Ministerstwo żąda pilnych wyjaśnień od WUM. Prokuratura prowadzi śledztwo

Warszawski Uniwersytet Medyczny, który sprawuje bezpośredni nadzór nad Uniwersyteckim Centrum Klinicznym WUM, ma pilnie wyjaśnić sytuację w prosektorium obsługującym szpital przy ul. Banacha. Ministerstwo Zdrowia zażądało przedstawienia informacji o działaniach podjętych przez uczelnię oraz o tym, czy w placówce zarządzono kontrolę Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Resort oczekuje także wyników takiego postępowania, jeżeli zostało ono już przeprowadzone.

Ministerstwo zaznaczyło, że za zarządzanie podmiotem leczniczym, w tym za funkcjonowanie prosektorium i chłodni, odpowiada kierownik placówki. Po otrzymaniu wyjaśnień od WUM mają zostać podjęte dalsze decyzje. Jednocześnie resort przekazał, że od 1 stycznia 2024 r. do 31 lipca 2026 r. nie odnotował żadnych spraw dotyczących nieprawidłowości w zarządzaniu prosektorium lub chłodnią UCK WUM przy ul. Banacha w Warszawie.

Interwencja ministerstwa nastąpiła po publikacjach Onetu. Portal opisał relacje byłych pracowników prywatnej firmy obsługującej chłodnię oraz przedstawił fotografie, które – według redakcji – dokumentują stan części przechowywanych zwłok. Z ustaleń dziennikarzy wynika, że niektóre ciała miały pozostawać w chłodni przez wiele miesięcy, co doprowadziło do ich głębokiego rozkładu. Doniesienia dotyczą również stanu urządzeń chłodniczych oraz sposobu postępowania w przypadkach, w których rodzina nie odbierała zwłok.

Ciała pozostawały w chłodni przez wiele miesięcy

Według Onetu jednym z opisanych przypadków były zwłoki niemowlęcia, którego rodzina początkowo miała zadeklarować odbiór ciała, lecz później przestała kontaktować się z placówką. Byli pracownicy firmy obsługującej chłodnię twierdzą, że zwłoki pozostawały tam przez kilka miesięcy. Podobna sytuacja miała dotyczyć ciała dorosłej kobiety. Informatorzy portalu utrzymują, że rozkład był tak zaawansowany, iż wpływał na warunki pracy oraz przechowywanie pozostałych zwłok.

Onet podał również, że część urządzeń chłodniczych miała być niesprawna. W okresach, w których brakowało miejsc w działających komorach, zwłoki miały być czasowo umieszczane w niedziałających urządzeniach. Są to ustalenia dziennikarskie i relacje byłych pracowników, którym UCK WUM stanowczo zaprzecza. Nie zostały one dotychczas potwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem ani publicznie przedstawionymi wynikami postępowania organów państwa.

Z opisanego przez Onet wewnętrznego dokumentu UCK WUM wynika, że brak odbioru zwłok powinien zostać zgłoszony Działowi Prawnemu najpóźniej po siedmiu dniach od przekazania ciała do chłodni. Następnie sprawa powinna trafić do właściwej gminy albo ośrodka pomocy społecznej, aby możliwe było zorganizowanie pochówku. Przedmiotem wyjaśnień powinno być zatem nie tylko ustalenie, jak długo przechowywano poszczególne ciała, lecz także sprawdzenie, czy uruchamiano obowiązującą procedurę.

Limit 72 godzin i ustawowe wyjątki

Zgodnie z art. 28 ustawy o działalności leczniczej szpital ma obowiązek umyć i okryć ciało z zachowaniem godności należnej osobie zmarłej, a następnie przygotować je do wydania osobie lub instytucji uprawnionej do pochówku. Zasadą jest przechowywanie zwłok przez okres nieprzekraczający 72 godzin, liczony od chwili śmierci pacjenta.

Limit ten nie jest jednak bezwzględnym zakazem dłuższego przechowywania. Ustawa dopuszcza pozostawienie zwłok w chłodni po upływie 72 godzin, jeżeli nie mogą zostać wcześniej odebrane przez osoby albo instytucje uprawnione do pochówku. Dłuższy okres jest również możliwy, gdy w związku ze zgonem wszczęto dochodzenie lub śledztwo, a prokurator nie zezwolił jeszcze na pochowanie zwłok. Trzeci wyjątek obejmuje inne ważne przyczyny, za zgodą albo na wniosek osoby lub instytucji uprawnionej do pochowania zmarłego.

Przepisy pozwalają ponadto pobierać opłatę za przechowywanie ciała po upływie 72 godzin. W przypadku, gdy nikt z uprawnionych nie organizuje pogrzebu, obowiązek pochowania zwłok może przejść na gminę właściwą ze względu na miejsce zgonu. Samo przekroczenie 72 godzin nie przesądza zatem jeszcze o naruszeniu prawa. Kluczowe jest ustalenie przyczyny, podstawy prawnej i warunków dalszego przechowywania, a także tego, czy placówka terminowo zawiadomiła właściwe instytucje.

Prokuratura bada możliwe przyjmowanie korzyści majątkowych

Sprawa chłodni jest powiązana z wcześniejszymi doniesieniami dotyczącymi działalności konkretnego zakładu pogrzebowego na terenie UCK WUM. Według Onetu bliscy zmarłych pacjentów mieli być nakłaniani do wybierania usług jednej firmy podczas wykonywania formalności związanych z identyfikacją i odbiorem zwłok. Firma dzierżawi pomieszczenia chłodni przy ul. Pawińskiego 7 i odpowiada za transport oraz przechowywanie ciał pacjentów zmarłych w jednostkach należących do UCK WUM.

UCK WUM obejmuje trzy placówki: Centralny Szpital Kliniczny przy ul. Banacha, Dziecięcy Szpital Kliniczny przy ul. Żwirki i Wigury oraz Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus przy ul. Lindleya. Dokumentacja konkursowa dotycząca dzierżawy chłodni przewidywała transport zwłok z każdej z tych lokalizacji do pomieszczeń przy ul. Pawińskiego.

Po pierwszych publikacjach Onetu Prokuratura Rejonowa Warszawa-Ochota wszczęła śledztwo dotyczące przyjęcia korzyści majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne i zatrudnione w UCK WUM, w związku z wykonywaniem przez nie tych funkcji. Publicznie dostępne informacje nie wskazują, aby komukolwiek przedstawiono zarzuty. Postępowanie ma wyjaśnić, czy pomiędzy działalnością zakładu pogrzebowego a decyzjami lub działaniami pracowników szpitala istniały relacje noszące znamiona przestępstwa korupcyjnego.

UCK WUM odrzuca zarzuty dotyczące prosektorium

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM zdecydowanie zaprzeczyło ustaleniom Onetu. Szpital ocenił, że podstawą publikacji są przede wszystkim wypowiedzi osób związanych z konkurującymi zakładami pogrzebowymi, a ich działania mogą wynikać z interesu ekonomicznego. Placówka podkreśliła również, że wydzierżawianie pomieszczeń chłodni podmiotowi zewnętrznemu jest rozwiązaniem stosowanym w polskich szpitalach i samo w sobie nie narusza prawa.

Według stanowiska UCK WUM przeprowadzone dotychczas kontrole nie potwierdziły najpoważniejszych zarzutów. Zewnętrzna inspekcja miała wykazać jedynie konieczność przedstawienia aktualnego przeglądu instalacji wentylacyjnej. Kontrola sanitarna przeprowadzona w sierpniu 2025 r. nie obejmowała jednak otwierania komór, oceny znajdujących się w nich zwłok ani sprawdzania stanu ciał. Jej wynik nie rozstrzyga więc zarzutów dotyczących długotrwałego przechowywania zwłok i zaawansowanego rozkładu.

UCK WUM poinformowało ponadto, że dodatkowa kontrola wewnętrzna przeprowadzona 3 sierpnia 2026 r. potwierdziła zgodność warunków technicznych i temperatury z obowiązującymi wymaganiami sanitarnymi. Szpital sprzeciwił się publikowaniu informacji, które uznaje za nieprawdziwe i naruszające jego renomę oraz godność osób zmarłych.

Rozbieżność pomiędzy relacjami byłych pracowników i materiałami zgromadzonymi przez Onet a stanowiskiem UCK WUM jest zasadnicza. Wyjaśnienia wymagają zarówno warunki panujące w chłodni w poprzednich miesiącach, jak i to, czy wewnętrzne procedury były stosowane wobec zwłok, których rodziny nie odbierały. Postępowanie WUM, ewentualna kontrola sanitarna oraz śledztwo prokuratury są prowadzone niezależnie i dotyczą odmiennych aspektów tej sprawy.

Źródła:

• Onet, „Koszmar w znanym szpitalu w Warszawie. Ciała zmarłych rozkładały się w chłodni”, 3 sierpnia 2026 r.
• Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM, oświadczenia w sprawie publikacji Onetu.
• Prokuratura Okręgowa w Warszawie, informacja o wszczęciu śledztwa.
• Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, art. 28.
• UCK WUM, dokumentacja konkursowa dotycząca dzierżawy chłodni przy ul. Pawińskiego 7.