Na to wolne pracodawca musi się zgodzić. Wyjątki dotyczą tylko szczególnych przypadków

Nietypowe zdarzenia w życiu prywatnym pracownika mogą sprawić, że będzie on potrzebował wolnego od codziennych obowiązków obciążających go w ramach stosunku pracy. Może też zdarzyć się tak, że inicjatorem takiego rozwiązania będzie pracodawca albo u podstaw legną szczególne funkcje o istotnym znaczeniu społecznym.

Skrót artykułu

Na urlop bezpłatny pracodawca musi się zgodzić

Pracownicy mogą korzystać z urlopu bezpłatnego, o ile pracodawca wyrazi na to zgodę. Taka możliwość wynika z art. 174 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w którym ustawodawca wskazał, że pracodawca może udzielić go na pisemny wniosek pracownika. Z perspektywy pracowników istotne jest to, że wniosek w tej sprawie nie musi zawierać uzasadnienia. Oznacza to, że powody, dla których pracownik chciałby skorzystać z przerwy w świadczeniu pracy powinny pozostać całkowicie poza sferą zainteresowania pracodawcy i nie powinny wpływać na jego decyzję w tym zakresie. W praktyce bywa inaczej – choć pracownik nie musi uzasadniać swojego wniosku, często to robi licząc na to, że to właśnie to uzasadnienie, o ile wiąże się z trudnymi i niecodziennymi zdarzeniami w jego życiu osobistym, przekona pracodawcę do tego, by udzielić pozytywnej odpowiedzi na złożony wniosek. Warto pamiętać, że tak samo, jak pracownik nie musi ujawniać tego, co leży o podstaw tego rodzaju szczególnej prośby skierowanej do pracodawcy, tak samo pracodawca nie musi uzasadniać tego, dlaczego odmawia pracownikowi udzielenia urlopu bezpłatnego.

POLECAMY: Uzgodnienia HR mogą się skończyć zarzutami UOKiK

Można go dostać na pracę u innego pracodawcy

Odrębne zasady odnoszą się do przypadku udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego na czas pracy u innego pracodawcy. Z art. 174¹ Kodeksu pracy jasno wynika, że za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. W takim przypadku okres ten wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy. Jak z tego wynika, rozwiązanie to istotnie różni się od urlopu bezpłatnego udzielanego na wniosek pracownika – stroną inicjującą jest bowiem w tym przypadku pracodawca, a okres „wolnego” nie jest przeznaczony na prywatne potrzeby pracownika.

POLECAMY: Jak zastąpić nieobecnego pracownika

Zadania o istotnym społecznym znaczeniu

Warto pamiętać również o tym, że od ogólnej zasady dobrowolności udzielenia urlopu bezpłatnego, o którym mowa w art. 174 Kodeksu pracy istnieje też szereg wyjątków określonych przepisami szczególnymi. Gdy zaistnieją wskazane w nich przesłanki, pracodawca nie ma już swobody podjęcia decyzji o udzieleniu pracownikowi urlopu bezpłatnego. Jednak znów, w tych sytuacjach nie chodzi o skorzystanie przez pracownika z wolnego na własne, prywatne potrzeby, a o przypadki, w których będzie on pełnił szczególne funkcje, często o istotnym znaczeniu społecznym. Mowa tu np. o udzieleniu urlopu bezpłatnego osobie:
- powołanej do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika;|
- skierowanej do pracy przy zwalczaniu epidemii;
- odbywającej szkolenia w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
- powołanej do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie;
- będącej słuchaczem Krajowej Szkoły Administracji Publicznej;
- sprawującej funkcję członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji;
- biorącej udział w wyprawach polarnych prowadzonych i organizowanych przez Polską Akademię Nauk.