Sąd Najwyższy usunął ze swojej strony internetowej oświadczenia majątkowe sędziów. Pierwszy Prezes SN Zbigniew Kapiński uzasadnia tę decyzję wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jednocześnie przekonuje, że orzeczenia TK obowiązują nawet bez publikacji w Dzienniku Ustaw. To stanowisko pozostaje sprzeczne z oceną Ministerstwa Sprawiedliwości.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński w opublikowanym 15 lipca 2026 r. oświadczeniu przedstawił stanowisko dotyczące skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Jedną z jego konsekwencji jest usunięcie ze strony Sądu Najwyższego oświadczeń majątkowych sędziów. Zdaniem Prezesa SN orzeczenia TK powinny być stosowane także bez publikacji w Dzienniku Ustaw.
Wyrok TK ma otworzyć drogę do zmian w Sądzie Najwyższym
Najwięcej miejsca w oświadczeniu poświęcono wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2026 r. (sygn. K 2/26). Sprawa dotyczyła wymogu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów pod niektórymi aktami Prezydenta RP związanymi z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego. Trybunał uznał, że skuteczność decyzji Prezydenta dotyczących wyznaczania sędziów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej oraz czynności poprzedzających powołanie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego i prezesów poszczególnych izb nie może zależeć od podpisu premiera.
Zdaniem Zbigniewa Kapińskiego orzeczenie otwiera drogę do uzupełnienia braków kadrowych w Sądzie Najwyższym. Ma to umożliwić powołanie Prezesa Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, którego stanowisko pozostaje nieobsadzone od września 2024 r., oraz obsadzenie trzech wakatów w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
Wyroki TK bez publikacji w Dzienniku Ustaw - stanowisko Sądu Najwyższego
W oświadczeniu Zbigniew Kapiński odniósł się także do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia TK są ostateczne i mają moc powszechnie obowiązującą. Jego zdaniem sam brak publikacji nie może decydować o tym, czy wyrok wywołuje skutki prawne.
Dlaczego oświadczenia majątkowe sędziów zniknęły ze strony Sądu Najwyższego?
Konsekwencją takiego podejścia jest również decyzja dotycząca oświadczeń majątkowych sędziów Sądu Najwyższego. Jak wyjaśnił Zbigniew Kapiński, zostały one usunięte ze strony internetowej Sądu Najwyższego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (sygn. K 2/23). Trybunał uznał wtedy, że przepisy przewidujące powszechną publikację oświadczeń majątkowych sędziów naruszają konstytucyjne prawo do prywatności, prawo do autonomii informacyjnej oraz zasadę proporcjonalności. Jak podkreślił prezes SN, nie oznacza to rezygnacji z obowiązku składania oświadczeń. Nadal trafiają one do właściwych organów, jednak nie powinny być publicznie udostępniane.
Stan spoczynku sędziego po 65. roku życia. Stanowisko Pierwszego Prezesa SN
W oświadczeniu poruszono również kwestię sędziów Sądu Najwyższego powołanych po 1 stycznia 2019 r., którzy ukończyli 65. rok życia. Pierwszy Prezes SN przypomniał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 2025 r. (sygn. K 5/25), poprzedzony wydaniem zabezpieczenia dwa miesiące wcześniej. Trybunał zakwestionował przepisy różnicujące sytuację sędziów w zależności od daty objęcia stanowiska.
Zdaniem Zbigniewa Kapińskiego brak publikacji tego wyroku nie oznacza, że sędziowie automatycznie przechodzą w stan spoczynku po ukończeniu 65 lat. Zgodnie z przedstawionym stanowiskiem pozostają oni sędziami czynnymi i zachowują zarówno prawo, jak i obowiązek orzekania, o ile nie istnieją inne podstawy przejścia w stan spoczynku.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie uznaje wyroku TK z 25 czerwca 2026 r.
Stanowisko Sądu Najwyższego jest odmienne od stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości. Resort już wcześniej oświadczył, że wyrok TK z 25 czerwca 2026 r. (K 2/26) nie jest legalnym orzeczeniem i nie będzie go respektował. Według ministerstwa rozstrzygnięcie zmierza do rozszerzenia kompetencji Prezydenta RP kosztem uprawnień Prezesa Rady Ministrów i pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Resort przypomniał również stanowisko TK z 2006 r., zgodnie z którym nie ma podstaw do rozszerzania prerogatyw Prezydenta określonych w art. 144 ust. 3 Konstytucji.
Oświadczenie Zbigniewa Kapińskiego pokazuje, że spór dotyczący skutków nieopublikowanych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego pozostaje aktualny i przekłada się na praktykę funkcjonowania Sądu Najwyższego.
Przypomnijmy, że Zbigniew Kapiński został powołany przez Prezydenta Karola Nawrockiego na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego i funkcję tę pełni od 27 maja 2026 r. Zastąpił na tym stanowisku prof. Małgorzatę Manowską. Przed objęciem funkcji Pierwszego Prezesa SN kierował Izbą Karną Sądu Najwyższego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu