Wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski, wspominając zmarłego w poniedziałek Andrzeja Stelmachowskiego, podkreślił jego gigantyczną rolę w tworzeniu Senatu - nowej instytucji demokracji w Polsce. Stelmachowski był marszałkiem Senatu I kadencji.

Romaszewski przypomniał we wtorkowej rozmowie z PAP, że w 1989 r. po czerwcowych wyborach budowanie Senatu zaczynało się prawie od zera. "Senatorowie byli wybrani, ale nie było personelu, nie było procedur, regulaminu, żadnej kancelarii. To wszystko się wtedy budowało i to na pewno była zasługa Stelmachowskiego, że to się udało" - podkreślił.

Zdaniem wicemarszałka Senat I kadencji różnił się od dzisiejszej Izby Wyższej. "Był bardzo zwrócony ku społeczeństwu. Miał m.in. swoje biuro interwencji, do którego ludzie się zwracali ze swoimi krzywdami i Senat podejmował w ich sprawie interwencje, badał te sprawy" - zaznaczył.

Jak dodał, "podstawowa działalność ówczesnego Senatu była niewątpliwie fascynująca, bo trzeba było tworzyć prawo państwa demokratycznego, prawo którego nie było, od samego początku".

"Od ustaw ustalających godło państwa i jego nazwę, poprzez prawo do informacji, podstawowe zmiany w kodeksach karnych, a także ustalenie, że w Polsce istnieje takie pojęcie, jak własność" - wymienił Romaszewski, który również zasiadał w Senacie I kadencji.

Wspominał, że w tamtym okresie budowania państwa demokratycznego w komisjach senackich i na posiedzeniach plenarnych Senatu toczyły się niezwykle interesujące dyskusje.

Zmarły w poniedziałek wieczorem Andrzej Stelmachowski był w 1989 r. jednym z inicjatorów Okrągłego Stołu ze strony "Solidarności"

W opinii Romaszewskiego marszałek Stelmachowski miał ogromny wpływ na to, że te dyskusje przebiegały merytorycznie. "Budował atmosferę kompromisu i koncyliacji. Jego główną intencją było to, by spory dotyczyły kwestii merytorycznych, a nie wkraczały w obszar zwyczajnej awantury o charakterze osobistym" - mówił.

Zmarły w poniedziałek wieczorem Andrzej Stelmachowski był w 1989 r. jednym z inicjatorów Okrągłego Stołu ze strony "Solidarności" i uczestnikiem - jako współprzewodniczący podzespołu ds. rolnictwa - jego obrad plenarnych i prac zespołowych.

W latach 1989-1991 piastował stanowisko marszałka Senatu RP I kadencji, a w latach 1991-1992 ministra edukacji narodowej w rządzie Jana Olszewskiego.

Od lutego 1990 do 11 maja 2008 r. prof. Stelmachowski był prezesem Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" w Warszawie. W marcu 2007 roku został doradcą prezydenta Lecha Kaczyńskiego ds. Polonii.