Wyjazd do rodziny podczas L4 nie jest zabroniony, ale łatwo przeoczyć obowiązek, który może zaważyć na prawie do zasiłku. Jeśli zmienisz miejsce pobytu i nie poinformujesz o tym ZUS oraz pracodawcy, kontrola może zakończyć się odmową wypłaty świadczenia, a nawet koniecznością zwrotu już otrzymanych pieniędzy.
Zmieniłeś adres podczas L4? Masz tylko 3 dni na zgłoszenie. Inaczej możesz stracić zasiłek
Choroba często oznacza konieczność zmiany planów. Pracownik na zwolnieniu lekarskim może potrzebować opieki bliskich i przenieść się na kilka dni do rodziny albo wyjechać w inne miejsce, gdzie będzie dochodził do zdrowia. Taka zmiana jest możliwa, ale trzeba pamiętać o jednym ważnym obowiązku - ZUS i pracodawca muszą wiedzieć, gdzie faktycznie przebywa osoba korzystająca ze zwolnienia. Brak aktualnego adresu podczas L4 może skończyć się problemami, szczególnie jeśli kontrolerzy nie zastaną chorego pod wskazanym miejscem pobytu.
Jaki adres powinien znaleźć się na zwolnieniu lekarskim? To nie zawsze adres zameldowania
Podczas wystawiania elektronicznego zwolnienia lekarskiego lekarz powinien wpisać adres, pod którym pacjent będzie przebywał w czasie niezdolności do pracy. Nie zawsze musi być to adres zameldowania czy adres zamieszkania. Dla ZUS liczy się przede wszystkim miejsce faktycznego pobytu podczas choroby. Może to być np.:
- mieszkanie, w którym na co dzień mieszka pracownik,
- dom rodziców lub innych bliskich, którzy pomagają w czasie rekonwalescencji,
- inne miejsce, w którym chory będzie przebywał podczas leczenia.
Dlatego już podczas wizyty u lekarza warto wskazać właściwy adres. Jeśli w e-ZLA znajdzie się nieaktualna informacja, kontrola może zostać przeprowadzona pod niewłaściwym adresem.
Zmieniłeś miejsce pobytu podczas L4? Na zgłoszenie do ZUS i pracodawcy są tylko 3 dni
Nie zawsze zmianę miejsca pobytu można przewidzieć wcześniej. Czasami dopiero po kilku dniach zwolnienia okazuje się, że chory potrzebuje pomocy rodziny albo lepiej będzie dochodzić do zdrowia w innym miejscu. W takiej sytuacji pracownik nie musi wracać do poprzedniego adresu, ale ma obowiązek poinformować o zmianie. Na zgłoszenie nowego miejsca pobytu są 3 dni od zmiany adresu. Informację trzeba przekazać pracodawcy oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
Wyjazd za granicę na L4 jest możliwy. Trzeba jednak spełnić kilka warunków
Przepisy nie zakazują wyjazdu za granicę w czasie L4. Taki wyjazd powinien jednak mieć uzasadnienie i nie może utrudniać leczenia. Może chodzić na przykład o pobyt pod opieką bliskich mieszkających poza Polską albo o zmianę miejsca pobytu, która - zgodnie z zaleceniami lekarza - ma sprzyjać powrotowi do zdrowia, np. w przypadku osób zmagających się z silnym stresem, przemęczeniem lub wypaleniem zawodowym.
Jeżeli w trakcie zwolnienia pracownik będzie przebywał za granicą, powinien - tak jak w przypadku zmiany adresu w Polsce - poinformować o nowym miejscu pobytu zarówno ZUS, jak i pracodawcę. Należy podać dokładny zagraniczny adres i zrobić to w ciągu 3 dni od zmiany miejsca pobytu.
Trzeba również pamiętać, że sam fakt zgłoszenia wyjazdu nie oznacza, iż każda podróż będzie uznana za zgodną z celem zwolnienia. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, których zwolnienie zawiera wskazanie konieczności pozostawania w łóżku (kod 1 - chory powinien leżeć). W takich przypadkach daleka podróż może zostać oceniona jako niezgodna z zaleceniami lekarskimi, jeśli nie będzie można wykazać, że była uzasadniona stanem zdrowia i nie utrudniała leczenia.
Jak zgłosić zmianę adresu podczas L4? Są trzy sposoby kontaktu z ZUS
Zmianę adresu pobytu podczas zwolnienia lekarskiego można przekazać do ZUS na kilka sposobów:
- przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (eZUS) - za pomocą formularza POG,
- telefonicznie pod numerem infolinii ZUS,
- osobiście w placówce ZUS.
Pracownik powinien również poinformować swojego pracodawcę, aby ten miał aktualną informację na wypadek kontroli.
Dlaczego ZUS sprawdza adres podczas zwolnienia lekarskiego? Kontrola może odbyć się w każdej chwili
Adres pobytu na zwolnieniu lekarskim nie jest formalnością. Jest potrzebny głównie dlatego, że ZUS oraz pracodawca mogą sprawdzić, czy zwolnienie jest wykorzystywane prawidłowo. Kontrola może dotyczyć m.in. tego, czy pracownik rzeczywiście przebywa w miejscu wskazanym na zwolnieniu, stosuje się do zaleceń lekarza, nie wykonuje pracy zarobkowej w czasie L4, nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Aktywność niezgodna z celem zwolnienia to wszelkie działania, które mogą utrudniać leczenie lub wydłużać rekonwalescencję. Nie oznacza to jednak zakazu wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, takich jak wizyta u lekarza, wykupienie leków, krótki spacer czy niezbędne zakupy, o ile pozostają one zgodne z zaleceniami lekarskimi i nie utrudniają leczenia.
Jeżeli kontrolerzy pojawią się pod wskazanym adresem i nikogo tam nie zastaną, może to wzbudzić wątpliwości. Sama nieobecność podczas kontroli nie zawsze oznacza automatycznie utratę świadczenia, bowiem chory może być np. u lekarza lub w aptece. Problem pojawia się wtedy, gdy pracownik nie zgłosił zmiany miejsca pobytu i nie jest możliwe wyjaśnienie, gdzie faktycznie przebywał.
Nie zgłosisz zmiany adresu na L4? Możesz stracić zasiłek i zwrócić wypłacone pieniądze
Niepoinformowanie ZUS i pracodawcy o zmianie adresu może mieć poważne konsekwencje. Jeżeli kontrola wykaże nieprawidłowości w korzystaniu ze zwolnienia, pracownik może stracić prawo do świadczenia za cały kontrolowany okres. Oznacza to możliwość:
- odmowy wypłaty zasiłku chorobowego,
- utraty prawa do wynagrodzenia chorobowego,
- konieczności zwrotu świadczeń, które zostały już wypłacone.
Ważne
Dlatego podczas choroby warto pamiętać o tej zasadzie: jeśli zmieniasz miejsce pobytu, poinformuj o tym w ciągu 3 dni.
Kto może skontrolować pracownika na L4? Nie tylko ZUS ma takie uprawnienia
Kontrole prawidłowego wykorzystywania L4 przeprowadza nie tylko ZUS. Uprawnienia do kontroli mają również pracodawcy zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 ubezpieczonych, którzy sami wypłacają zasiłki chorobowe. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule »> Kontrola L4 po 13 kwietnia 2026. Co pracodawca może sprawdzić, a czego absolutnie nie wolno mu robić
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu