Spór o status sędziów. TK nie rozpatrzy wniosku premiera

Rzecznikowi rządu chodziło oczywiście o styczniową uchwałę trzech połączonych izb SN (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która ustanowiła tzw. test niezależności. Miał on pozwolić sądom weryfikować powołania tych sędziów, którzy przeszli procedurę konkursową przed obecną, kontestowaną Krajową Radą Sądownictwa. Niejako w odpowiedzi na działania SN premier złożył wniosek do TK, w którym zaskarżył szereg przepisów, na podstawie których zapadła kontrowersyjna dla strony rządowej uchwała. Chodzi m.in. o przepisy procedury karnej i cywilnej pozwalające kwestionować udział sędziego w składzie orzekającym. Przy czym prezes Rady Ministrów nie zaskarżył literalnego ich brzmienia, a ich normatywne znaczenie ukształtowane w orzecznictwie SN. Jego zdaniem bowiem niezgodne z konstytucją byłoby takie uprawnienie sądów, które pozwalałoby im na badanie, czy skład lub sposób wyboru członków KRS albo przebieg procedury poprzedzającej powołanie danej osoby na urząd sędziego przez prezydenta były prawidłowe. Premier wskazywał również, że SN wydając styczniową uchwałę, przekroczył swoje kompetencje, gdyż „organem właściwym do rozstrzygania wątpliwości w zakresie rozumienia pojęć użytych w Konstytucji jest jedynie Trybunał Konstytucyjny”.

Uchwała nie przyjęła się

Na początku grudnia TK postanowił jednak, że nie zajmie się wnioskiem Mateusza Morawieckiego i umorzył postępowanie w tej sprawie (sygn. akt K 5/20). Powód? Fakt, o którym wielokrotnie pisaliśmy na łamach DGP – uchwała trzech połączonych izb nie przyjęła się w orzecznictwie. Przypadki sięgnięcia po nią przez sądy powszechne można policzyć na palcach jednej ręki, a co więcej ostatnimi czasy, o czym także informowaliśmy, Naczelny Sąd Administracyjny w kilku swoich orzeczeniach kompletnie uchwałę zignorował. Powoływał się za to na orzecznictwo TK, który, pod przywództwem Julii Przyłębskiej, nie dopatrzył się w obecnym składzie KRS niekonstytucyjności. NSA sięgnął także po uchwałę kontestowanej Izby Dyscyplinarnej SN, w której stwierdzono, że udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego w wyniku rekomendacji obecnej rady nie narusza prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. „Analiza orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego skłania do wniosku, że osoba, która została powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzi piętnastu sędziów wybranych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (…) nie jest osobą nieuprawnioną (do orzekania – red.)” – napisano w uzasadnieniu jednego z orzeczeń NSA (sygn. akt akt I GSK 430/20).