Polska reprezentacja w przestrzeni kosmicznej właśnie znacząco się powiększyła. Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) ogłosiła najnowsze wydania oficjalnego biuletynu nazewnictwa obiektów Układu Słonecznego. Wśród wyróżnionych badaczy z całego świata znalazło się aż pięcioro naukowców z Polski, których nazwiska na zawsze wpisały się w mapę kosmosu.
W lipcu ukazały się dwa wydania biuletynu Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) poświęconego nazwom obiektów w Układzie Słonecznym, zatytułowanego „WGSBN Bulletin”, od nazwy grupy roboczej w strukturach IAU, zajmującej się tym zagadnieniem (grupa o nazwie: Working Group Small Bodies Nomenclature).
Tym razem w nazewnictwie planetoid skupiono się głównie na nazwiskach astronomów i innych naukowców z różnych krajów. Wyróżniono w ten sposób także pięcioro badaczy z Polski i jedną Argentynkę, która obecnie pracuje w Polsce.
Badaczka kraterów meteorytowych z własną planetoidą
Swoją planetoidę uzyskała Anna Łosiak (ur. 1982), geolożka planetarna z Instytutu Nauk Geologicznych PAN. Jej badania skupiają się na kraterach meteorytowych na Ziemi i innych ciałach niebieskich. Ostatnio zaangażowała się w próbę stworzenia Centrum Nauki Impakt Morasko w pobliżu kraterów meteorytowych Morasko w Poznaniu.
Planetoida (20160) Annałosiak znana była do tej pory pod oznaczeniem 1996 TH42. Została odkryta 8 października 1996 roku w Obserwatorium La Silla w Chile. Odkrywcą jest belgijski astronom Eric Wlter Elst (1936-2022), który ma na swoim koncie odkrycie kilku tysięcy planetoid co plasuje go w czołówce odkrywców indywidualnych tego rodzaju obiektów.
Fizyka planetoid i program LINEAR: Sukces Emila Wilawera
Kolejną „polską” planetoidą poszczycić może się Emil Wilawer (ur. 1993). To polski astronom zajmujący się fizycznymi właściwościami planetoid. Specjalizuje się w określaniu krzywych fazowych planetoid na podstawie gęstych krzywych blasku i rozproszonych danych z przeglądów takich, jak Gaia.
Asteroida (20322) Emilwilawer znana była pod oznaczeniem 1998 HZ20. Odkryto ją 20 kwietnia 1998 roku w obserwatorium w pobliżu Socorro w USA, w ramach amerykańskiego programu Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR).
Badania nad efektem Jarkowskiego: Karolina Jadwiga Dziadura w gronie wyróżnionych
Karolina Jadwiga Dziadura (ur. 1995) to z kolei polska astronomka, która w 2024 roku uzyskała doktorat z astronomii planetarnej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej badania dotyczą efektu Jarkowskiego (zjawiska związanego z pochłanianiem i wypromieniowywaniem ciepła przez wirujące planetoidy, co wpływa na prędkość orbitalną obiektu). Bada też gęstości planetoid, a na podstawie zakryć gwiazd przez planetoidy i danych fotometrycznych ustala ich rozmiary, obrót, kształty.
Planetoida (20446) Karolinadziadura, nosząca też oznaczenie 1999 JB80, została odkryta 14 maja 1999 roku przez program LINEAR.
Dynamika kosmiczna i misje DART oraz Hera: Krzysztof Langer
Kolejnym Polakiem uhonorowanym wśród planetoid jest Krzysztof Langer (ur. 1989). Jest to polski astronom zajmujący się dynamiką planetoid, np. badaniami planetoidy podwójnej Didymos-Dimorphos w ramach misji DART i Hera.
Planetoida (20459) Krzysztoflangner znana jest od 9 września 1999 roku dzięki projektowi LINEAR.
Obserwacje w Arizonie: Monika Kamińska doceniona przez IAU
Monika Kamińska (ur. 1982) to z kolei polska astronomka pracująca na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od wielu lat zajmuje się obserwacjami asteroid. Obecnie w szczególności odpowiada za obserwacje prowadzone Teleskopem Romana Baranowskiego (Poznański Teleskop Spektroskopowy 2) w Winer Observatory w Arizonie (USA)
Asteroida (20551) Monikakamińska, inne oznaczenie 1999 RE112, została odkryta przez program LINEAR 9 września 1999 roku.
Z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza i jego Instytutem Obserwatorium Astronomicznym UAM związana jest także Milagros Rita Colazo. To Argentynka zajmująca się naukami planetarnymi, która obroniła doktorat w 2023 roku na Narodowym Uniwersytecie Cordoby, a obecnie jest na stażu podoktorskim w Poznaniu. Zajmuje się analizami krzywych fazowych planetoid (czyli wykresów pokazujących, jak zmienia się jasność planetoidy w zależności od kąta fazowego, czyli kąta między Słońcem, planetoidą, a Ziemią), fotometrią i wielkimi przeglądami nieba, takimi jak rozpoczynający się LSSTT.
Planetoida (20280) Colazo, znana pod oznaczeniem 1998 FQ49, została odkryta 30 marca 1998 roku w ramach programu LINEAR.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu