Pierwsi pracownicy Jastrzębskiej Spółki Węglowej otrzymują już wysokie odprawy finansowane w ramach programu osłonowego dla sektora górniczego. W niektórych przypadkach świadczenia sięgają około 170 tys. zł netto. Tym razem jednak państwo wprowadziło znacznie bardziej restrykcyjne zasady niż w poprzednich programach. Osoby ubiegające się o wsparcie będą szczegółowo weryfikowane, a część pracowników może zostać całkowicie wykluczona z programu.
Jak informuje „Rzeczpospolita”, w Jastrzębskiej Spółce Węglowej rozpoczęły się wypłaty jednorazowych odpraw dla pracowników decydujących się na zakończenie zatrudnienia. Program stanowi jeden z elementów osłonowych przewidzianych dla sektora węglowego, który od kilku lat mierzy się z koniecznością ograniczania zatrudnienia i dostosowywania działalności do zmieniających się realiów gospodarczych.
Co istotne, z odpraw mogą korzystać nie tylko osoby zatrudnione bezpośrednio przy wydobyciu węgla. Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, świadczenia obejmują również pracowników administracyjnych, w tym sekretarki oraz osoby wykonujące zadania biurowe. Oznacza to, że program ma znacznie szerszy zakres niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Urlopy górnicze dla ponad trzech tysięcy osób
Drugim filarem programu są tzw. urlopy górnicze. Z rozwiązania ma skorzystać ponad 3 tys. pracowników, którym do uzyskania uprawnień emerytalnych pozostało od czterech do pięciu lat.
W okresie przebywania na urlopie górniczym pracownicy nie wykonują obowiązków zawodowych, lecz nadal otrzymują świadczenie finansowe. Jego wysokość wynosi 80 proc. miesięcznego wynagrodzenia, obliczanego według zasad stosowanych przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
Rozwiązanie to od lat funkcjonuje jako narzędzie łagodzenia skutków restrukturyzacji górnictwa. Pozwala stopniowo zmniejszać zatrudnienie bez konieczności przeprowadzania zwolnień grupowych oraz ogranicza społeczne konsekwencje transformacji sektora wydobywczego.
Zakaz powrotu do pracy w górnictwie
Największą zmianą w porównaniu z wcześniejszymi programami osłonowymi są nowe mechanizmy kontrolne. Jak podkreśla „Rzeczpospolita”, ustawodawca zdecydował się po raz pierwszy na wprowadzenie rozwiązań mających ograniczyć możliwość nadużyć.
Jednym z najważniejszych warunków jest zakaz ponownego zatrudnienia w górnictwie po skorzystaniu z odprawy. Każdy uczestnik programu musi złożyć stosowne oświadczenie potwierdzające znajomość tego wymogu.
Celem nowych przepisów jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik pobiera wysoką odprawę finansowaną ze środków publicznych, a następnie wraca do pracy w tej samej branży. Według ekspertów zajmujących się restrukturyzacją górnictwa podobne przypadki w przeszłości budziły kontrowersje i prowadziły do dyskusji o skuteczności systemu osłonowego.
Weryfikacja wcześniejszych świadczeń
Nowością jest również szczegółowa kontrola historii korzystania z państwowych programów pomocowych. Rządowa agencja będzie sprawdzała, czy osoby ubiegające się o odprawę nie korzystały już wcześniej z innych instrumentów osłonowych finansowanych przez państwo.
Z programu wyłączone zostaną osoby, które od 1994 r. otrzymały podobne świadczenia określane jako osłony socjalne lub instrumenty aktywizacyjno-adaptacyjne. Oznacza to, że nie będzie możliwe wielokrotne korzystanie z różnych programów wsparcia przeznaczonych dla pracowników odchodzących z górnictwa.
W praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy dokumentacji obejmującej ponad trzy dekady funkcjonowania różnych mechanizmów pomocowych dla sektora wydobywczego.
Restrukturyzacja górnictwa nabiera tempa
Program realizowany w Jastrzębskiej Spółce Węglowej wpisuje się w szerszy proces zmian zachodzących w polskim górnictwie. Branża od kilku lat znajduje się pod presją rosnących kosztów wydobycia, zmian na europejskim rynku energii oraz polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
JSW pozostaje największym producentem węgla koksowego w Unii Europejskiej, surowca wykorzystywanego przede wszystkim przez przemysł hutniczy. Jednocześnie spółka prowadzi działania mające poprawić efektywność kosztową i dostosować poziom zatrudnienia do aktualnych potrzeb operacyjnych.
Właśnie dlatego program odpraw i urlopów górniczych postrzegany jest jako jedno z kluczowych narzędzi umożliwiających przeprowadzenie zmian kadrowych bez gwałtownych społecznych konsekwencji.
Źródła:
- Rzeczpospolita
- Jastrzębska Spółka Węglowa
- Ustawa o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego
- Ministerstwo Przemysłu
- Materiały dotyczące programów osłonowych dla sektora górniczego w Polsce od 1994
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu