To ogromna zmiana dla milionów kobiet w Polsce. Tradycyjna cytologia odchodzi do lamusa, a zastąpi ją bardziej czuły i dokładny test HPV HR. Pacjentki będą mogły skorzystać z nowego badania już od 1 sierpnia. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że to rewolucja w badaniach przesiewowych, która pozwoli na wcześniejsze wykrycie zagrożeń związanych z rakiem szyjki macicy.
Ministerstwo Zdrowia skierowało już do publikacji nowelizację rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Zakłada ona historyczną dla kobiet w Polsce zmianę. Klasyczna cytologia przestanie być podstawowym badaniem wykonywanym jako profilaktyczne w wykrywaniu raka szyjki macicy. Jak zaznacza MZ to kolejny wdrażania nowoczesnego modelu skriningu opartego na badaniach HPV.
Pierwotnie, jak przypomina Rynek Zdrowia, zmiana miała wejść w życie w czerwcu 2026 roku. Tak się jednak nie stało i w resorcie zdrowia podjęto decyzję o przesunięciu wejścia w życie programu o dwa miesiące. Dzięki temu pacjentki od 1 sierpnia 2026 roku będą mogły skorzystać z nowoczesnej metody badania finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Resort zdrowia daje lekarzom czas na przygotowanie się do zmian
Ministerstwo Zdrowia przewidziało czas na dostosowanie się do nowych zasad. Przychodnie i gabinety lekarskie mają miesiąc. To ważne, bo materiał pobrany od pacjentek, które wykonały cytologię przed wejściem w życie nowych przepisów, zostanie zbadany według „starych” zasad. Okres przejściowy nie może jednak trwać dłużej niż do końca sierpnia tego roku.
Czym różni się test HPV od klasycznej cytologii? Wyjaśniamy
Zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia sprawiają, że od początku sierpnia tego roku podstawowym badaniem przesiewowym dla kobiet w wieku 25-64 lata finansowanym przez NFZ będzie test HPV HR. Jest to badanie molekularne, które służy do wykrywania obecności materiału genetycznego wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) typu wysokiego ryzyka onkologicznego w komórkach pobranych z szyjki macicy.
To ważna zmiana dla kobiet, bo badanie to jest o wiele dokładniejsze od klasycznej cytologii i pozwala zidentyfikować zakażenie, zanim pojawią się jakiekolwiek zmiany komórkowe. Dzięki wcześniejszemu wykryciu zagrożenia możliwe będzie szybsze podjęcie działań profilaktycznych.
Jeśli więc badanie wykaże obecność wirusa HPV, lekarz zleci wykonanie cytologii na podłożu płynnym (LBC), która pozwala dokładnie określić nieprawidłowe zmiany w komórkach szyjki macicy.
Jeśli pacjentki uzyskają ujemny wynik testu HPV HR, kolejne badanie na NFZ będą mogły wykonać co 5 lat, bo nie będą w grupie podwyższonego ryzyka. NFZ będzie częściej finansował badania kontrole dla kobiet z pozytywnym wynikiem testu HPV lub przyjmujących leki immunosupresyjne. Wówczas lekarz będzie mógł zlecić kontrolę co 3 lata, a w skrajnych przypadkach nawet co 12 miesięcy. Będzie to uzależnione od indywidualnych wskazań.
Rak szyjki macicy jednym z najczęstszych nowotworów u kobiet
Z informacji resortu zdrowia zmiana w badaniach profilaktycznych objąć może 10,2 mln kobiet, które kwalifikują się do finansowanego przez NFZ Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. W Polsce jest to wciąż jeden z najczęściej występujących u kobiet nowotworów złośliwych. Co roku umiera z tego powodu ok. 1,5 tys. kobiet, co przekłada się na 7,8 zgonów na 100 tys. kobiet rocznie. Statystyki są bezlitosne i pokazują, że co roku wstrząsającą diagnozę raka szyjki macicy otrzymuje 2,7 tys. kobiet.
Jak wynika z informacji Ministerstwa Zdrowia, mediana wieku zachorowania wynosi 60 lat. Największa liczba zgonów dotyka kobiet w wieku 50 lat i starszych. Resort zdrowia ma nadzieję, że nowe badania przesiewowe pozytywnie wpłyną na zmiany w tych zatrważających statystykach.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu