Rząd szykuje nowy podatek dla części przedsiębiorców. Od 2027 r. osoby na ryczałcie, które nie zatrudniają pracowników i przekroczą 100 tys. zł przychodu, mogą zapłacić nawet 15 proc. daniny. Sprawdzamy, kto znajdzie się na celowniku fiskusa i o ile wzrosną podatki.
Nowa propozycja już wywołuje emocje wśród przedsiębiorców. Dla części jednoosobowych działalności gospodarczych może oznaczać wyraźny wzrost obciążeń, choć resort finansów przekonuje, że zmiany mają uszczelnić system podatkowy.
Nowy podatek 15 proc. od 2027 r. Którzy przedsiębiorcy zapłacą więcej?
Najgłośniejsza propozycja dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających się ryczałtem według stawki 8,5 proc.. Projekt zakłada, że przedsiębiorca, który nie zatrudnia przez cały rok co najmniej jednego pracownika na pełny etat, zapłaci 15 proc. podatku od części przychodów przekraczających 100 tys. zł rocznie. To grupa znacznie większa, niż mogłoby się wydawać. W praktyce chodzi o tysiące osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze:
- freelancerów,
- szkoleniowców,
- doradców,
- pośredników,
- część specjalistów IT,
- osób świadczących usługi edukacyjne.
Ministerstwo Finansów argumentuje, że preferencyjne opodatkowanie powinno być silniej powiązane z tworzeniem miejsc pracy. Dlatego przedsiębiorcy działający wyłącznie samodzielnie mają zostać objęci wyższą stawką po przekroczeniu określonego progu przychodów.
Dlaczego rząd wprowadza nowy podatek 15 proc. dla części samozatrudnionych?
Nowa stawka 15 proc. nie pojawia się przypadkiem. Jest częścią szerszego pakietu zmian obejmującego PIT, CIT i ryczałt ewidencjonowany. Resort finansów wskazuje, że część przedsiębiorców korzysta obecnie z bardzo niskiego opodatkowania mimo osiągania wysokich przychodów. Według autorów projektu system wymaga uszczelnienia, zwłaszcza tam, gdzie działalność gospodarcza staje się alternatywą dla zatrudnienia na etacie. Zmiany mają przynieść dodatkowe wpływy do budżetu państwa, ale jednocześnie skłonić część przedsiębiorców do zatrudniania pracowników.
Jak działa nowy podatek 15 proc.? Limit 100 tys. zł i zasady rozliczenia
Najważniejsza informacja jest taka, że 15-procentowa stawka nie obejmie całego przychodu. Wyższy podatek ma zostać naliczony wyłącznie od nadwyżki ponad 100 tys. zł rocznie.
Przykład
Przedsiębiorca osiągający 120 tys. zł przychodu nadal zapłaci 8,5 proc. od pierwszych 100 tys. zł. Dopiero pozostałe 20 tys. zł zostanie objęte nową stawką. Im wyższy przychód, tym większa różnica między obecnym a nowym systemem.
Nowy podatek 15 proc. – przykładowe wyliczenia dla przychodu 120 tys., 150 tys. i 200 tys. zł
Roczny przychód | Obecne zasady (8,5 proc.) | Po zmianach | Różnica |
|---|---|---|---|
120 000 zł | 10 200 zł | 11 500 zł | +1 300 zł |
150 000 zł | 12 750 zł | 16 000 zł | +3 250 zł |
180 000 zł | 15 300 zł | 20 500 zł | +5 200 zł |
200 000 zł | 17 000 zł |
23 500 zł | +6 500 zł |
Dla osoby osiągającej 200 tys. zł przychodu rocznie dodatkowe obciążenie może sięgnąć 6,5 tys. zł. W przypadku wyższych przychodów różnice będą jeszcze bardziej odczuwalne.
Nowa stawka 15 proc. obejmie także najem. Kto jeszcze zapłaci więcej?
Projekt przewiduje również zmiany dla osób uzyskujących przychody z najmu lub dzierżawy na rzecz podmiotów powiązanych. Obecnie nadwyżka ponad 100 tys. zł jest opodatkowana stawką 12,5 proc. Po zmianach ma to być 15 proc. Dotyczy to zarówno najmu prywatnego, jak i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej. Szczególnie uważnie nowe przepisy powinni śledzić właściciele nieruchomości wynajmujący lokale własnym spółkom lub podmiotom powiązanym kapitałowo.
Jak uniknąć podatku 15 proc.? Kluczowy warunek dla przedsiębiorców
Projekt przewiduje jeden podstawowy warunek. Przedsiębiorca ma zachować obecne zasady opodatkowania, jeśli zatrudnia co najmniej jednego pracownika na pełny etat przez cały rok podatkowy. Dla części firm może to oznaczać konieczność wykonania dokładnych kalkulacji. Z jednej strony pojawia się wyższy podatek, z drugiej koszty zatrudnienia pracownika wraz ze składkami i obowiązkami pracodawcy. W wielu przypadkach decyzja nie będzie oczywista i wymaga indywidualnej analizy.
Zmiany podatkowe 2027. Co jeszcze zmieni się w uldze mieszkaniowej i IP Box?
Nowa stawka 15 proc. jest tylko jednym z elementów większej reformy podatkowej. Zakłada ona poniższe trzy nowości.
- Ministerstwo Finansów proponuje ograniczenie możliwości wielokrotnego korzystania z ulgi mieszkaniowej. Zgodnie z projektem podatnik będzie mógł ponownie skorzystać z preferencji dopiero po upływie trzech lat od wcześniejszego wykorzystania ulgi.
- Zmiany obejmą także popularną ulgę IP Box. Przedsiębiorcy korzystający z preferencyjnej 5-procentowej stawki dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej będą musieli spełnić dodatkowe warunki dotyczące zatrudnienia.
- Pojawia się również propozycja wydłużenia okresu, po którym sprzedaż składników majątku wycofanych z działalności gospodarczej nie powoduje obowiązku zapłaty PIT.
Od kiedy nowy podatek 15 proc. wejdzie w życie? Jest data
Według obecnych założeń większość nowych regulacji zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Przedtem projekt musi przejść pełną ścieżkę legislacyjną. Oznacza to konsultacje publiczne, prace rządowe, głosowania parlamentarne oraz podpis prezydenta. Nie można wykluczyć, że część rozwiązań zostanie jeszcze zmodyfikowana. Kierunek zmian jest jednak wyraźny – przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem muszą przygotować się na bardziej restrykcyjne zasady.
Podstawa prawna
- Projekt ustawy Ministerstwa Finansów zmieniający przepisy o PIT, CIT i ryczałcie ewidencjonowanym.
- Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu