Świat

Amerykańsko-izraelskie uderzenia na cele w Iranie wywołały natychmiastową reakcję Pekinu. Chińska dyplomacja potępiła operację jako naruszenie prawa międzynarodowego, ale równocześnie sygnały płynące z władz w Pekinie wskazują, że Chiny nie zamierzają angażować się militarnie. Analiza danych dotyczących zależności energetycznych i finansowych pokazuje jednak, że dla Państwa Środka kluczowe pozostaje bezpieczeństwo dostaw surowców oraz utrzymanie stabilności globalnego handlu – nie bezpośrednia konfrontacja z USA.

Waszyngton twierdzi, że Chiny w tajemnicy przeprowadziły w 2020 r. próbę atomową. Pekin odpowiada, że to fałszywe zarzuty, wykorzystywane przez USA jako pretekst do wznowienia własnych testów.

Trzech amerykańskich żołnierzy zginęło, a pięciu zostało ciężko rannych podczas operacji wojskowej „Epicka Furia” – poinformowało amerykańskie dowództwo odpowiedzialne za działania w regionie Bliskiego Wschodu. Według oficjalnego komunikatu walki pozostają intensywne, a część rannych już wraca do służby.

W reakcji na gwałtowne zakłócenia w ruchu lotniczym i restrykcje dotyczące podróży, które objęły Zjednoczone Emiraty Arabskie w ostatnich dniach, władze Abu Zabi i Dubaju podjęły decyzję o finansowaniu przedłużonych pobytów turystów, którzy nie mogą opuścić kraju.

Minister spraw zagranicznych Omanu, Badr Al-Busaidi, który pośredniczył w ostatnich negocjacjach między Iranem a USA, pojawił się w piątek w studiu amerykańskiej telewizji CBS News wyraźnie zestresowany. Na antenie zasugerował, że jeśli „ostatecznym celem jest zapewnienie, że Iran nie będzie mógł posiadać broni nuklearnej”, to – jego zdaniem – „udało się ten problem rozwiązać”.

Irańskie władze wojskowe ogłosiły, że amerykański lotniskowiec USS Abraham Lincoln został trafiony pociskami balistycznymi. W odpowiedzi Dowództwo Centralne Stanów Zjednoczonych poinformowało o zatopieniu irańskiej korwety w Zatoce Omańskiej. Obie strony przedstawiają skrajnie odmienne relacje, a napięcie w regionie ponownie gwałtownie wzrosło.

Zabójstwo Chameneiego, atak na irańską szkołę, w którym zginęło 148 osób, oraz odwet obejmujący uderzenia w turystyczne miasta nad Zatoką Perską – tak wygląda bilans pierwszych dni wojny. Bliski Wschód po raz kolejny staje w ogniu.

Operacja przeprowadzona nad ranem w Teheranie doprowadziła do śmierci najwyższego przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego. Według ustaleń amerykańskiego dziennika „The New York Times” akcja była rezultatem wielomiesięcznej współpracy wywiadowczej Stanów Zjednoczonych i Izraela, obejmującej ścisłą wymianę informacji operacyjnych oraz bezpośrednie zaangażowanie CIA.

W niedzielę nad ranem irańskie rakiety i drony uderzyły w Crowne Plaza Manama w stolicy Bahrajnu. Budynek został uszkodzony, kilka osób odniosło obrażenia, nie ma informacji o ofiarach śmiertelnych. Bahrajńskie MSW potwierdziło również szkody na terenie międzynarodowego lotniska. To element szerokiej operacji odwetowej Iranu po wcześniejszych atakach USA i Izraela. Uderzenia objęły także Dubaj i Kuwejt, a państwa regionu zamknęły przestrzeń powietrzną.

Protesty, które w ostatnich godzinach ogarnęły Pakistan, są bezpośrednią reakcją na śmierć przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego, zabitego w wspólnym ataku izraelsko-amerykańskim. W wielu największych miastach kraju – m.in. w Karaczi, Islamabadzie, Lahaurze, Peszawarze i Skardu – tysiące ludzi wyszły na ulice, by wyrazić sprzeciw wobec działań Zachodu oraz solidarność z Teheranem.

W odpowiedzi na ataki Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran libański Hezbollah oświadczył w niedzielnym komunikacie, że „sprzeciwi się” amerykańsko-izraelskiej ofensywie. Z kolei palestyński Hamas określił zabicie ajatollaha Chameneia jako „przerażającą zbrodnię”.

Minister obrony Wielkiej Brytanii John Healey przekazał w niedzielę, że w sobotę około 300 brytyjskich żołnierzy przebywało w pobliżu miejsca irańskiego ataku na bazę wojskową w Bahrajnie. Poinformował również, że irańskie pociski były wystrzelone w kierunku Cypru, gdzie także stacjonują brytyjskie siły.

Co najmniej 150 tankowców, w tym przewożących ropę naftową i skroplony gaz ziemny (LNG), zostało unieruchomionych w Zatoce Perskiej po sobotnim ataku USA i Izraela na Iran oraz ostrzeżeniach Teheranu dotyczących cieśniny Ormuz – podał Reuters w niedzielę, powołując się na dane platformy MarineTraffic.

Szef dyplomacji Chin Wang Yi uznał w niedzielę zabicie najwyższego przywódcy duchowo-politycznego Iranu, ajatollaha Alego Chameneia, za „nie do przyjęcia”. W rozmowie z szefem MSZ Rosji Siergiejem Ławrowem potępił ataki USA i Izraela na Iran i wezwał do natychmiastowego rozejmu.

Armia izraelska poinformowała w niedzielę o zniszczeniu około połowy irańskich zapasów rakiet od rozpoczęcia w sobotę ataków na Iran wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi.

Członek irańskiej Rady Strażników, Ali Reza Arafi, został powołany do Tymczasowej Rady Przywódczej, która będzie pełnić obowiązki najwyższego przywódcy Iranu po jego śmierci w atakach USA i Izraela – podała agencja ISNA. W skład tego organu wchodzą już prezydent kraju oraz przewodniczący władzy sądowniczej.

Omański port Dukm (Duqm) padł w niedzielę ofiarą ataku dwóch dronów. Jednocześnie w cieśninie Ormuz, kilka kilometrów od omańskiej eksklawy Musandam, zaatakowany został tankowiec – podała Omańska Agencja Państwowa.

W wyniku ataku drona na lotnisko w Abu Zabi, stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA), zginęła jedna osoba, a siedem innych zostało rannych – poinformowały władze lotniska w nocy z soboty na niedzielę. W ramach irańskiego odwetu uszkodzeniu uległo także lotnisko w Dubaju, gdzie cztery osoby zostały ranne.

Armia Izraela ogłosiła w niedzielę, że przeprowadziła nową falę ataków na irańskie cele w „samym sercu Teheranu”. Według agencji AFP, w stolicy Iranu słychać było głośne eksplozje.