Prawo o ruchu drogowym reguluje zasady przyznawania oraz korzystania z kart parkingowych. Zobacz, jakie kryteria musisz spełnić, żeby legalnie parkować na tzw. kopertach, nie stosować się do 9 popularnych znaków zakazu oraz jakie mandaty grożą za naruszenie przepisów.
Dla kogo karta parkingowa w 2026 roku? Kluczowe kryteria i grupy uprawnionych
Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania karty parkingowej. Kluczowe jest wykazanie, że dana osoba posiada znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.
Zgodnie z art. 8 ust. 3a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dokument ten może zostać wydany wyłącznie określonym grupom odbiorców. Komu?
- Osobom pełnoletnim ze znacznym stopniem niepełnosprawności, u których w orzeczeniu wskazano spełnienie przesłanki o ograniczonej mobilności.
- Osobom pełnoletnim z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, pod warunkiem, że przyczyna niepełnosprawności została oznaczona konkretnym kodem medycznym.
- Dzieciom i młodzieży do ukończenia 16. roku życia, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze stwierdzonymi znacznymi trudnościami w samodzielnym przemieszczaniu się.
- Placówkom opiekuńczym, rehabilitacyjnym i edukacyjnym, które zajmują się opieka, rehabilitacją bądź edukacją osób z niepełnosprawnościami i wykorzystują własne pojazdy do ich regularnego transportu.
Kody i symbole w orzeczeniu: Bez nich zespół odrzuci wniosek o kartę parkingową
Nawet jeśli dana osoba zmaga się z ciężką chorobą przewlekłą i posiada orzeczenie o niepełnosprawności, brak odpowiedniego symbolu przyczyny niepełnosprawności w oficjalnym dokumencie uniemożliwi uzyskanie karty. Dlaczego? Do karty parkingowej uprawnione są wyłącznie osoby, u których zdiagnozowano schorzenia wywierające bezpośredni wpływ na sprawność ruchową lub orientację w przestrzeni. Na orzeczeniu wymagane jest posiadanie jednego z poniższych kodów:
- 04-O – choroby narządu wzroku,
- 05-R – upośledzenie narządu ruchu,
- 10-N – choroby o podłożu neurologicznym,
- 07-S – choroby układu krążenia lub oddechowego (uprawniające do karty w określonych przypadkach prawnych przy łącznym spełnieniu kryteriów ruchowych).
Dodatkowo, w punkcie 9 orzeczenia (tzw. wskazania dotyczące ulg i uprawnień) musi widnieć jednoznaczny wpis: „wymaga / spełnia przesłanki do wydania karty parkingowej”. Brak tego zapisu zamyka drogę do odebrania karty parkingowej.
Jak długo ważna jest karta parkingowa?
Karta parkingowa jest dokumentem terminowym. Art. 8 ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym określa precyzyjnie czas obowiązywania dokumentu:
- Osoby fizyczne (dorośli i dzieci): Karta wydawana jest na okres ważności samego orzeczenia o niepełnosprawności, jednak nie dłużej niż na 5 lat. Po upływie tego czasu konieczne jest ponowne przejście procedury i złożenie wniosku.
- Placówki opiekuńczo-rehabilitacyjne: W przypadku podmiotów prawnych transportujących podopiecznych, dokument wydaje się na okres do 3 lat, pod warunkiem, że pojazd pozostaje zarejestrowany na daną placówkę.
Procedura krok po kroku: Jak uzyskać kartę parkingową w 2026 roku?
Żeby otrzymać kartę parkingową, należy przygotować odpowiedni zestaw dokumentów i zgłosić się do właściwego miejscowo Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PZON).
Wymagane dokumenty:
- Wypełniony czytelnie wniosek o wydanie karty parkingowej.
- Oryginał prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności (do wglądu).
- Aktualna fotografia o wymiarach 35 45 mm (odzwierciedlająca wizerunek osoby bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami, analogicznie jak do dowodu osobistego).
- Dowód uiszczenia opłaty za wydanie karty (koszt wynosi 21 zł).
- Oświadczenie o posiadaniu prawa do reprezentowania osoby niepełnoletniej lub ubezwłasnowolnionej (jeśli dotyczy).
Uwaga! Po złożeniu kompletnego wniosku organ ma 30 dni na weryfikację dokumentów i przygotowanie spersonalizowanej karty.
Przywileje kierowcy: Uprawnienie do ignorowania 9 znaków zakazu
Dla większości kierowców karta kojarzy się wyłącznie z prawem do pozostawienia samochodu na tzw. kopercie, czyli niebieskich miejscach postojowych (oznaczonych znakiem pionowym D-18a z tabliczką T-29 i poziomym P-24). W rzeczywistości katalog uprawnień jest znacznie szerszy.
