Zmiany w opiece nad seniorami od 4 sierpnia 2026 r. Gminy będą musiały pilnować jakości usług

Od 4 sierpnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 21 lipca 2026 r. Nowelizacja wprowadza obowiązek monitorowania jakości usług przez gminy, określa wymagania wobec opiekunów i zapowiada stworzenie jednolitych standardów opieki w całym kraju.

Gminy dostaną nowe zadanie. Będą kontrolować jakość opieki

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej ma poprawić jakość wsparcia udzielanego osobom starszym, chorym i z niepełnosprawnościami. Najważniejszą zmianą jest nałożenie na gminy obowiązku monitorowania i oceniania usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Samorządy będą musiały zbierać informacje o realizowanych usługach, analizować ich przebieg oraz sprawdzać, czy są one wykonywane w sposób bezpieczny, skuteczny i odpowiadający potrzebom podopiecznych. Jeżeli podczas kontroli zostaną wykryte nieprawidłowości, gmina będzie zobowiązana podjąć działania, które doprowadzą do ich usunięcia.

Koniec różnych zasad? Rząd wprowadzi jeden standard usług opiekuńczych

Ustawa przewiduje także wydanie rozporządzenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Określi ono standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, sposób wykonywania tych usług, zasady monitorowania i oceny ich jakości. Celem jest ujednolicenie opieki w całym kraju i zapewnienie, aby osoby korzystające z pomocy otrzymywały wsparcie na podobnym poziomie, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Zobacz także

Prezydent podpisał ustawę o bonie senioralnym. Nawet 2150 zł miesięcznie, ale nie wszyscy skorzystają od września

Kto może otrzymać usługi opiekuńcze?

Nowe przepisy nie zmieniają tego, kto może skorzystać z usług opiekuńczych, ale doprecyzowują zasady ich przyznawania. Pomoc przysługuje osobie, która ze względu na wiek, chorobę lub inne przyczyny wymaga wsparcia innych osób.

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze przysługują przede wszystkim osobie samotnej, która nie ma zapewnionej niezbędnej pomocy. Wsparcie może zostać przyznane także osobie, która ma rodzinę. Jest to możliwe wtedy, gdy bliscy - w tym małżonek mieszkający osobno, rodzice lub dzieci - nie są w stanie zapewnić jej potrzebnej opieki. W takiej sytuacji gmina może zdecydować o przyznaniu usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania.

Zobacz także

Rewolucja w usługach opiekuńczych dla seniorów. Nowe przepisy określą, na jaką pomoc można liczyć w domu

Na jaką pomoc będzie można liczyć? Oto zakres usług opiekuńczych

Nowelizacja doprecyzowuje również zakres usług opiekuńczych. Obejmują one przede wszystkim:

• pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych,
• pomoc w utrzymaniu higieny,
• pielęgnację zaleconą przez lekarza, która nie wymaga specjalistycznych kwalifikacji,
• wspieranie kontaktów z otoczeniem - w miarę możliwości.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze nadal będą przeznaczone dla osób wymagających pomocy dostosowanej do konkretnego schorzenia lub rodzaju niepełnosprawności i będą wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe.

Nie każdy będzie mógł zostać opiekunem. Nowe warunki od sierpnia

Zmiany dotyczą także osób świadczących usługi opiekuńcze. Opiekun będzie musiał:

• być pełnoletni,
• nie być członkiem najbliższej rodziny osoby, której świadczy pomoc,
• złożyć oświadczenie o zdolności psychofizycznej do wykonywania tej pracy,
• ukończyć szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

Podobne wymagania obejmą osoby świadczące usługi sąsiedzkie. Jeżeli nie ukończyły szkolenia z pierwszej pomocy, organizator usług będzie musiał je zorganizować. Taka osoba: musi mieszkać w najbliższej okolicy podopiecznego, musi zostać zaakceptowana przez podopiecznego, musi zostać zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich.

Decyzja z dokładnym zakresem pomocy. Co znajdzie się w dokumencie?

Przepisy wskazują również, że decyzja o przyznaniu usług opiekuńczych będzie określała: zakres usług, okres ich świadczenia, miejsce wykonywania pomocy. Ma to ułatwić zarówno kontrolę realizacji świadczeń, jak i dopasowanie pomocy do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby.

Nowe przepisy już od 4 sierpnia. Część osób dostanie czas na dostosowanie się

Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw 21 lipca 2026 r. i wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli na początku sierpnia 2026 r.

Przewidziano również przepisy przejściowe. Osoby już wykonujące usługi opiekuńcze będą miały miesiąc na złożenie wymaganego oświadczenia o zdolności psychofizycznej. Natomiast obowiązek ukończenia szkolenia z pierwszej pomocy będą mogły spełnić w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie nowych przepisów.