Seniorzy dostaną opiekę według nowych zasad. Od 5 sierpnia zmieniają się wymagania dla opiekunów

Od 5 sierpnia 2026 r. zaczną obowiązywać zmiany w zasadach świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej wprowadza nowe wymagania wobec osób, które pomagają seniorom, osobom chorym i osobom wymagającym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Zmiany obejmą zarówno nowych opiekunów, jak i osoby, które już wykonują takie usługi.

Opiekun seniora będzie musiał spełnić nowe warunki. Lista wymagań od 5 sierpnia 2026 r.

Zgodnie z nowymi przepisami osoba wykonująca usługi opiekuńcze będzie musiała spełniać określone warunki. Nowe wymagania określają podstawowe warunki, jakie musi spełnić osoba wykonująca usługi opiekuńcze. Opiekun będzie musiał:

• być osobą pełnoletnią,
• nie być członkiem rodziny osoby, na rzecz której świadczy usługi,
• nie być oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym tej osoby,
• złożyć oświadczenie o zdolności psychofizycznej do wykonywania usług,
• ukończyć szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

Usługi opiekuńcze dla seniorów w domu. Co obejmie pomoc po zmianach w 2026 r.?

Ustawa doprecyzowuje również zakres usług opiekuńczych. Obejmują one przede wszystkim pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, a także - w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji - pielęgnację zaleconą przez lekarza. W ramach usług, w miarę możliwości, powinno być także zapewnienie kontaktu osoby korzystającej z pomocy z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze nadal będą świadczone przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe, dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających ze schorzenia lub niepełnosprawności.

Czy córka albo wnuk będą mogli świadczyć usługi opiekuńcze?

Nowe przepisy wykluczają jako osoby wykonujące usługi opiekuńcze członków rodziny osoby, na rzecz której usługi są świadczone. Nie będzie więc możliwe wykonywanie takich usług w ramach systemu usług opiekuńczych przez członka rodziny podopiecznego. Nie oznacza to zakazu pomocy rodzinnej w ogóle. Przepis dotyczy osób wykonujących usługi opiekuńcze w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Zobacz także

Nie możesz sam załatwić sprawy w ZUS? Emeryt lub rencista może wskazać osobę, która zrobi to za niego

Usługi sąsiedzkie dla seniorów też z nowymi wymaganiami. Kto będzie mógł pomagać?

Zmiany obejmują również osoby świadczące usługi sąsiedzkie. Taka osoba będzie musiała:

• być pełnoletnia,
• nie być członkiem rodziny osoby korzystającej z pomocy,
• nie być jej oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym,
• złożyć oświadczenie o zdolności psychofizycznej,
• ukończyć szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy; jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ma takiego szkolenia, obowiązek jego zorganizowania spoczywa na organizatorze usług sąsiedzkich.
• mieszkać w najbliższej okolicy osoby korzystającej z pomocy,
• zostać zaakceptowana zarówno przez tę osobę, jak i organizatora usług sąsiedzkich.

Gminy zyskają natomiast obowiązek monitorowania jakości świadczonych usług i reagowania na stwierdzone nieprawidłowości.

Obecni opiekunowie seniorów też muszą się dostosować. Są konkretne terminy

Nowe wymagania będą dotyczyć również osób, które już wykonują usługi opiekuńcze. Osoby, które w dniu wejścia w życie nowych przepisów, czyli 5 sierpnia 2026 r. nie będą spełniały wszystkich wymogów, otrzymają czas na ich uzupełnienie.

Jeżeli nie złożyły wcześniej oświadczenia o zdolności psychofizycznej do świadczenia usług, będą musiały zrobić to w ciągu miesiąca od wejścia w życie nowych przepisów, czyli do 5 września 2026 r.

Natomiast osoby, które nie ukończyły szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy, będą mogły nadal wykonywać usługi przez trzy miesiące od wejścia w życie ustawy, czyli do 5 listopada 2026 r. Po tej dacie będą musiały spełnić nowe wymaganie, tj. ukończyć szkolenie z pierwszej pomocy.

Zobacz także

Czy można pobierać emeryturę i rentę jednocześnie? ZUS podjął decyzję. Wielu Polaków popełnia ten błąd

Nowe przepisy o opiece nad seniorami od 5 sierpnia. Ustawa trafiła do TK

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej wejdzie w życie 5 sierpnia 2026 r. i od tego dnia będą obowiązywać nowe zasady dotyczące usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Prezydent Karol Nawrocki, mimo podpisania ustawy, zdecydował o skierowaniu jej do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Powodem były wątpliwości dotyczące zgodności nowych regulacji z zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Wskazano, że ustawa nakłada na gminy nowe obowiązki związane m.in. z monitorowaniem i oceną jakości usług opiekuńczych, jednak - zdaniem Prezydenta - nie przewiduje jednocześnie kompleksowego systemu finansowania realizacji tych zadań. W ocenie Kancelarii Prezydenta może to oznaczać nadmierną ingerencję w samodzielność samorządów.

Samo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego nie wstrzymuje jednak jej obowiązywania. Do czasu ewentualnego wydania wyroku przepisy pozostają w mocy, a gminy oraz podmioty świadczące usługi opiekuńcze muszą stosować nowe regulacje.