Posiadacz karty parkingowej (bądź kierowca, który w danym momencie przewozi osobę legitymującą się takim dokumentem) ma prawo, przy zachowaniu szczególnej ostrożności, nie stosować się do 9 konkretnych znaków zakazu. Jakich?
- B-1 – zakaz ruchu w obu kierunkach,
- B-3 – zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych,
- B-3a – zakaz wjazdu autobusów,
- B-4 – zakaz wjazdu motocykli,
- B-10 – zakaz wjazdu motorowerów,
- B-35 – zakaz postoju,
- B-37 – zakaz postoju w dni nieparzyste,
- B-38 – zakaz postoju w dni parzyste,
- B-39 – strefa ograniczonego postoju.
Praktyczne przykłady zastosowania przepisów na drodze:
- PRZYKŁAD 1: Pan Marek przewozi żonę posiadającą kartę parkingową (choroba neurologiczna, kod 10-N). Muszą dostarczyć dokumenty do urzędu miejskiego, przed którym stoi znak B-35 (zakaz postoju). Pan Marek zatrzymuje auto bezpośrednio pod wejściem na 15 minut, aby pomóc żonie wysiąść. Dzięki umieszczonej za przednią szybą karcie parkingowej działanie to jest w pełni legalne.
- PRZYKŁAD 2: Pani Karolina (poruszająca się na wózku, kod 05-R) dojeżdża do specjalistycznej przychodni. Dojazd do placówki objęty jest znakiem B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach) z tabliczką "Nie dotyczy mieszkańców". Pani Karolina może legalnie wjechać w tę ulicę i zaparkować pod placówką medyczną.
Ważne zastrzeżenie: Karta parkingowa nie zwalnia z obowiązku stosowania się do znaku B-2 (zakaz wjazdu), znaku B-36 (zakaz zatrzymywania się) ani do sygnałów świetlnych i poleceń wydawanych przez osoby kierujące ruchem.
Parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania: Płatne czy za darmo?
Nie istnieje ustawowe zwolnienie posiadaczy karty parkingowej z opłat w Strefie Płatnego Parkowania. Niemniej, zgodnie ze standardami przyjętymi w większości polskich miast, postój na wyznaczonym miejscu dla osób z niepełnosprawnościami w strefie płatnej jest bezpłatny. Wymagane jest jednak prawidłowe wyeksponowanie karty parkingowej.
Surowe kary za nielegalne korzystanie z karty parkingowej
Policja oraz straż miejska kładą nacisk na zwalczanie przypadków nielegalnego używania kart parkingowych. Używanie dokumentu należącego do zmarłego członka rodziny lub parkowanie na "kopercie" bez obecności właściciela karty jest traktowane jako wykroczenie.
Tabela sankcji i mandatów karnych:
Przewinienie / Wykroczenie | Mandat karny | Punkty karne | Sankcje |
Parkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych bez uprawnień | 800 zł | 6 pkt | Odholowanie pojazdu na koszt właściciela |
Posługiwanie się kartą parkingową bez obecności osoby uprawnionej | 1 200 zł | 6 pkt | Zabezpieczenie karty i wniosek do sądu |
Samowolne posługiwanie się sfałszowaną lub podrobioną kartą | Postępowanie karne | – | Art. 270 Kk (kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności) |
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czy karta parkingowa jest przypisana do konkretnego samochodu?
Nie. Karta parkingowa jest dokumentem imiennym przypisanym do konkretnej osoby fizycznej (lub placówki). Można z niej korzystać w dowolnym pojeździe, którym w danym momencie podróżuje osoba z niepełnosprawnością – zarówno jako kierowca, jak i jako pasażer.
2. Co zrobić w przypadku zgubienia lub kradzieży karty parkingowej?
Należy niezwłocznie zgłosić ten fakt do organu, który wydał dokument (PZON). Po złożeniu oświadczenia o utracie karty pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz wniesieniu opłaty, wydawany jest nowy dokument z nowym numerem seryjnym.
3. Jak prawidłowo wyeksponować kartę w pojeździe?
Karta musi być umieszczona za przednią szybą samochodu w przedniej części deski rozdzielczej. Dokument należy ułożyć w sposób umożliwiający odczytanie jego numeru, daty ważności oraz organu wydającego bez konieczności otwierania pojazdu.
4. Czy po śmierci właściciela rodzina może oddać kartę?
Tak, w przypadku śmierci osoby uprawnionej, karta parkingowa wygasa z mocy prawa. Członkowie rodziny mają obowiązek zwrócić dokument do właściwego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Dalsze posługiwanie się kartą osoby zmarłej stanowi przestępstwo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu