Brak dodatkowych pieniędzy dla seniora, ale konkretna pomoc opiekuna. Od kiedy można liczyć na wsparcie bonu senioralnego?

Czemu służyć ma bon senioralny?

Wprowadzenie bonu senioralnego jest odpowiedzią na potrzeby starzejącego się społeczeństwa i wpisuje się w Rządowy Program ds. Polityki Senioralnej. Jak pokazują dane, do 2050 roku grupa osób powyżej 60. roku życia wzrośnie do 12,4 mln, co będzie stanowić blisko 40 proc. społeczeństwa. To pociąga za sobą określone konsekwencje. Co oczywiste, ubywać będzie osób w wieku produkcyjnym, rosnąć będzie też liczba osób wspierających w opiece najstarszych członków rodziny, a przez to ograniczająca swoją aktywność zawodową.

Bon senioralny ma za zadanie wesprzeć zarówno te osoby, które chcą objąć opieką seniorów w swojej rodzinie, jak i realnie wspomóc najstarszych członków społeczeństwa w codziennym funkcjonowaniu. W pierwszych dwóch latach programu budżet państwa ma przeznaczyć na ten cel 1 mld zł, a w kolejnych połowę tej kwoty, zakładając przy tym, że to realny sposób na wyprzedzenie demografii przez politykę senioralną.

Dla kogo bon senioralny?

Wsparcie przewidziane w ustawie zakłada pomoc osobom, które:

• ukończyły 65. rok życia;

• mają niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego;

• są obywatelami Polski lub Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

• zamieszkują na terytorium Polski przez cały okres korzystania z bonu;

• spełniają kryterium dochodowe określone w ustawie, czyli ich średni miesięczny dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przekraczał w ostatnich trzech miesiącach przed złożeniem wniosku 3410 zł.

Co istotne, ustawodawca w sposób szczegółowy określił, katalog świadczeń i zasiłków, które wykluczają możliwość korzystania z bonu senioralnego. Dotyczy to:

• ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku opiekuna;

• korzystania ze świadczenia wspierającego;

• korzystania ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia;

• korzystania z usług opiekuńczych lub asystencji osobistej dofinansowanych z programów rządowych lub resortowych;

• korzystania z całodobowej opieki stacjonarnej świadczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym;

• korzystania z całodobowej opieki świadczonej osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bądź świadczonej przez inne podmioty;

• korzystającym z instytucjonalnej opieki.

Wyjątek dotyczy jednak korzystania z którejś z powyższych form opieki doraźnie i jednorazowo nie dłużej niż 14 dni.

Zobacz także

Świadczenia z ZUS dla rodziców przedszkolaków i najmłodszych dzieci

Na czym polega pomoc bonu senioralnego?

Bon senioralny ma stanowić realną pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życia codziennego, ale nie jest to świadczenie pieniężne. Na konto lub do ręki seniorów nie trafią zatem dodatkowe pieniądze, ale będą one kierowane do realizujących program gmin, które udzielą wsparcia. W szczególności polegać ma ono na:

• pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku;

• opiece higieniczno-pielęgnacyjnej;

• wsparciu w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych;

• zapewnieniu kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.

Taka forma realizacji bonu senioralnego ma zapewnić potrzebującym najstarszym członkom społeczeństwa pomoc opiekuna, a gminom środki na zorganizowanie takiej pomocy m.in. przez zatrudnienie opiekunów.

Zobacz także

Dodatki do emerytury i świadczenia z ZUS. Sprawdź, jak otrzymać wsparcie finansowe

Kiedy będzie można wnioskować o bon senioralny?

Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej została ogłoszona 23 lipca 2026 roku, a poza jednym wyjątkiem wchodzi życie 7 sierpnia 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że seniorzy będą mogli już w sierpniu składać wnioski o pomoc. Ustawodawca założył bowiem, że szczegółowy sposób przyznawania bonu i jego realizacji, podmioty przyznające i realizujące bon, sposób i tryb jego finansowania, a także monitorowanie realizacji programu określone zostaną przez Radę Ministrów w stosownym rozporządzeniu. Do dziś nie zostało ono jednak opublikowane.

To, co jest jedynie pewne, to fakt, że bon senioralny będzie realizowany w pierwszej kolejności w tych gminach, w których nie były wcześniej realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów. W kolejnym etapie pieniądze otrzymają gminy, na terenie których publiczne usługi opiekuńcze są realizowane dla nie więcej niż dziesięciu osób, a w ostatnim stadium – w gminach o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby i odsetka seniorów.

Z wstępnych założeń wynika, że planowany termin rozpoczęcia programu, a zatem także przyjmowania wniosków o bon senioralny, szacowany jest na początek września. Czy uda się dochować terminu, najbliższy czas pokaże.