sędziowie

Oprócz kwestii kworum pojawia się pytanie, czy w Trybunale Konstytucyjnym mamy w ogóle sędziów mogących bezstronnie orzekać o zawieszeniu dotychczasowych władz TK. Interes w konkretnym rozstrzygnięciu ma bowiem każdy z nich.

Regulacja, na którą powołuje się pani Anna Korwin-Piotrowska nie uprawnia do przejmowania kompetencji urzędującego prezesa TK ani do arbitralnego odsuwania go od wykonywania obowiązków - mówi w rozmowie z DGP Zbigniew Kapiński, I prezes Sądu Najwyższego.

Prawnicy spierają się o podstawy prawne odsunięcia prezesa Bogdana Święczkowskiego i umocowanie Anny Korwin-Piotrowskiej do kierowania TK. Prezes NSA apeluje o poszanowanie niezależności Trybunału.

Sędziowie TK wybrani przez obecny Sejm przejęli w piątek faktyczną kontrolę nad Trybunałem. Kilka godzin później Waldemar Żurek poinformował o pięciu wnioskach o uchylenie immunitetów Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego.

Politycy wybierają swoich. Niektórzy robią to, powiedziałbym, trochę dyskretnie. Ale teraz premier mówi: „Ja chcę tam mieć swoich ludzi” – tak o sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym wypowiada się konstytucjonalista prof. Ryszard Piotrowski. Jego zdaniem polski sąd konstytucyjny jest obrażany oraz traktowany jako łup do wzięcia. – Wyroki nie są ogłaszane, pieniądze są blokowane, przysyłana jest policja – wymienia. Ze sceptycyzmem odnosi się również do koncepcji sędziów-dublerów. – Możemy oczywiście wierzyć w ten wygodnie politycznie koncept, ale on prowadzi do zagłady Trybunału. Bo zawsze będą post-dublerzy. Jeżeli nie chcemy post-dublerów, to tym samym i dublerstwo nie ma sensu – kwituje.

Z rozpoznania wniosku I prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego wyłączeni są ci sędziowie, którzy brali udział w wydawaniu uchwały trzech Izb SN z 2020 r. Oraz czterej inni, w przypadku których zachodzą „wątpliwości co do bezstronności”.

Czy sam fakt zetknięcia się z neo-KRS powinien kosztować asesora WSA etat? Przed takim dylematem na najbliższym posiedzeniu stanie nowa rada, która ze względu na te wątpliwości ostatnio wstrzymała się z decyzją.

Flagowa „ustawa praworządnościowa” spod szyldu resortu sprawiedliwości zyskała poparcie posłów. To swoisty wehikuł czasu, pozwalający na odesłanie na stare stanowiska sędziów awansowanych przez nieprawidłowo, zdaniem miażdżącej części prawników, ukształtowanej KRS. Jednak szanse na podpis prezydenta są niemal żadne.

Sejmowa komisja sprawiedliwości poparła w czwartek rządowy projekt zmian w przepisach dotyczących sędziów. Nowelizacja ma umożliwić im dalsze pełnienie służby po ukończeniu 65. roku życia oraz uregulować zasady delegowania sędziów do zadań administracyjnych, m.in. w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Po wejściu w życie zmian, które mają zlikwidować obecny model sądownictwa dyscyplinarnego sędziów, może być problem z obsadzaniem składów orzekających. Wszystko przez wymóg posiadania przez sędziów dyscyplinarnych ośmioletniego stażu orzeczniczego.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 8 września br. wyrok w sprawie Alexandros Savvas przeciwko Grecji (skarga nr 27153/20), który – choć dotyczy z pozoru wewnętrznego sporu kadrowego w greckim sądownictwie – wnosi istotny wkład do orzecznictwa strasburskiego na temat wolności wypowiedzi sędziów.

„Prawnicy, którzy stają się politykami, mają problem z rozróżnieniem ról, w których występują. Częściej przywdziewają kapelusz polityka, który broni strony sporu, a nie prawnika, który chce przestrzegać norm” – mówi Krzysztof Izdebski, prawnik i ekspert Fundacji Batorego. W rozmowie o kryzysie TK ostrzega, że kolejne władze mogą każdorazowo urządzać Trybunał po swojemu.

Po tym, jak w lutym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności testu niezawisłości funkcjonującego w sądownictwie administracyjnym, analogiczny wniosek w sprawie sądownictwa wojskowego, powszechnego i Sądu Najwyższego skierował I prezes SN Zbigniew Kapiński. Rozpoznany ma być jeszcze we wrześniu.

Resort sprawiedliwości chce odwrócić skutki tzw. ustawy kagańcowej. I choć kierunek proponowanych zmian uznawany jest za słuszny, to jednak wątpliwości budzi fakt, że to nadal minister, a nie Krajowa Rada Sądownictwa, wskazywać będzie rzecznika dyscyplinarnego sędziów.