Kwiecień 2026 r. przynosi istotne zmiany w przepisach dla przedsiębiorców, pracowników i właścicieli nieruchomości. Nowe regulacje obejmują m.in. obowiązkowe e-faktury w systemie KSeF, zasady kontroli zwolnień lekarskich oraz dostęp do dokumentów z ksiąg wieczystych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze przepisy obowiązujące od początku kwietnia 2026 r.
Kluczowe daty i zmiany – szybki przegląd
1 kwietnia – KSeF obowiązkowy
Większość przedsiębiorców musi wystawiać i odbierać faktury elektroniczne przez Krajowy System e-Faktur. Wyjątek: firmy z miesięczną sprzedażą poniżej 10 tys. zł – start dopiero 1 stycznia 2027 r.
1 kwietnia – Wyższe odszkodowania po wypadku przy pracy
Od 1 kwietnia 2026 roku osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy mogą liczyć na wyższe wsparcie finansowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stawka za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu wzrasta do 1781 zł. Dla poważniejszych urazów oznacza to dodatkowe kilka tysięcy złotych w jednorazowym odszkodowaniu.
1 kwietnia – nowe tablice GUS
Nowe tablice GUS przewidują, że statystyczna osoba będzie żyła o ponad dwa miesiące dłużej. To wpływa na wysokość emerytur – standardowe świadczenie będzie niższe, ale osoby, które zdecydują się pracować dłużej lub opóźnią wniosek do ZUS, mogą otrzymać wyższe świadczenie. Zmiana dotyczy głównie osób urodzonych po 1948 r.
1 kwietnia – wyższe opłaty za odbiór odpadów komunalnych
Od 1 kwietnia 2026 r. mieszkańcy wielu polskich miast zapłacą więcej za odbiór odpadów komunalnych. Wyższe rachunki potwierdzono m.in. w Warszawie, Gdańsku, Gnieźnie, Pile czy Chełmży.
13 kwietnia – nowe zasady L4
Zasiłek chorobowy można utracić nie tylko za pracę zarobkową, ale też za aktywności „niezgodne z celem zwolnienia”, np. remont czy wyjazd turystyczny. Zwykłe czynności dnia codziennego pozostają bezpieczne.
Księgi wieczyste od 31 marca – dokumenty z mocą urzędową i w mObwatelu
Elektroniczne odpisy, wyciągi i zaświadczenia mają teraz taką samą moc jak dokumenty wydawane przez sąd. Cennik zależy od rodzaju dokumentu i sposobu pobrania (online lub papierowo).
Kwiecień – ostatni miesiąc przygotowań do reformy stażu pracy
Od 1 maja 2026 r. do okresów zatrudnienia dolicza się czas prowadzenia działalności gospodarczej i niektóre umowy cywilnoprawne. Pracownicy powinni potwierdzić wcześniejsze okresy aktywności zawodowej.
ZUS „wykrywacz fałszywych zaświadczeń” już działa
Nowa funkcja w eZUS pozwala pracodawcy w kilka sekund sprawdzić autentyczność dokumentów potwierdzających przebieg ubezpieczenia – od początku roku wydano już ponad 572 tys. zaświadczeń.
Obowiązkowy KSeF dla przedsiębiorców od 1 kwietnia 2026 r.
Jedną z największych zmian dla firm jest wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek korzystania z tego systemu obejmuje większość przedsiębiorców wystawiających faktury w Polsce.
Z KSeF będą korzystać wszyscy przedsiębiorcy, których sprzedaż w 2024 r. nie przekroczyła 200 mln zł. Wyjątek stanowią podatnicy z miesięczną sprzedażą faktur poniżej 10 tys. zł brutto – oni zaczną korzystać z systemu dopiero od 1 stycznia 2027 r. Obowiązek odbierania faktur w KSeF działa już od 1 lutego 2026 r.
Wyższe odszkodowanie za wypadek przy pracy i chorobę zawodową od 1 kwietnia
Od 1 kwietnia 2026 roku osoby poszkodowane w wypadkach przy pracy otrzymają wyższe jednorazowe odszkodowania z ZUS. Zmiana polega na podniesieniu stawki za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu z 1636 zł do 1781 zł. Oznacza to, że przy poważniejszych urazach świadczenia mogą wzrosnąć nawet o kilka tysięcy złotych, bezpośrednio wpływając na wsparcie finansowe dla poszkodowanego oraz jego rodziny. Nowe stawki obowiązywać będą do 31 marca 2027 r., zapewniając wyraźny wzrost wypłat w przypadku zarówno mniejszych, jak i większych uszczerbków na zdrowiu.
Nowe tablice GUS od 1 kwietnia 2026 r. – wyższe prognozy długości życia i wpływ na emerytury
Od 1 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie nowe tablice GUS, które wskazują, że statystyczna osoba będzie żyła o ponad dwa miesiące dłużej niż dotychczas. Zmiana ta ma bezpośredni wpływ na wysokość emerytur – dla osób, które zdecydują się przejść na świadczenie w standardowym wieku emerytalnym, oznacza niższe wypłaty w przeliczeniu miesięcznym. Natomiast osoby, które zdecydują się pracować nieco dłużej lub opóźnią złożenie wniosku w ZUS, mogą zyskać wyższe świadczenie.
Nowe tablice mają szczególne znaczenie dla osób urodzonych po 1948 r., ponieważ to właśnie one są podstawą wyliczeń emerytalnych w 2026 roku i determinują długość okresu wypłaty świadczenia oraz jego miesięczną wartość.
