Gdy kończy się zwolnienie lekarskie, można skorzystać ze świadczenia rehabilitacyjnego. Wniosek warto jednak złożyć z wyprzedzeniem, ponieważ czas oczekiwania jest wydłużony. Jakie zmiany wejdą w życie w 2027 roku i czy mogą wpłynąć na przyspieszenie postępowań w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych?
Świadczenie rehabilitacyjne tylko z orzeczeniem ZUS
Pracownicy skarżą się na długi czas oczekiwania na decyzję w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego. Przypomnijmy, iż jest to wsparcie, które Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje po upływie półrocznego zwolnienia lekarskiego. Do uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego potrzebny jest wniosek i odpowiednie dokumenty m.in. zaświadczenia o stanie zdrowia wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku.
Co ważne, ZUS nie wypłaca świadczenia rehabilitacyjnego automatycznie, potrzebne jest orzeczenie lekarza orzecznika o potrzebie jego przyznania. Aktualne przepisy nie określają terminu na wydanie takiego orzeczenia. Zgodnie z obecnymi zasadami, świadczenie rehabilitacyjne wypłaca się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia do nich prawa.
Zobacz również: Sąd przyznaje odsetki, gdy ZUS popełnił błąd
Pacjenci mają problem z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego
Posłowie Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski i Bartosz Józef Kownacki w swojej interpelacji zwracają uwagę na długi czas oczekiwania na świadczenie rehabilitacyjne. „Zdarzają się przypadki, w których osoba oczekuje na decyzję ZUS nawet trzy miesiące. W przypadku zakończenia L4 okres oczekiwania na decyzję o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego traktowany jest jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy, jednak jest to czas bez wypłaty świadczenia. Ponadto pracownik musi porozumieć się z pracodawcą co do formy usprawiedliwienia nieobecności” – czytamy w interpelacji.
Po otrzymaniu pozytywnej decyzji należność za okres oczekiwania jest wypłacana, W trudnej sytuacji – zdaniem autorów pisma – może znaleźć się jednak pracownik, który otrzyma decyzję odmowną. W takim przypadku osoba ubiegająca się o świadczenie zostaje bez jakichkolwiek środków finansowych.
„Gdyby termin składania wniosku o świadczenie został określony w taki sposób, aby ZUS mógł ustosunkować się do niego jeszcze przed zakończeniem półrocznego L4, pacjent w przypadku decyzji negatywnej mógłby powrócić do pracy bez okresu niepewności finansowej” – wskazują posłowie. Przypominają też, że to lekarz specjalista prowadzący leczenie pacjenta podpisuje wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a nie jest to arbitralna decyzja osoby chorej. Stan zdrowia pacjenta jest zatem na tyle poważny, iż nie pozwala na powrót do pracy.
Posłowie pytają m.in. o to czy ministerstwo rodziny planuje wprowadzenie określonego, jednoznacznego terminu na rozpatrzenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne przez ZUS.
Zobacz również: Niepełnosprawność zatrudnionego nie zwalnia pracodawcy z ubezpieczeń i ze składek
Co się zmieni w ZUS od 1 stycznia 2027 r.?
W odpowiedzi na interpelację, wiceminister Sebastian Gajewski poinformował, iż aktualne przepisy nie określają terminu, w jakim ubezpieczony powinien złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. ZUS rekomenduje jednak złożenie wniosku w terminie co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego.
Ministerstwo przypomniało też o ważnej zmianie, która wejdzie w życie już 1 stycznia 2027 r. Dotyczy ona wprowadzenia maksymalnego terminu na wydanie orzeczenia przez ZUS.
Ważne
„Przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadzono maksymalne terminy na wydanie orzeczenia m.in. w sprawach, w których postępowanie dotyczące przyznania lub wypłaty świadczeń jest prowadzone przez ZUS. W świetle tych regulacji, w sprawach świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń należących do właściwości ZUS, orzeczenie lekarza orzecznika zakładu od 1 stycznia 2027 r. będzie wydawane w terminie 30 dni liczonych od dnia wszczęcia postępowania w tej sprawie. Do wskazanego terminu nie będzie wliczany okres uzupełniania dokumentacji medycznej niezbędnej do wydania orzeczenia oraz przeprowadzenia badania danej osoby przez lekarza orzecznika” – czytamy w odpowiedzi.
Na mocy tych przepisów, w przypadku przekroczenia 30-dniowego terminu będzie można wnieść ponaglenie, które z kolei będzie rozpatrywane w terminie 7 dni od daty wpływu do ZUS.
Gajewski zapewnił też o stałej analizie obowiązujących przepisów „pod kątem prawidłowości ich funkcjonowania, możliwości zmian, a przede wszystkim dostosowania do potrzeb ubezpieczonych z zapewnieniem rzetelnej i prawidłowej procedury przyznania i wypłaty świadczeń”.
Podsumowanie
Na początku 2027 r. wejdą w życie przepisy, które teoretycznie powinny usprawnić proces wydawania orzeczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oprócz maksymalnego czasu na wydanie orzeczenia, zasadą będzie jednoosobowe orzekanie również w drugiej instancji. Zgodnie z nowelizacją, pojawi się również możliwość przeprowadzenia postępowania związanego z wydaniem orzeczenia z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (tzw. e-wizyty). O tym czy zmiany rzeczywiście zadziałają, przekonamy się już wkrótce.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu