Trybunał Konstytucyjny

Prezydent Karol Nawrocki skierował ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych do Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu powołuje się nie tylko na argumenty proceduralne, lecz także ekonomiczne. Problem w tym, że część z nich trudno pogodzić z podstawowymi zasadami rachunku ekonomicznego.

Prezydent Karol Nawrocki skierował do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych w ramach kontroli prewencyjnej – poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta. Zdaniem głowy państwa przepisy budzą poważne wątpliwości konstytucyjne, ponieważ naruszają zasadę, zgodnie z którą prawo nie może działać wstecz.

W lipcu 2026 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy społecznej z 11 czerwca 2026 r., jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej (a posteriori). Ustawa ujednolica zasady świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, podnosi ich jakość i lepiej dostosowuje do rzeczywistych potrzeb osób korzystających z pomocy społecznej. Na ten moment Prezydent Karol Nawrocki wskazuje, że: „nakładanie nowych, kosztownych obowiązków bez zapewnienia realnego źródła ich finansowania nie jest wyłącznie błędem technicznym; może stanowić ingerencję w istotę polskiej samorządności”. Pozostaje jednak pytanie: jaki wyrok wyda TK i jakie będą konsekwencje dla rodzin, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami?

28 lipca Trybunał Konstytucyjny zajmie się wnioskiem grupy posłów PiS o zbadanie zgodności z konstytucją przepisów umożliwiających transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych. Tymczasem w sierpniu mają wejść w życie przepisy umożliwiające transkrypcję.

I prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński ocenił w środę, że czerwcowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, kwestionujące konieczność kontrasygnaty premiera przy skuteczności prezydenckich decyzji dotyczących obsady niektórych stanowisk w SN, może przyczynić się do uporządkowania sytuacji w Sądzie Najwyższym.

Wtorkowe posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego sędziów Trybunału Konstytucyjnego, podczas którego miały być omawiane m.in. założenia budżetu TK na przyszły rok, nie odbyło się. Dwóm osobom wybranym w marcu na sędziów TK odmówiono wejścia do siedziby Trybunału. W związku z tym wezwali policję, a na miejscu pojawił się także prokurator z Prokuratury Krajowej.

Byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego Marek Safjan, Jerzy Stępień i Andrzej Zoll ocenili, że odebranie przez prezydenta ślubowania od pięciu sędziów TK mogłoby stać się krokiem prowadzącym do zakończenia obecnego kryzysu w Trybunale.

Organ państwowy nie może nie stosować wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na fakt braku jego publikacji. Okoliczność ta może być jedynie oceniona jako nieuprawnione zaniechanie władzy wykonawczej.

Nie może być tak, że strona nie może wznowić postępowania po tym, jak uzyskała korzystne dla siebie rozstrzygnięcie o niekonstytucyjności przepisów. Dlatego też fakt niepublikowania przez rządzących wyroków TK nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi. Do takich wniosków doszedł Naczelny Sąd Administracyjny.

Sławomir Patyra został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca, ale nadal nie objął obowiązków. Powodem jest brak ślubowania wobec prezydenta Karola Nawrockiego. Patyra wystąpił już do głowy państwa o wyznaczenie terminu. Pałac Prezydencki nie deklaruje jednak, kiedy do uroczystości dojdzie. – Wtedy, kiedy pan prezydent go zaprosi – powiedział w Polsat News szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki.

Fakt, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie zostało opublikowane, nie może pozbawić jednostki prawa do wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o niekonstytucyjny przepis. Do takich wniosków doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Najnowsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wzmacnia pozycję prezydenta. Decyzje głowy państwa dotyczące wyboru władz Sądu Najwyższego nie wymagają już kontrasygnaty premiera. Szef rządu traci zatem prawo głosu tam, gdzie do tej pory jego podpis był kluczowy.

Za niekonstytucyjne Trybunał Konstytucyjny uznał dziś przepisy, które od kontrasygnaty premiera uzależniają skuteczność prezydenckich decyzji odnoszących się do organizacji pracy w SN oraz mianowania asesorów. To efekt wniosku, który do Trybunału złożyła b. I prezes SN Małgorzata Manowska.