Od 1 kwietnia 2026 r. wyższe opłaty za wywóz śmieci
Od 1 kwietnia 2026 r. mieszkańcy wielu polskich miast zapłacą więcej za odbiór odpadów komunalnych. Podwyżki obejmują m.in. Warszawę, Gdańsk, Gniezno, Piłę i Chełmżę. Przykładowo, w stolicy wracają stawki obowiązujące przed czasową obniżką – ich wysokość zależy od rodzaju zabudowy:
- Zabudowa wielolokalowa: 85 zł miesięcznie (wcześniej 60 zł),
- Zabudowa jednorodzinna: 107 zł miesięcznie (wcześniej 91 zł).
Miasto tłumaczy podwyżki rosnącymi kosztami transportu, segregacji i recyklingu.
Dokumenty z ksiąg wieczystych z mocą dokumentu sądowego
Na przełomie marca i kwietnia 2026 r. weszły także w życie zmiany dotyczące ksiąg wieczystych. Nowelizacja przepisów wprowadziła nowe zasady dotyczące dokumentów generowanych z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych.
Najważniejsza zmiana polega na tym, że elektroniczne odpisy, wyciągi oraz zaświadczenia z ksiąg wieczystych mają taką samą moc prawną jak dokumenty wydawane bezpośrednio przez sąd. Oznacza to, że dokument pobrany z systemu elektronicznego – a nawet jego wydruk – może być traktowany jako dokument urzędowy.
Nowe opłaty za dokumenty z ksiąg wieczystych
Wraz z powyższą zmianą wprowadzono także nowy cennik opłat za czynności Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Dotyczy on m.in.:
- odpisów księgi wieczystej,
- wyciągów z poszczególnych działów księgi,
- zaświadczeń o zamknięciu księgi wieczystej,
- wyszukiwania ksiąg w centralnej bazie danych.
Opłaty zależą od rodzaju dokumentu oraz sposobu jego uzyskania (elektronicznie lub w formie papierowej).
Nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 r.
Od 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie przepisy doprecyzowujące zasady korzystania ze zwolnień lekarskich oraz kontroli ich wykorzystywania. Zmiany mają przede wszystkim uporządkować dotychczasowe regulacje i dokładniej określić sytuacje, w których ubezpieczony może utracić prawo do zasiłku chorobowego.
Ważne
Nie zmienia się podstawowa zasada obowiązująca już wcześniej – osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeżeli w tym czasie wykonuje pracę zarobkową.
Nowelizacja wprowadza jednak bardziej precyzyjne sformułowanie drugiej przesłanki utraty świadczenia. Ubezpieczony straci prawo do zasiłku również wtedy, gdy podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia lekarskiego (np. remont, wyjazd turystyczny), czyli taką, która utrudnia lub wydłuża proces leczenia i rekonwalescencji. Wyraźnie wyłączono natomiast zwykłe czynności dnia codziennego oraz działania incydentalne, np. zakupy czy wizytę w aptece – nie mogą one być podstawą do kwestionowania L4.
Definicja pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia
W przepisach pojawiły się również definicje pojęć, które dotychczas nie były wprost wyjaśnione w ustawie.
Za pracę zarobkową uznawana będzie każda czynność wykonywana w celu osiągnięcia dochodu – niezależnie od podstawy prawnej, na której jest wykonywana. Oznacza to, że znaczenia nie ma forma zatrudnienia czy współpracy.
Kontrole zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawcy nadal mogą sprawdzać prawidłowość wykorzystywania L4 – zarówno z powodu choroby, jak i opieki nad członkiem rodziny. Kontrolą mogą być objęte także osoby pobierające zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.
Nowe przepisy rozszerzają uprawnienia kontrolerów. Mogą oni m.in. wylegitymować osobę kontrolowaną, wejść do miejsca kontroli oraz uzyskać informacje od pracownika, jego płatnika składek lub lekarza prowadzącego leczenie. Jeśli kontroler ZUS lub pracodawca nie zastanie chorego w domu, nie oznacza to automatycznej utraty prawa do zasiłku. Kontrolę można powtórzyć, a pracownik powinien wyjaśnić powód nieobecności – np. wizytę u lekarza czy rehabilitację. Brak uzasadnienia lub odmowa wyjaśnień może skutkować uznaniem zwolnienia za niewłaściwie wykorzystane.
Ostatni miesiąc przygotowań przed reformą stażu pracy (maj 2026)
Kwiecień 2026 r. jest również ważnym okresem przygotowawczym dla pracodawców z sektora prywatnego. Od 1 maja zaczną obowiązywać nowe przepisy rozszerzające definicję stażu pracy. Do okresów zatrudnienia będzie można doliczać m.in. czas prowadzenia działalności gospodarczej czy wykonywania pracy na podstawie niektórych umów cywilnoprawnych. W związku z nadchodzącą zmianą wielu pracowników stara się obecnie o potwierdzenie wcześniejszych okresów aktywności zawodowej.
ZUS uruchamia „wykrywacz kłamstw” w dokumentach
Pod koniec marca Zakład Ubezpieczeń Społecznych uruchomił dodatkowe narzędzie, które pozwala pracodawcom sprawdzić autentyczność zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia wydawanych na wniosek USP. Dzięki nowej wyszukiwarce pracodawca może w kilka sekund zweryfikować, czy przekazany przez pracownika plik PDF z zaświadczeniem znajduje się w bazie ZUS i czy jego treść nie została zmieniona.
Setki tysięcy wniosków o zaświadczenia
Zainteresowanie dokumentami potrzebnymi do ustalenia stażu pracy jest bardzo duże. Od początku 2026 r. do ZUS wpłynęło już ponad 572 tysiące wniosków o wydanie zaświadczeń dotyczących doliczenia do stażu pracy okresów innych niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu