Projekt ustawy praworządnościowej został wpisany do wykazu prac rządu

prawo oskarżenie młotek
Ministerstwo Sprawiedliwości wpisało projekt ustawy przywracającej praworządność do wykazu prac rząduShutterstock
14 października 2025

Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) wpisało projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025 (nr: UPRO2) do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Chodzi o kwestię tzw. neosędziów.

To pierwszy krok na drodze do przyjęcia przez rząd tzw. ustawy praworządnościowej. Następnym będzie skierowanie gotowego już projektu do konsultacji, opiniowania i uzgodnień.

Co jest celem ustawy praworządnościowej?

Głównym celem rozwiązań przygotowanych przez MS jest zażegnanie kryzysu w wymiarze sprawiedliwości. Resort chce też zagwarantować obywatelom, że żaden wyrok nie będzie podważany z powodu jego wydania przez tzw. neosędziego, czyli osobę powołaną na stanowisko przez Krajową Radę Sądownictwa po 2018 r.

Z danych przedstawionych przez resort wynika, że do tej pory państwo polskie z tytułu odszkodowań lub ugód dla osób pozywających Polskę w związku z tą sprawą wypłaciło już ponad 5 mln zł. Łącznie ta kwota może wynieść nawet 50 mln zł.

Neosędziowie podzieleni na grupy

Choć minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zaprezentował projekt ustawy jako „kompromis”, to przewidziane w nim rozwiązania są bliźniaczo podobne do tego, co kilka miesięcy wcześniej przedstawiał Adam Bodnar. Chodzi przede wszystkim o utrzymanie – krytykowanego wielokrotnie – mechanizmu dzielenia neosędziów na trzy grupy:

  • grupa zielona - sędziowie powołani przez neoKRS bezpośrednio po Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (ok. 1100 osób). Te osoby staną się automatycznie sędziami, pomimo procedowania ich nominacji przez neoKRS;
  • grupa żółta - sędziowie awansowani przez neoKRS - zostaną w obecnym sądzie na dwuletnią delegację, w jej trakcie będą mogli przystąpić ponownie do konkursu na zajmowane przez siebie stanowisko;
  • grupa czerwona - osoby, które przed powołaniem na urząd sędziego pracowały jako przedstawiciele innych zawodów prawniczych. Te osoby będą mogły pracować jako referendarze sądowi.

Naprawianie praworządności w Sądzie Najwyższym

Jednocześnie z opublikowanych właśnie założeń do projektu ustawy oraz z samych projektowanych przepisów, których treść poznaliśmy kilka dni wcześniej, jasno wynika, że ten podział nie będzie dotyczył osób zasiadających w Sądzie Najwyższym. Zdaniem ministra Żurka nie zasługują oni na dalsze orzekanie, dlatego będą musieli powrócić na swoje dawne stanowiska pracy.

W odniesieniu do SN w projekcie przewidziano również „zmiany obejmujące zniesienie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, zmianę sposobu wyłaniania sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego oraz zniesienie instytucji skargi nadzwyczajnej”.   

Etap legislacyjny: projekt ustawy wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: GazetaPrawna.pl / Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.