Ustawa anty-SLAPP przyjęta w Sejmie: ochrona przed pozwami za krytykę firm i polityków. Sprawdź, jak Cię ochroni

Sejm przyjął 11 czerwca 2026 r. ustawę anty-SLAPP, która chroni przed bezzasadnymi pozwami osoby uczestniczące w debacie publicznej – dziennikarzy, aktywistów, obywateli krytykujących firmy lub polityków. Sąd będzie mógł oddalić pozew już na wstępnym etapie, a przegrany powód zapłaci pełne koszty obrony i grzywnę do 100-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Skrót artykułu

Czym jest pozew SLAPP i dlaczego Cię dotyczy?

SLAPP to skrót od Strategic Lawsuits Against Public Participation – strategiczne pozwy przeciwko udziałowi społeczeństwa w debacie publicznej.

Jak to działa w praktyce? Skrytykowałeś na Facebooku firmę, która nielegalnie wycina las? Napisałeś artykuł o podejrzanych powiązaniach lokalnego polityka? Zgłosiłeś do prokuratury nadużycia w spółce komunalnej? I nagle dostajesz pozew o ochronę dóbr osobistych i żądanie przeprosin plus np. milion złotych odszkodowania.

Cel? Nie wygranie sprawy, ale zastraszenie Cię – wieloletni proces, koszty adwokata, stres. Większość ludzi wycofuje się z krytyki, bo nie stać ich na obronę i nie chce angażować się w spór. To właśnie efekt mrożący – zamiast walczyć o prawdę, ludzie milkną.

„Skala tego zjawiska systematycznie rośnie, a brak skutecznych mechanizmów ochrony sprawiał, że osoby zaangażowane w działalność społeczną, obywatelską lub dziennikarską ponosiły wysokie koszty obrony oraz ryzyko wieloletnich procesów" – wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie.

ZOBACZ TAKŻE: Local Content nie zadziała, a jeśli zadziała, to jeszcze gorzej [opinia]

Kto najczęściej składa pozwy SLAPP?

Duże korporacje – przeciwko dziennikarzom śledczym lub aktywistom ekologicznym.
Politycy – przeciwko osobom ujawniającym korupcję lub nepotyzm.
Deweloperzy – przeciwko mieszkańcom protestującym przeciw inwestycjom.
Instytucje publiczne – przeciwko obywatelom zgłaszającym nieprawidłowości.

Pozwy te często mają wygórowane żądania finansowe (np. milion złotych za jeden post na social mediach), są wielokrotnie składane wobec tej samej osoby za każdy osobny post lub celowo utrudniają prowadzenie sprawy (np. żądanie dokumentów trudnych do zdobycia).

ZOBACZ TAKŻE: Oszustwo żywnościowe stanie się przestępstwem. Rząd zaostrza prawo

Co zmienia nowa ustawa anty-SLAPP?

Szybkie oddalenie bezzasadnego pozwu

Sąd będzie mógł oddalić lub odrzucić pozew już na wstępnym etapie – jeśli uzna go za oczywiście bezzasadny lub stanowiący nadużycie prawa. Maksymalny termin na decyzję: 3 miesiące.

Powód musi udowodnić, że pozew NIE jest SLAPP-em

Jeśli pozwany podniesie zarzut oczywistej bezzasadności, powód będzie musiał wykazać, że jego pozew nie ma na celu ograniczenia debaty publicznej. To odwrócenie ciężaru dowodu.

Katalog wskaźników pozwu SLAPP

Sąd będzie oceniał, czy pozew ma cechy SLAPP, biorąc pod uwagę m.in.:

Wygórowane żądania finansowe;
Wielokrotne składanie podobnych pozwów;
Działania utrudniające obronę pozwanemu;
Brak rzeczywistego zamiaru dochodzenia roszczeń.

Kaucja na koszty procesu

Sąd może zobowiązać powoda do wpłaty kaucji na poczet kosztów obrony pozwanego.

Pełne koszty procesu dla przegrywającego

Powód, który przegra, zapłaci pełne koszty zastępstwa procesowego poniesione przez pozwanego – bez obecnie obowiązujących ograniczeń.

Grzywna do 100-krotności minimalnego wynagrodzenia

Za nadużywanie postępowań sądowych sąd może nałożyć na powoda grzywnę nawet do 100-krotności minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. to blisko 500 000 zł).

Publiczne przeprosiny

Sąd może zobowiązać powoda do publikacji informacji o przegranej sprawie na własny koszt – np. w gazecie lub na stronie internetowej.

Wsparcie NGO-sów

Organizacje pozarządowe będą mogły wspierać pozwanych i przedstawiać sądowi opinie eksperckie w sprawach dotyczących ochrony wolności debaty publicznej.

Ustawa anty-SLAPP - pytania i odpowiedzi

Czy ustawa anty-SLAPP już obowiązuje?

Nie. Sejm ją przyjął, teraz trafi do Prezydenta do podpisu. Prezydent musi ją podpisać i dopiero potem trafi do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie.