Nowy wniosek sędziów TK. Chodzi o zwołanie Zgromadzenia Ogólnego Trybunału

Pod datowanym na 22 maja br. wnioskiem podpisało się zarówno dwoje sędziów, od których ślubowania odebrał prezydent Karol Nawrocki, jak i czworo, którzy 9 kwietnia złożyli ślubowanie w Sejmie używając formuły, że robią to „wobec prezydenta”.

Spór o status nowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Sędziowie zwrócili się do prezesa Trybunału o zwołanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK z udziałem „wszystkich sędziów wybranych zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji RP”. Celem zwołania zgromadzenia - jak wskazali - byłoby wypracowanie działań zmierzających „rozwiązania kryzysu konstytucyjnego wywołanego niedopuszczaniem prawidłowo wybranych sędziów TK do orzekania”.

Przywołany przez sędziów przepis konstytucji mówi, że TK „składa się z 15 sędziów, wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą”. Sędziowie wskazali, że zgodnie z tym artykułem, 13 marca Sejm „wybrał indywidualnie sześcioro sędziów TK”. Jak dodali, do orzekania w TK zostało dopuszczonych jedynie dwoje spośród nich, „chociaż zostali wybrani dokładnie w ten sam sposób, co pozostali czworo”.

Rzecznik prasowa Trybunału Weronika Ścibor poinformowała PAP, że „ewentualny termin posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego może zostać wyznaczony po zakończeniu analizy prawnej wniosku, w szczególności umocowania prawnego autorów do jego złożenia”.

1 kwietnia na zaproszenie prezydenta Nawrockiego sędziowie Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek złożyli ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP wskazywali wówczas, że sytuacja czworga pozostałych sędziów jest analizowana, gdyż - według prezydenckiej kancelarii - w Sejmie doszło do błędów.

9 kwietnia podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej tych czworo sędziów - Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski i Marcin Dziurda - złożyło ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Ślubowanie ponownie złożyli też wówczas sędziowie Bentkowska i Szostek. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta.

Kryzys konstytucyjny i spór o dopuszczenie sędziów do orzekania

Sędziowie Szostek i Bentkowska tego samego dnia objęli urzędy w TK. Prezes TK powiedział, że cztery pozostałe osoby nie objęły urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Dzień później Krystian Markiewicz poinformował, że on i troje pozostałych sędziów złożyli pismo do prezesa TK z wnioskiem o umożliwienie im wykonywania obowiązków służbowych.

W piątkowym wniosku sędziowie zaznaczyli, że 9 kwietnia br. czworo prawidłowo wybranych sędziów TK złożyło ślubowanie „wobec Prezydenta RP - skierowane tylko i wyłącznie do głowy państwa”. „Odmowa ich dopuszczenia do orzekania stanowi zatem oczywiste naruszenie prawa, a w szczególności art. 194 Konstytucji RP, zgodnie z którym zostali wybrani” - dodali. Podkreślili także, że przepisy nie dają ani prezydentowi, ani prezesowi TK „kompetencji »wybierania«, których spośród prawidłowo, zgodnie z Konstytucją RP wybranych przez Sejm RP sędziów TK dopuszczą do orzekania”.

Autorzy wniosku przywołali również wydaną przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na początku maja decyzję o zabezpieczeniu, która była pokłosiem wniosku czworga wybranych i niedopuszczonych do orzekania sędziów. Trybunał nakazał wówczas Polsce zaprzestanie utrudnień w objęciu i wykonywaniu obowiązków sędziowskich przez wybranych w marcu sędziów TK oraz wyznaczył rządowi termin do 20 maja na przekazanie informacji o sytuacji sędziów. Rzecznik MSZ Maciej Wewiór poinformował PAP, że 20 maja przekazana została ETPCz ostateczna wersja odpowiedzi w tej sprawie. Do 2 czerwca br. sędziowie mają czas na złożenie pełnej skargi w europejskim trybunale.

W zakończeniu piątkowego pisma jego autorzy oświadczyli, że „wszelkie orzeczenia, w których przy wyznaczaniu składu nie zostaną uwzględnieni wszyscy prawidłowo wybrani sędziowie TK, będą w sposób oczywisty wadliwe, a przez to nieskuteczne”. Dodali, że odmowa dopuszczenia do orzekania „prawidłowo wybranych sędziów TK” uniemożliwia Trybunałowi wykonywanie jego konstytucyjnych obowiązków.

Rzecznik prasowa TK, w przesłanym PAP komentarzu podkreśliła, że zwoływanie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK „stanowi, za jednym wyjątkiem, wyłączną kompetencję Prezesa tego organu”.Według ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wyjątkiem tym jest sytuacja, gdy celem zwołania takiego posiedzenia jest wybór nowego prezesa Trybunału. Wówczas obowiązek zwołania posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego spoczywa na sędzim TK z najdłuższym liczonym łącznie stażem pracy.

Odnosząc się do postanowienia ETPCz rzeczniczka TK podkreślała w ubiegłym tygodniu, że „do kompetencji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie należy orzekanie w zakresie ustroju konstytucyjnych organów Rzeczypospolitej Polskiej ani wykonywanie zadań sądu pracy”.

Pod koniec kwietnia br. w Prokuraturze Krajowej zostało wszczęte śledztwo w sprawie dotyczącej ułatwienia prezydentowi nieodebrania ślubowania od czworga spośród sześciorga wybranych w marcu przez Sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego i niedopuszczenia ich do orzekania w TK.

Według rzeczniczki Prokuratura Generalnego, prok. Anny Adamiak, podstawą do wszczęcia śledztwa było uzyskanie dowodów w ramach postępowania sprawdzającego, przeprowadzonego w związku z poleceniem PG Waldemara Żurka z 13 kwietnia br. oraz zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, złożonym przez sędziów TK Magdalenę Bentkowską i Dariusza Szostka. W piątek na przesłuchanie w charakterze świadka w związku z tą sprawą był wezwany do prokuratury szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki.(PAP)

ef/ nl/ mok/