Twoje prawo

Świadczenia rodzinne to grupa świadczeń, które wypłacane są z budżetu państwa, a niekiedy także i gminy, w celu częściowego pokrycia wydatków na utrzymanie dzieci i opieki nad członkami rodziny. Prawo do świadczeń przysługuje różnym podmiotom, po spełnieniu odmiennych warunków, a wypłacane są one na niejednakowych zasadach. Uporządkujmy informacje.

Pracuje na pełen etat, uczciwie odprowadza podatki i składki, terminowo płaci zasądzone alimenty – a mimo to nie może liczyć na żadne wsparcie ze strony państwa. Historia jednego z obywateli, który postanowił upomnieć się o systemowe rozwiązanie problemu, trafiła aż do Rzecznika Praw Obywatelskich. Odpowiedź ministerstwa pracy pokazuje, jak głęboka jest luka w polskim systemie pomocy społecznej.

Po śmierci właściciela rachunku dostęp do jego pieniędzy zostaje ograniczony, a udzielone wcześniej pełnomocnictwa tracą ważność. Nie zawsze jednak wszystkie oszczędności muszą trafić do masy spadkowej. Dzięki dyspozycji wkładem na wypadek śmierci wskazani członkowie rodziny mogą otrzymać pieniądze bez czekania na zakończenie formalności spadkowych.

Już z początkiem września startuje program „Maluszkowe”. Jednorazowa zapomoga wyniesie od 1000 zł do nawet 10 tys. złotych. Dochód rodziny nie ma znaczenia, wystarczy spełnić dwa warunki. Najwyższa zapomoga będzie przysługiwać na trzecie i kolejne dziecko w rodzinie.

Własny prąd w bloku nie musi oznaczać inwestycji całej wspólnoty mieszkaniowej. Niewielki zestaw fotowoltaiczny zamontowany na odpowiednio nasłonecznionym balkonie może ograniczyć roczne wydatki na energię nawet o kilkaset złotych. W najbardziej korzystnym wariancie oszczędności sięgają około 757 zł, a koszt instalacji może zwrócić się po nieco ponad trzech latach.

Wycięcie drzewa z własnej działki może wymagać zgłoszenia, zezwolenia albo w ogóle nie wymagać formalności. W 2026 r. kluczowe są przede wszystkim gatunek drzewa i obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm. Ustawa przewiduje trzy podstawowe limity: 50, 65 i 80 cm. Trzeba też sprawdzić, czy wycinka nie naruszy przepisów dotyczących ochrony gatunkowej, zabytków lub terenów chronionych. Błąd może oznaczać wysoką karę administracyjną.

Od września część pracujących emerytów będzie musiała uważniej pilnować wysokości swoich zarobków. ZUS obniża dwa kluczowe limity przychodu, po których świadczenie może zostać zmniejszone albo zawieszone. W określonych przypadkach konsekwencje mogą dotyczyć również dodatkowych świadczeń, ale nie działa tu prosty automat.

Na pierwszy rzut oka to jeden z najbardziej naturalnych gestów w rodzinie: rodzice przekazują dziecku mieszkanie, pieniądze albo działkę, chcąc „ułatwić start w dorosłość” i zabezpieczyć przyszłość. W praktyce jednak darowizna nie zawsze oznacza definitywne rozstanie z majątkiem. W określonych sytuacjach może wrócić do gry, i to ze zdwojoną siłą.

Przelew pieniędzy z prywatnego konta na wspólny rachunek małżonków nie jest darowizną i nie trzeba go zgłaszać do urzędu skarbowego – potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Fiskus wyjaśnił, że w takiej sytuacji nie dochodzi do wzbogacenia drugiego małżonka, a więc nie powstaje obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Zasiłek dla bezrobotnych, nazywany często potocznie „kuroniówką”, to świadczenie, które przysługuje osobom niepracującym i zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotni. Najważniejszym jego celem jest realna pomoc finansowa do czasu powrotu do aktywności zawodowej. Sprawdź, co powinieneś o nim wiedzieć.

Osoby, które przed 1999 r. przerwały pracę lub korzystały z urlopu wychowawczego, powinny sprawdzić, czy ZUS prawidłowo uwzględnił cały okres opieki nad dzieckiem przy ustalaniu kapitału początkowego. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Jeżeli część dokumentacji nie trafiła wcześniej do Zakładu albo okres został rozliczony na mniej korzystnych zasadach, możliwe jest ponowne ustalenie kapitału, a w przypadku emerytów także przeliczenie świadczenia. Sama okoliczność posiadania dorosłych dzieci nie daje jednak automatycznego prawa do podwyżki.

Rodzice pobierający 800 plus mają od 2027 r. muszą liczyć się ze zmiany w związku z corocznym obowiązkiem związanym ze świadczeniem. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt, zgodnie z którym ZUS zmieni postępowanie w sprawie zasiłku. Nowe rozwiązanie nie jest jednak jeszcze obowiązującym prawem.

Gazociąg, linia wysokiego napięcia albo słup energetyczny na prywatnej działce mogą przez lata pozostawać czymś, z czym właściciel po prostu się godzi. Coraz częściej okazuje się jednak, że taka infrastruktura może mieć wymierną wartość w sporze z operatorem. Jeśli urządzenia ograniczają zabudowę, obniżają wartość nieruchomości albo zajmują istotną część gruntu bez odpowiednio uregulowanego tytułu prawnego, właściciel może mieć podstawy do roszczeń. W konkretnych sprawach wynagrodzenia sięgały już setek tysięcy złotych.