5000 zł emerytury z ZUS dla wielu osób brzmi jak finansowe bezpieczeństwo na starość. Problem w tym, że aby osiągnąć taki poziom świadczenia w publicznym systemie, trzeba przez lata odkładać bardzo wysokie składki. Sprawdziliśmy, jakie zarobki są potrzebne przy 40 latach pracy, różnych formach zatrudnienia i typowych przerwach zawodowych – np. urlopie macierzyńskim czy prowadzeniu firmy.
Wysokość emerytury w Polsce nie zależy od jednej decyzji ani jednego roku pracy. To wynik całej kariery zawodowej – zarobków, składek, długości pracy, a nawet wieku przejścia na emeryturę. Dlatego odpowiedź na pytanie o 5000 zł świadczenia jest bardziej złożona niż prosty przelicznik pensji.
Jak ZUS wylicza emeryturę. Od czego naprawdę zależy wysokość świadczenia
System emerytalny w Polsce działa według stosunkowo prostego mechanizmu. Na koncie w ZUS gromadzone są składki emerytalne odprowadzane od wynagrodzenia. Po osiągnięciu wieku emerytalnego zgromadzony kapitał dzielony jest przez liczbę miesięcy dalszego trwania życia określoną w tablicach publikowanych co roku przez Główny Urząd Statystyczny.
W praktyce oznacza to, że na wysokość emerytury wpływają przede wszystkim trzy elementy:
- wysokość wynagrodzenia, od którego opłacane są składki
- liczba lat pracy i okresów składkowych
- wiek przejścia na emeryturę
Im więcej pieniędzy trafia na konto w ZUS i im później ktoś kończy aktywność zawodową, tym wyższe może być świadczenie. W przypadku osób przechodzących na emeryturę w wieku około 65 lat kapitał zgromadzony w systemie dzielony jest zwykle przez około 200–210 miesięcy życia. To właśnie ta liczba ma kluczowe znaczenie przy wyliczeniach.
5000 zł emerytury z ZUS – ile kapitału trzeba zgromadzić
Aby otrzymywać 5000 zł brutto miesięcznie, trzeba mieć w systemie emerytalnym kapitał rzędu około 1,0–1,1 mln zł. Wyliczenie jest stosunkowo proste:
- 5000 zł miesięcznie × ok. 205 miesięcy dalszego życia
- daje to około 1 025 000 zł kapitału emerytalnego
Ten kapitał musi powstać głównie z:
- składek emerytalnych
- waloryzacji kapitału przez ZUS
- ewentualnych środków z OFE przeniesionych na konto emerytalne.
W praktyce oznacza to wieloletnie odkładanie składek liczonych od relatywnie wysokich wynagrodzeń.
Ile trzeba zarabiać, żeby mieć 5000 zł emerytury
Składka emerytalna w Polsce wynosi 19,52 proc. wynagrodzenia brutto. Część płaci pracownik, część pracodawca, ale dla systemu emerytalnego liczy się suma obu części. Jeżeli ktoś pracuje około 40 lat, średnia składka miesięczna powinna wynosić w przybliżeniu około 2000–2100 zł, aby po waloryzacji zgromadzić kapitał powyżej miliona złotych. To oznacza wynagrodzenie brutto na poziomie mniej więcej 10–14 tys. zł miesięcznie – zależnie od scenariusza kariery zawodowej.
Etat, zlecenie czy firma – ile trzeba zarabiać, by mieć 5000 zł emerytury
W praktyce jednak nie każdy pracuje w identycznych warunkach. Różnice pojawiają się w zależności od formy zatrudnienia, przerw w pracy czy momentu przejścia na emeryturę. Poniżej uproszczone scenariusze dla osoby pracującej około 40 lat.
Scenariusz kariery zawodowej | Przybliżone średnie zarobki potrzebne do ok. 5000 zł emerytury |
|---|---|
Stały etat przez ok. 40 lat | ok. 11–13 tys. zł brutto |
Etat z kilkuletnimi przerwami w pracy | ok. 12–14 tys. zł brutto |
Umowy zlecenia z pełnymi składkami | podobnie jak przy etacie |
Działalność gospodarcza z minimalnymi składkami | emerytura może być znacznie niższa |
Działalność gospodarcza z wysokimi składkami | ok. 12–15 tys. zł dochodu |
Częste okresy bez składek | wymagane znacznie wyższe zarobki |
Tabela pokazuje jedną rzecz: najważniejsza jest wysokość składek, a nie sama forma pracy.
Umowa o pracę a emerytura z ZUS. Czy etat daje wyższe świadczenie
Najbardziej przewidywalną sytuację mają osoby zatrudnione na etacie przez większość kariery zawodowej. W takim przypadku składki są automatycznie odprowadzane od pełnego wynagrodzenia. Jeżeli ktoś przez cztery dekady zarabia średnio około 12 tys. zł brutto miesięcznie, może zgromadzić kapitał pozwalający zbliżyć się do emerytury rzędu 5000 zł.
Problem polega na tym, że według danych GUS przeciętne wynagrodzenie w Polsce wciąż jest wyraźnie niższe. Oznacza to, że dla wielu osób taki poziom świadczenia będzie trudny do osiągnięcia wyłącznie dzięki składkom.
Umowa zlecenia a emerytura. Wszystko zależy od składek ZUS
W przypadku umów cywilnoprawnych znaczenie ma przede wszystkim to, czy odprowadzane są pełne składki emerytalne. Jeśli zlecenie jest jedynym źródłem dochodu i składki są opłacane w pełnej wysokości, sytuacja w praktyce wygląda podobnie jak przy etacie. Problem pojawia się wtedy, gdy część dochodu nie jest objęta składkami. W takich przypadkach przyszłe świadczenie może być znacznie niższe, nawet jeśli realne zarobki w danym okresie były wysokie.
Działalność gospodarcza a emerytura. Minimalny ZUS może oznaczać dużo niższe świadczenie
Wielu przedsiębiorców przez lata korzysta z preferencyjnych lub minimalnych składek. Z punktu widzenia bieżących kosztów firmy jest to zrozumiałe, ale w systemie emerytalnym ma poważne konsekwencje. W przypadku wieloletniego opłacania minimalnych składek przyszłe świadczenie może być znacząco niższe od średniej emerytury w systemie – często na poziomie kilku tysięcy złotych lub mniej.
Ważne
Aby przedsiębiorca mógł liczyć na świadczenie rzędu 5000 zł, jego składki musiałyby być liczone od dochodu podobnego jak w przypadku wysokiego etatu – czyli kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie.
Urlop macierzyński i wychowawczy a emerytura. Co dzieje się ze składkami
W przypadku kobiet ważną rolę odgrywają przerwy związane z opieką nad dzieckiem. Warto jednak pamiętać, że:
- podczas urlopu macierzyńskiego składki emerytalne są finansowane z budżetu państwa
- podczas urlopu wychowawczego również mogą być odprowadzane składki od określonej podstawy
Problem pojawia się dopiero przy dłuższych okresach całkowitej przerwy zawodowej, gdy składki nie są odprowadzane. Wtedy kapitał emerytalny rośnie znacznie wolniej. Problemem może być też czasowe zahamowanie kariery i awansów, które często dają wyższe zarobki, a tym samym - wyższe składki na przyszłą emeryturę.
Kiedy przejść na emeryturę, żeby dostać więcej z ZUS
Jednym z najważniejszych czynników jest moment zakończenia pracy. Każdy dodatkowy rok aktywności zawodowej ma podwójny efekt:
- zwiększa kapitał emerytalny
- skraca okres, przez który ZUS będzie wypłacał świadczenie.
Według szacunków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rok dłuższej pracy może podnieść emeryturę nawet o 8–10 proc. W praktyce oznacza to, że osoba pracująca do 67 roku życia może otrzymać zauważalnie wyższe świadczenie niż ktoś kończący aktywność zawodową zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Czy system emerytalny w Polsce jest bezpieczny? Skąd biorą się obawy o przyszłe emerytury
W debacie publicznej coraz częściej pojawia się pytanie o przyszłość systemu emerytalnego. Wielu młodszych pracowników otwarcie przyznaje, że nie wierzy, iż za kilkadziesiąt lat będzie otrzymywać świadczenie z ZUS na poziomie pozwalającym utrzymać dotychczasowy standard życia. Powodów takich obaw jest kilka.
- Najczęściej wskazuje się na zmiany demograficzne – liczba osób w wieku produkcyjnym maleje, a liczba emerytów systematycznie rośnie. Oznacza to, że w przyszłości na jednego emeryta może przypadać znacznie mniej pracujących niż dziś.
- W przestrzeni publicznej pojawiają się czasem opinie, że system emerytalny może się „załamać” lub że przyszłe świadczenia będą bardzo niskie. Eksperci podkreślają jednak, że całkowity brak emerytur jest mało prawdopodobny. System jest bowiem finansowany na bieżąco z wpływów ze składek i podatków.
Znacznie bardziej realnym scenariuszem jest to, że relacja emerytury do ostatniego wynagrodzenia będzie coraz niższa. Oznacza to, że publiczne świadczenie może stanowić jedynie część dochodów na starość, a reszta będzie zależała od prywatnych oszczędności.
Jak zwiększyć przyszłą emeryturę. PPK, IKE i inne sposoby oszczędzania
System publiczny to tylko jeden z filarów przyszłych dochodów emerytalnych. Coraz większą rolę mogą odgrywać prywatne formy oszczędzania. Najczęściej wykorzystywane rozwiązania to:
- pracownicze plany kapitałowe
- indywidualne konto emerytalne
- indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego
- prywatne inwestycje długoterminowe.
Regularne odkładanie nawet kilkuset złotych miesięcznie przez kilkadziesiąt lat może znacząco zwiększyć łączny dochód po zakończeniu pracy.
Dlaczego 5000 zł emerytury z ZUS dla wielu Polaków może być trudne do osiągnięcia
Wyliczenia pokazują jedną rzecz: aby otrzymywać świadczenie na poziomie 5000 zł z samego ZUS, trzeba przez wiele lat zarabiać wyraźnie więcej niż przeciętna płaca w gospodarce. Tymczasem kariera zawodowa większości osób wygląda inaczej. Pojawiają się okresy niższych dochodów, zmiany pracy, przerwy w aktywności zawodowej czy prowadzenie działalności gospodarczej z minimalnymi składkami. Dlatego eksperci od lat podkreślają, że przyszła emerytura powinna być budowana z kilku źródeł, a nie wyłącznie z jednego systemu.
Podstawa prawna i dokumenty
- ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
- komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące prognoz emerytalnych
- tablice dalszego trwania życia publikowane przez Główny Urząd Statystyczny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu