proc. miejskich dysponowało internetem w 2025 r. Niemal wszystkie gospodarstwa domowe z dostępem do internetu korzystały z łączy szerokopasmowych (95 proc. w 2025 r. i 92 proc. gospodarstw domowych w 2021 r.)

Zobacz także

Nowy rozdział w walce z przestępczością transgraniczną. Frontex i Europol zacieśniają współpracę

8 proc. Polek i Polaków nigdy nie korzystało z internetu

Pomimo tego, że 96 proc. domostw deklaruje dostęp do internetu, cały czas są osoby, które nigdy z niego nie korzystały. Skala pierwotnego wykluczenia cyfrowego w Polsce, rozumianego jako odsetek populacji nigdy niekorzystającej z internetu, wyniosła 11 proc. w 2021 r. i 8 proc. w 2025 r.

Problemem jednak nie jest pierwotne wykluczenie cyfrowe a kompetencyjne wykluczenie cyfrowe. Jest to sytuacja, w której ktoś nie posiada umiejętności korzystania z nowoczesnych technologii, co uniemożliwia codzienne funkcjonowanie.

W 2025 r. odsetek osób posiadających co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe w Polsce wyniósł 50 proc., czyli o 7 p.p. więcej niż w 2021 r. Pozwoliło to Polsce poprawić swoją pozycję wśród państw członkowskich UE o dwa miejsca i zająć 23. pozycję.

Resort cyfryzacji przyznaje, że wykluczenie kompetencyjne pozostaje kluczowym wyzwaniem, które dotyczy znaczącej części społeczeństwa, w szczególności osób o niższych umiejętnościach cyfrowych. Jednym ze sposobów poradzenia sobie z tym problemem ma być Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, ukierunkowany na podnoszenie kompetencji cyfrowych obywateli. Do 2030 roku:

• 80 proc. mieszkańców Polski ma posiadać co najmniej podstawowe kompetencje cyfrowe;
• 40 proc. mieszkańców Polski ma posiadać ponadpodstawowe kompetencje cyfrowe;
• 6 proc. pracujących mają stanowić specjaliści ICT;
• 29 proc. specjalistów ICT mają stanowić kobiety;
• na szczeblu administracji rządowej ma funkcjonować ugruntowany i sprawdzony mechanizm koordynacji i monitorowania działań wspierających rozwój kompetencji cyfrowych, który bazuje na cyklicznie aktualizowanej diagnozie potrzeb społeczeństwa, biorący pod uwagę najnowsze trendy technologiczne i gospodarcze.

Zobacz także

Budowa schronów za pożyczki z BGK. Od początku lipca trwa nabór wniosków dla samorządów

Postrzegalność, zrozumiałość, kompatybilność i zrozumiałość cztery główne zasady wymogów dostępności cyfrowej

Ministerstwo nadzoruje także prawidłowe wdrażanie przez podmioty publiczne wymogów dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych. - Brak dostępności cyfrowej naraża osoby z niepełnosprawnościami oraz innych użytkowników, w tym osoby starsze na wykluczenie cyfrowe spowodowane niemożnością korzystania przez te osoby z treści cyfrowych, które nie spełniają wymogów dostępności cyfrowej – wskazuje Olszewski.

Zasady dostępności cyfrowej stron zakładają projektowanie stron, aplikacji i dokumentów w sposób przyjazny dla każdego użytkownika, w tym osób z niepełnosprawnościami. Opierają się na czterech głównych filarach:

• postrzegalności - każdy element strony internetowej i aplikacji mobilnej powinien być postrzegalny przez użytkowników za pomocą dostępnych im zmysłów (np. teksty alternatywne dla zdjęć dla niewidomych, napisy dla niesłyszących);
• funkcjonalności – jest możliwość obsługi elementów strony internetowej lub aplikacji mobilnej na różne sposoby (np. możliwość nawigacji za pomocą samej klawiatury);
• zrozumiałości – informacje i operowanie interfejsem muszą być czytelne i intuicyjne (prosty język, ale też jasne komunikaty i instrukcje)
• kompatybilności - treści muszą być poprawnie interpretowane przez różnorodne programy i urządzenia, w tym technologie asystujące (np. czytniki ekranu).

Liczbę osób korzystających z dostępności cyfrowej szacujemy na 11 mln, są to dane z GUS za rok 2024. Zatem ponad 11 mln osób może być narażonych na wykluczenie cyfrowe, gdy strony internetowe i aplikacje mobilne nie będą spełniać wymogów dostępności cyfrowej.