Co może zrobić pracownik, jeżeli szef poinformuje go nagle, że dotychczasowe godziny pracy ulegają zmianie? Czy może zaprotestować albo się nie zgodzić? Wyjaśniamy, jak wygląda sytuacja.
Na jednym z forów internetowych pojawiło się pytanie o to, czy pracodawca może bez wcześniejszych uzgodnień zmienić pracownikowi godziny pracy. Czy w takiej sytuacji jesteśmy z góry skazani na porażkę? A może możemy się postawić szefowi i nie wyrazić zgody na zmianę?
Zmiana godzin pracy bez naszej zgody. Co na ten temat mówi prawo pracy?
Pracownik, który został postawiony przed faktem dokonanym i nie mógł wcześniej się wypowiedzieć, nie jest bez szans podczas rozmowy z szefem. Pracodawca może oczywiście zmieniać godziny w grafiku, ale tylko w granicach umowy, regulaminu pracy, obowiązującego systemu czasu pracy oraz przepisów o odpoczynku, harmonogramach i szczególnej ochronie pracowników.
Z pomocą przyjdzie Kodeks pracy, ale także umowa z pracodawcą. Ratunku może także szukać w przepisach wewnętrznych obowiązujących w danym zakładzie pracy, regulaminie pracy, układzie zbiorowym pracy lub obwieszczeniu. Wszystkie zasady reguluje art. 150 paragraf 1 Kodeksu pracy, w którym zawarte są systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe.
Państwowa Inspekcja Pracy zwraca uwagę, że jeżeli zmianie ulega jedynie rozkład czasu pracy w ramach obowiązującego systemu czasu pracy, pracodawca co do zasady może wprowadzić taką zmianę bez konieczności uzyskania zgody pracownika.
To warto sprawdzić przed rozmową z szefem
Zanim więc pracownik wykona jakikolwiek ruch, powinien sprawdzić, jaki system czasu pracy go obowiązuje. Ważne jest, czy pracuje według stałego rozkładu, jaki jest okres rozliczeniowy i czy w umowie wpisane zostały konkretne godziny pracy.
Inaczej z punktu prawa oceniana będzie jednorazowa zmiana godzin pracy w grafiku w systemie zmianowym, a inaczej trwała zmiana godzin pracy pracownikowi, który w umowie lub w indywidualnym porozumieniu miał zagwarantowane konkretne godziny czasu pracy.
W tym drugim przypadku, jak zaznacza PIP, zmiana godzin pracy może wymagać porozumienia stron albo zastosowania wypowiedzenia zmieniającego.
Warto pamiętać, że zgodnie z art. 129 Kodeksu pracy czas pracy nie może co do zasady przekraczać 8 godzin dziennie i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Co może zrobić pracownik, jeżeli nowe godziny pracy mu nie odpowiadają?
Warto pamiętać, że w przypadku zmiany godzin pracy przez pracodawcę pracownik może poprosić w formie pisemnej o wskazanie podstawy zmiany godzin pracy oraz o przekazanie aktualnego grafiku w formie papierowej lub elektronicznej. Mając te dokumenty, pracownik powinien sprawdzić swoją umowę i zawarty w niej zakres obowiązków, a także regulamin pracy danej firmy, informacje o warunkach zatrudnienia i ewentualne wcześniejsze pisemne ustalenia co do godzin pracy.
A co jeśli nowe godziny pracy są z jakichś przyczyn nie do pogodzenia na przykład z drugim zatrudnieniem? Wówczas dobrym rozwiązaniem będzie złożenie wniosku o indywidualny rozkład czasu pracy. Warto w nim zawrzeć informację, w jakich godzinach możemy świadczyć pracę i dlaczego funkcjonował poprzedni rozkład czasu pracy. Pracownik powinien także podkreślić, że nie odmawia świadczenia pracy i wykonywania swoich obowiązków, ale prosi o organizacyjne rozwiązanie umożliwiające dalszą współpracę.
Jeśli pracownik czuje, że zmiana godzin pracy ma popchnąć go do złożenia wypowiedzenia, absolutnie nie powinien ulegać takiej presji. Jeśli pracodawca chce wypowiedzieć z różnych przyczyn umowę, musi zastosować odpowiedni tryb. Pracownik ma również możliwość złożenia skargi do Państwowej Inspekcji Pracy w razie, gdyby pracodawca naruszał harmonogram, czas odpoczynku, nadgodzin, pracy w nocy osoby niepełnosprawnej czy innych przepisów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu