Zespół dr hab. Aleksandry Markiewicz z Zakładu Onkologii Translacyjnej Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUM opracował sposób wykrywania mutacji onkogennych w DNA oraz przewidział jego zastosowanie do oceny nowotworowego pochodzenia już pojedynczych komórek. To kolejne z rozwiązań zgłoszonych w ramach konkursu „Eureka! Odkrywamy polskie wynalazki” organizowanego przez Dziennik Gazetę Prawną.
Rozmaite nowotwory np. piersi tworzą guzy, które nawet po usunięciu, mogą nawracać i być niebezpieczne dla pacjentki. Oderwane od nich pojedyncze komórki nowotworowe przedostają się do układu krwionośnego i wraz z krwią wędrują w odległe obszary organizmu, gdzie się zatrzymują tworząc przerzuty. – Stąd po wycięciu guza szukamy we krwi komórek nowotworowych, jako informacji, czy nowotwór mógł właśnie wrócić, ale jest jeszcze zbyt mały, by został wykryty metodami obrazowymi, np. tomografią – mówi dr hab. Aleksandra Markiewicz.
Jak podkreśla badaczka, komórki nowotworowe występujące we krwi są bardzo rzadkie. - W próbce, którą się pobiera - około 5 mililitrów - znajdujemy ich kilka (lub tylko jedną) na 5 miliardów komórek. Stąd chcielibyśmy sprawdzić w tych komórkach obecność mutacji onkogennych, żeby potwierdzić czy są to prawdziwe komórki nowotworowe. Jest to istotne, jeśli decyzje terapeutyczne mają być podejmowane w oparciu o tak rzadkie komórki – mówi dr hab. Aleksandra Markiewicz.
Stosując nowoopracowane rozwiązanie naukowcy wychwytują krążące we krwi komórki nowotworowe, następnie powielają ich genom wielokrotnie, żeby uzyskać odpowiednią ilość materiału do badań. Następnie przeprowadzane jest namnażanie pojedynczego genu, zawierającego miejsce z potencjalną mutacją często występującą w raku piersi. W niektórych przypadkach taka mutacja może odpowiadać za wrażliwość nowotworu na leki, które mogą zostać podane pacjentce.
-Nie ma jeszcze badań klinicznych, które pokazują, że na podstawie mutacji w krążących we krwi komórek nowotworowych możemy dobrze dobrać terapię. Tak jest w przypadku analizy sekwencji mutacji w guzach, a krążące komórki nowotworowe to jeszcze nowa dziedzina – podkreśla badaczka z Gdańska.
Obecnie w panelu diagnostycznym znajdują się 32 mutacje w sześciu genach. - Bardzo byśmy chcieli poszerzyć ten panel, bo im więcej mutacji uwzględnimy, tym prawdopodobieństwo, że prawidłowo zaklasyfikujemy komórkę jako nowotworową, a nie przypadkowo wyizolowaną normalną będzie wyższa – mówi dr hab. Aleksandra Markiewicz.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu