Jeszcze kilkanaście lat temu to była w Polsce rzadkość. Teraz liczba tych, którzy dożywają setki systematycznie rośnie, a prognozy wskazują, że ten trend będzie się utrzymywał. Stulatkowie mogą liczyć nie tylko na wyjątkowy jubileusz, ale także na specjalne świadczenie honorowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od ostatniej waloryzacji jego wysokość jest wyższa i zbliża się do siedmiu tysięcy złotych miesięcznie.
Liczba stulatków w Polsce rośnie z roku na rok
Jak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, honorowe świadczenie dla tych, którzy ukończyli 100 lat, otrzymuje obecnie ponad 4 tysiące seniorów. Jeszcze kilka lat temu grono uprawnionych było znacznie mniejsze, jednak z roku na rok przybywa osób osiągających ten wyjątkowy wiek.
Skalę zmian dobrze pokazują dane historyczne. W 2018 roku honorowe świadczenie trafiało do około 1,9 tysiąca stulatków. Obecnie pobiera je już blisko 3,8 tysiąca osób, a liczba ta nadal rośnie.
W niektórych regionach setne urodziny przestają być rzadkością
O rosnącej liczbie stulatków informuje również serwis kielce.tvp.pl. Jak wynika z danych ZUS, w województwie świętokrzyskim najstarsza mieszkanka regionu urodziła się w 1918 roku i mieszka w powiecie ostrowieckim. Najstarszy mężczyzna ma 105 lat i pochodzi z Kielc. Najwięcej osób, które ukończyły sto lat, mieszka natomiast w powiecie kieleckim, gdzie jest ich 40.
– Jeśli spojrzymy w przyszłość, to liczba stulatków będzie rosnąć. Na koniec ubiegłego roku osób w wieku 99 lat było 125, więc w 2026 roku liczba stulatków może przekroczyć 200 – powiedział cytowany przez serwis Paweł Szkalej, rzecznik prasowy ZUS w Kielcach.
Nowe zasady przyznawania honorowego świadczenia
Od 2025 roku obowiązują nowe przepisy regulujące wypłatę honorowego świadczenia dla stulatków. Wcześniej jego wysokość była uzależniona od kwoty bazowej obowiązującej w dniu ukończenia przez seniora 100 lat, co powodowało, że osoby osiągające ten wiek w różnych latach otrzymywały świadczenia w różnych wysokościach.
Sytuację zmieniły przepisy, które weszły w życie w październiku 2024 roku. Nadały one świadczeniu ustawową podstawę prawną i wprowadziły coroczną waloryzację, dzięki której jego wartość jest chroniona przed skutkami inflacji.
Tyle wynosi honorowa emerytura po tegorocznej waloryzacji
Do końca lutego 2026 roku honorowe świadczenie wynosiło 6 589,67 zł brutto miesięcznie. Po marcowej waloryzacji, przeprowadzonej przy wskaźniku 5,3 proc., kwota wzrosła do 6 938,92 zł brutto.
Oznacza to podwyżkę o 349,25 zł miesięcznie. Obecnie świadczenie jest już bardzo bliskie granicy siedmiu tysięcy złotych i przysługuje niezależnie od pobieranej emerytury lub renty.
Kiedy ZUS wypłaci świadczenie automatycznie, a kiedy potrzebny jest wniosek
Osoby, które pobierają emeryturę lub rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie muszą dopełniać żadnych formalności. Po ukończeniu 100 lat świadczenie honorowe zostaje im przyznane z urzędu.
Nieco inaczej wygląda sytuacja osób, które wcześniej nie pobierały żadnych świadczeń z ZUS. Dotyczy to najczęściej kobiet, które przez wiele lat zajmowały się wychowaniem dzieci i nie wypracowały prawa do emerytury. W takim przypadku konieczne jest złożenie wniosku w dowolnej placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Polacy żyją coraz dłużej
Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że długość życia mieszkańców Polski systematycznie się wydłuża. W 2024 roku przeciętne dalsze trwanie życia wyniosło niemal 75 lat dla mężczyzn oraz ponad 82 lata dla kobiet. To najwyższe wartości od początku prowadzenia pomiarów.
W porównaniu z 2023 rokiem średnia długość życia wzrosła o 0,3 roku zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Jeszcze wyraźniej zmiany widać w dłuższej perspektywie. Od 1990 roku przeciętna długość życia mężczyzn wydłużyła się o 8,7 roku, natomiast kobiet o 7 lat. Prognozy demograficzne wskazują, że liczba osób dożywających setnych urodzin będzie w kolejnych latach stale rosła.
Zobacz też: Urzędy zasypane pismami wygenerowanymi przez AI. " Trzeba wprowadzić nowe wytyczne"
Naukowcy z Harvardu wskazali pięć zasad sprzyjających długowieczności
Przyczyn długiego życia od lat poszukują również naukowcy. Badacze z Uniwersytetu Harvarda przeanalizowali dokumentację medyczną ponad 120 tysięcy wolontariuszy, próbując ustalić, jakie czynniki mają największy wpływ na osiągnięcie bardzo sędziwego wieku.
Z ich badań wynika, że kluczowe znaczenie ma przede wszystkim styl życia. Naukowcy wskazali pięć najważniejszych elementów sprzyjających długowieczności: unikanie palenia papierosów, ograniczenie spożycia alkoholu, regularną aktywność fizyczną, zdrową dietę oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Według badaczy to właśnie codzienne nawyki, w znacznie większym stopniu niż sama genetyka, wpływają na szanse na długie życie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu